Serbja hišće žanu rólu njehrali

póndźela, 19. měrca 2018 spisane wot:

Mjez wopytowarjemi njedawneho foruma Łužica w Běłej Wodźe bě tež jednaćel Domowiny Marko Kowar. Bianka Šeferowa je so z nim rozmołwjała.

Kotre wočakowanja sće na forum Łužica w Běłej Wodźe měł?

M. Kowar: Loni staj ministerskaj prezidentaj Sakskeje a Braniborskeje Stanisław Tilich (CDU) a Dietmar Woidke (SPD) zarjadowanje k strukturnej změnje we Łužicy přewjedłoj, štož smy hakle z medijow zhonili. Z nas njebě nichtó pódla. W zhromadnym wozjewjenju běchu naležnosće Serbow drje potom tema. Jedyn wuslědk našich „pohórškow“ njewobdźělenja te­hdy je, zo smy z poradźowacym čłonom nawjedowanskeho wuběrka projekta Přichod Łužica. Tónkróć sym sej wotběh foruma do toho wobhladał a zwěsćił, zo njejsu Serbja pod dypkom regionalna identita zapřijeći. Jako Domowina smy list sakskej statnej kencliji napisali, hač měli Serbja sami na temu rěčeć. Wottam pak njeje žana wotmołwa dóšła.

Serbow su jeno připódla naspomnili. Kak sće to začuwał?

Nadźija so nastorkow

pjatk, 16. měrca 2018 spisane wot:

Towarstwo Cyrila a Metoda změje póndźelu w Ralbicach swoju hłownu zhromadźiznu. Janek Wowčer je so z předsydu TCM Jurjom Špitankom wo aktualnym skutkowanju a dalšej dźěławosći towarstwa rozmołwjał.

Kak hódnoćiće dźěławosć TCM w minjenym lěće? Sće wšitke předewzaća spjelnić móhli?

J. Špitank: Dźěławosć TCM je wusměrjena na wustawki. To su na přikład nadawki, kaž wudawanje časopisa Katolski Posoł, sobudźěło z katolskej cyrkwju za zajimy Serbow, spěchowanje ekumeniskich zwiskow, podpěra potrěbnych ludźi a dalše. Prócowanja su wulke, ale wšitko so přeco stoprocentowsce njeporadźi.

Što běchu lońše wjerški skutkowanja wašeho towarstwa?

Dorostowej myće a referataj

štwórtk, 15. měrca 2018 spisane wot:

Zajutřišim, sobotu, wotměje Maćica Serbska swoju hłownu zhromadźiznu. Bosćan Nawka je so z předsydu serbskeho wědomostneho towarstwa Jurjom Łušćanskim rozmołwjał.

Knježe Łušćanski, kajke su ćežišća hłowneje zhromadźizny Maćicy Serbskeje?

J. Łušćanski: Po zwučenym wašnju najprjedy předsydstwo, potom pokładnik a skónčnje nawody jednotliwych sekcijow, rěčneju komisijow a pomnikoweho wuběrka swoje rozprawy přednjesu. Kaž dnjowy porjad dale předwidźi, budźemy so wo přichodnym dźěle našeho towarstwa rozmołwjeć. Někotre lěta hižo spožči Maćica tři připóznawanske myta, a to Hórnikowe, Mukowe a Šwjelowe. Wjeselimy so, zo móžemy lětsa Hórnikowe a Šwjelowe Myto přepodać.

Na dnjowym porjedźe zhromadźizny stej přednoškaj připowědźenej. Kotre temy ­referentaj wobjednawataj?

„Wšako wěm,zo sam njesteju“

wutora, 13. měrca 2018 spisane wot:

Spočatk měrca su čłonojo towarstwa Serbski kulturny turizm (SKT) na wólbach w Slepom Domowinskeho re­fe­ren­ta Pětra Brězana za noweho před­sydu wuzwolili. Měrćin Weclich je so z nim rozmołwjał.

Kak sće k tomu přišoł, zastojnstwo nastupić?

P. Brězan: Dokelž mje kultura a turizm we Łužicy jara zajimujetej, sym so po naprašowanju rozsudźił nawodnistwo SKT přewzać. Dotalny nawoda Manfred Hermaš je druhich nadawkow dla funkciju złožił. Móžu so na předsydstwo spušćeć. Wšako wěm, zo sam njesteju.

Jako kajki turizm we Łužicy posudźujeće?

P. Brězan: Widźu wulki rozdźěl mjez Hornjej a Delnjej Łužicu. Delnja Łužica je turizm nastupajo jara aktiwna a tuž za nas Hornjołužičanow z přikładom. Tu dźě přeco zaso začuwaš, zo mnozy hišće tak prawje spóznali njejsu, kak wažny turizm je. Nadźijam so, zo móžemy w zhromadnym skutkowanju z Delnjej Łužicu dale doprědka kročić.

Čehodla turisća Serbow často jenož jako „jejka molowacy lud“ widźa?

Rusku wutrobu sej zdobyła

srjeda, 07. měrca 2018 spisane wot:

Wučerka na Serbskim gymnaziju Budyšin Alena Hiccyna je třeći króć k tomu přinošowała, zo so Slawiniada poradźi. ­Jamila Žurec je so z njej rozmołwjała.

Knjeni Hiccyna, kak sće wo projekće Slawiniada zhoniła?

A. Hiccyna: Jako studowach wučerstwo w Lipsku, mějach fachowu didaktiku pola profesorki Grit Mehlhorn, kotraž nastaja zhromadnje z pomocnikami nadawki za wobdźělnikow Slawiniady. Swoje zakónčace dźěło pisach runje na temu transferneho potenciala – to rěka, kelko lěpšin ma tón, kiž wobknježi jednu słowjansku rěč, w druhich rěčach. Runje to je ćežišćo Slawiniady.

Kotre nadawki sće dotal wukonjała?

A. Hiccyna: Na prěnjej Slawiniadźe w lěće 2014 sym w pozadku sobu skutkowała a serbskorěčne nadawki zestajała. Na druhej a nětko třećej Slawiniadźe podpěrach koleginy jako wučerka.

Što Was pohonja na tymle rěčnym seminarje sobu činić?

Chór Delany „tuchwilu mrěje“

wutora, 06. měrca 2018 spisane wot:

Handrij Henčl, spěwar Serbskeho ludoweho ansambla a aktiwny spěchowar lajskeho wuměłstwa, złoži zastojnstwo wuměłskeho nawody Serbskeho ­muskeho chóra Delany. Bosćan Nawka je so z dirigentom wo tym rozmołwjał.

Knježe Henčlo, čehodla złožiće po šěsć lětach dirigentstwo chóra Delany?

H. Henčl: Najwažniša přičina je, zo njeje so mi poradźiło naš repertoire wobnowić a młodźinu wo tym přeswědčić, so pola nas angažować. Byrnjež tójšto spytał a ze stron předsydstwa podpěru měł, su někotři, wosebje starši čłonojo moje namjety a prócowanja wotpokazali. Wězo je přeco ćežko něšto noweho wuspytać a nawuknyć kaž tež ze starych zwučenosćow so wudobyć, hinaši puć pak njewidźu, ma-li chór přežiwić. A tuchwilu ćěleso mrěje. Rozsud, swój stólc młódšemu přewostajić, njebě lochki a njejsym přezbožowny, sym pak swój skutk zdokonjał a chcu so nětko hinašim nadawkam wěnować.

Maće hižo naslědnika? A jelizo nic: Kotru kwalifikaciju měł kandidat měć?

Garantija, to smy my sami

póndźela, 05. měrca 2018 spisane wot:

Čłon peticiskeho wuběrka Europskeho parlamenta Pál Csáky je njedawno z koleginomaj a tak wospjet Łužicu wopytał. Milenka Rječcyna je so z europskim politikarjom po nowinarskej konferency w Choćebuzu rozmołwjała.

Před lětomaj sće był na kongresu mjeńšinoweho zwjazkarstwa EFA w Budyšinje. Kotre změny sće mjeztym zwěsćił?

Pál Csáky: Widźu prócu ludźi w regionje za swoje prawa, na tamnym boku knježerstwo. Mějachmy zetkanja w ministerstwach w Podstupimje. Tema běše podpěra Serbow. Tójšto wšak Serbja hižo maja, štož za zachowanje rěče a kultury trjebaja. Su to mjez druhim dwurěčne napisy, šule, na kotrychž serbšćinu wuwučuja, a serbske medije. To je spomóžne. Podpěrujemy tele aktiwity a pytnu waš patriotizm. Na tamnym boku widźu a začuwam wulku njewěstosć Serbow. Nimaće, kaž my Madźarojo w Słowakskej, maćerny kraj a tak pobrachuje politiska, financna a intelektualna podpěra. Serbski lud je trochu samotny. Chcemy tuž naše dopó­znaća wo wuprawje napisać, zo bychmy Serbow podpěrali, zo byšće dale mocy do přichoda čerpali. Wěm, zo njeje lochko, hdyž so mały lud asimiluje.

Trjeba dosć časa za rešerše

štwórtk, 01. měrca 2018 spisane wot:

Spisowaćelka Lubina Hajduk-Veljkovićowa předstaji 6. měrca swoju runje w Ludowym nakładnistwje Domowina wušłu knihu „Módre buny“. Bosćan ­Nawka je so z awtorku rozmołwjał.

Knjeni Hajduk-Veljkovićowa, što je Was wabiło runje kriminalku napisać?

L. Hajduk-Veljkovićowa: Mi so na žanru kriminalki lubi, zo zwjazuješ napjatu stawiznu z wěstej temu. Čitaš dale, dokelž chceš wědźeć, što je so dokładnje stało abo štó je to był. A při tym wotkrywaš cyle nowy swět.

Tónle žanr wšak w serbskej literaturje přehusto njenańdźeš.

L. Hajduk-Veljkovićowa: Dźensa je telko lokalnych krimijow, kotrež su we wěstej kónčinje zapołožene, čitam je zwjetša w němskej a mjeztym tež serbiskej rěči.

Sće mjezynarodnje wobwliwowana?

„Njeńdźe jenož wo nas“

štwórtk, 22. februara 2018 spisane wot:

Domowina a jeje pomocnicy zběraja ke kóž­dej składnosći podpisma za wobydlersku iniciatiwu Minority SafePack. Kak běži a kelko su zezběrali, wo tym je so Janek Wowčer z předsydu Domowiny Dawidom Statnikom rozmołwjał.

Sće z mnóstwom w Serbach zezběranych podpismow spokojom?

D. Statnik: Mnozy su digitalnje podpisali, tež do zarjada Domowiny dochadźeja wšědnje lisćiny a podpismowe karty. Přiwšěm dotalne mnóstwo skerje njespokoja. Tuž prosymy kóždeho, zo by iniciatiwu podpěrał a tak dopomhał, prawa mjeńšin w Europje polěpšić.

Što je přičina, zo je dotal tak mało ludźi pola nas iniciatiwu podpisało?

D. Statnik: Dyrbiš tójšto informacijow dawać. Ludźo su skeptiscy wosobinskich datow dla. To móžu rozumić. Wuzběhnu hišće raz, zo dodźeržimy wšitke žadanja datoweho škita a zo so daty za ničo druhe njewužiwaja.

Čehodla měli Serbja abo Južnotirolčenjo iniciatiwu podpěrać. Wšako maja woni hižo poměrnje dobry mjeńšinowy škit?

Na kóncu je to rozsud koalicije

štwórtk, 15. februara 2018 spisane wot:

Sakska přistaja tuchwilu na šulach dwě třećinje přidružnikow a jednu třećinu wukubłanych wučerjow. W přichodnych lětach ma swobodny stat kóžde lěto potrjebu 1 500 do 2 000 wučerjow. Frakcija CDU w Sakskim krajnym sejmje je tuž za to, wučerjam hač do staroby 42 lět status zastojnika přizwolić. Šulskopolitiski rěčnik frakcije Lothar Bienst wotmołwja tu na prašenja Milenki Rječcyneje.

Čehodla faworizuje frakcija CDU, sakskich wučerjow na zastojnikow powołać?

L. Bienst: Byrnjež mnozy čłonojo frakcije wo zastojnstwje wučerjow přeswědčeni njebyli, je tónle krok wažna naprawa, wjace młodych ludźi za sakski kubłanski system nawabić, jich tu dźeržeć a nazhonitych wučerjow a nazhonite wučerki wróćo zdobyć.

Wostanje tomu tak, zo maja so nimo nowych wučerjow jenož ći jako zastojnicy powołać, kotřiž su młódši hač 42 lět?

L. Bienst: Haj, tuchwilny staw jednanjow na tej warianće bazuje.

Kotre rozsudne argumenty su k tomu wjedli?

nawěšk

nowostki LND