Z wudaća: póndźela, 09 oktobera 2017
póndźela, 09 oktobera 2017 14:00

Zadźěwk přewinyłoj

Berlin (dpa/SN). CDU a CSU stej so po dołhim boju wo wobmjezowanje ličby ćěkancow dojednałoj. Tak chcedźa wob lěto maksimalnje 200 000 ćěkancow w Němskej přiwzać. Tole zhoni powěsćernja dpa z kruhow wobdźělnikow jednanjow unije, hdźež su zhromadny kurs přichodnych koaliciskich rozmołwow diskutowali­. W rozkorje wo kompromis wobmjezowanja ćěkancow stej CDU a CSU­ najwažniši zadźěwk přewinyłoj.

Su přećiwo wotpačenju

Barcelona (dpa/SN). Statysacy ludźi je wčera we hłownym měsće Kataloniskeje Barcelona přećiwo wotpačenju wot Španiskeje demonstrowało. Tak hłowachu na přikład: „Sym Španičan!“ Najebać namołwow k dialogej z Kataloniskim knježerstwom wostanje španiski ministerski prezident Mariano Rajoy kruty. „Španiska njebudźe dźělena. Budźemy wšitke wobstejace móžnosće wučerpać, zo bychmy tole zawěsćili“, wón zwurazni.

Wobłuki chcedźa reformować

wozjewjene w: Politika
póndźela, 09 oktobera 2017 14:00

Dwurěčnosć fascinowała

Dorostowi koparjo při hrě wo Sakski pokal wulki wokomik dožiwili

Chrósćicy (na/SN). Koparjo SJ Chrósćicy su wčera hru wo Sakski pokal přećiwo profijam FSV Zwickauwa z 0:5 přěhrali. Přiwšěm pak bě to mnohim akteram kaž přiwisnikam jónkrótny a historiski po­dawk. Wjac hač 800 ludźi bě sej pokalny duel wobhladało. Zo běchu łužiscy koparjo hižo w NDRskim času přećiwo wyšoklasowym mustwam kaž Postup Biskopicy, PCK Schwedt abo Wocl Eisenhüttenstadt nastupili, drje je znate. Běchu to přećelske hry do zazběha sezonow. Wčerawša pokalna partija pak hrajerjow hišće bóle motiwowaše, wšako kopaja profije ze Šwikawy w 3. zwajzkowej lize.

wozjewjene w: Sport
póndźela, 09 oktobera 2017 14:00

Hladarjo su nuznje trěbni

Drježdźany (dpa/SN). Wot lěta 2008 je so ličba bjezdźěłnych hladarjow starych w Sakskej wjace hač społojčiła. W juliju zličichu po cyłym swobodnym staće 453 njewobsadźenych městnow při hladanju chorych a 926 při hladanju starych. Tomu napřećo steješe 171 a 119 bjezdźěłnych fachowcow. Nimale 14 procentow hladarjow starych je staršich hač 55 lět. W přichodnych dźesać lětach so kóždy sedmy z nich na wuměnk poda, a potrjeba budźe potom hišće wjetša. W šulskim lěće 2016/2017 je 1 500 zajimcow wukubłanje na hladarja starych zakónčiło, w hladanju chorych bě jich 1 000. Njehodźi pak so rjec, hač woni w powołanju wostanu. Wšako su wulke rozdźěle při zasłužbach na zapadźe a wuchodźe Němskeje. Přerězna mzda hladarja starych w Sakskej wučinješe loni 2 050 eurow, štož je 688 eurow mjenje hač na zapadźe.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 09 oktobera 2017 14:00

W historiskej hrě faworitej podleželi

SJ Chrósćicy – FSV Zwickau 0:5 (0:3)

Zestawa domjacych: Králíček – Pöpel, Hrdlitschka, Cyž, Bětnar, Teichmann, M. Zahrodnik, Henčel, F. Zahrodnik (55. Młynk), Žur (63. Domaška), Věchet (76. Bogusz)

Zestawa FSV Zwickau: Cichos – Bahn, Öztürk, Könnecke, Wachsmuth, Schröter (46. Barylla), Frick (60. Eisele), Lange, Antonitsch, Koch (46. Mauersberger), König

wozjewjene w: Sport
póndźela, 09 oktobera 2017 14:00

Nobelowe myto za wotbrónjenje

Oslo/Stockholm (dpa/SN). Mjezynarodnu kampanju k atomarnemu wotbrónjenju (Ican) počesća lětsa z Měrowym Nobelowym mytom. To zdźěli norwegski Nobelowy komitej w stolicy Oslu. Jury dyrbješe mjez 318 požadarjemi rozsudźić. Mjez nimi běchu 215 wosobow, wospjet tež zwjazkowa kanclerka Angela Merkel, a 103 organizacije. 940 000 eurow hódne myto přepo­da­dźa 10. decembra, na posmjertninach załožićela myta a wunamakarja dynamita Alfreda Nobela, w Oslu.

Literarne Nobelowe myto spožča britisko-japanskemu spisowaćelej Kazuo Ishi­guro, kaž pisa šwedska akademija w sto­licy Stockholmje. Jury spisowaćelow, historikarjow, literaturo- a rěčewědnikow je mytowaneho z pjeć hłownych kandi­datow wuzwoliła. Poslednja z Němskeje pochadźaca nošerka tohole myta bě spisowaćelka Herta Müller w lěće 2009.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 09 oktobera 2017 14:00

Heil nowa předsydka kfd

Mainz (B/SN). 55lětna Mechthild Heil, zapósłanča zwjazkoweho sejma, je nowa zwjazkowa předsydka Katolskeho zhromadźenstwa žónskich w Němskej (kfd), z 500 000 čłonami najwjetšeho žonjaceho zwjazka Němskeje. Heil bu w Mainzu wot hłowneje zhromadźizny kfd na štyri lěta wuzwolena. Wuwučena architektka je wudata a ma tři dźěći.

Z biskopami so zetkał

Berlin (B/SN). Prěni raz staj so zwjazkowy prezident a rada Němskeje biskopskeje konferency na přeprošenje nawody stata w hrodźe Bellevue zetkałoj. Biskopja rěčachu z Frankom-Walterom Steinmeierom mjez druhim wo towaršnostnym zhromadźenstwje, wo róli nabožinow w sekularnym staće a wo ekumenje.

Socialne temy zanjechane

wozjewjene w: Cyrkej a swět
póndźela, 09 oktobera 2017 14:00

A4 skónčnje wutwarić

Přerězna ličba jězdźidłow njesmě měritko přećiwo inwesticiji być

Budyšin (SN/MiR). Awtodróha A4 ma so wutwarić. Tole žadaja sej wosom politikarjo sakskeje CDU. Zhromadnje za projekt wustupujo mjenuja so woni Alianca za wutwar A4. Sakski statny minister za wobchad Martin Dulig (SPD) iniciatiwu podpěruje. „Žadamy sej krótkodobny kónc spjećowanja zwjazkoweho ministerstwa za wobchad. Chcemy, zo wutwarja na A4 mjez Zhorjelcom a Nossenom jako prěnju naprawu nakromne pasma. To je z mało pjenjezami a spěšnje móžno“, rozłožuje zapósłanc krajneho sejma a iniciator aliancy Marko Šiman (CDU). 37 000 jězdźidłow na dźeń přerě­znje po tutej čarje jězdźi. To nima hižo być měritko za dotalny njewutwar, ale situacija,­ hdyž na dźeń wjace hač 80 000 magistralu wužiwa. Dalši krok ma być, tule najwažnišu wobchadnu žiłku, kotraž wuchodnu a zapadnu Europu zwjazuje, znajmjeńša na šěsć čarow wutwarić, štož je dołhodobny zaměr skupiny. Z wob­chado-techniskich přičin ma mjez Drježdźanami-sewjer a Nossenom wosom­čarowa trasa nastać. To je wotwidźomneho přiběraceho wobchada w přichodnych lětach trjeba.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 09 oktobera 2017 14:00

Prošu hłowu zběhnyć!

Nětko fotografuj! Narěčany wotkiwnje. Ma foto wo njeličomnych awtach, jěducych z Drježdźan do Zhorjelca a nawopak, dawno zwěčnjene. Bjez dźiwa, stejiš-li na mosće mjez Krakecami a Dobrošecami, widźiš njepřestawacy prud wozydłow. Tónle staw změnić je zaměr sakskich zapósłancow CDU, Aliancy za wutwar A4. Skónčnje so zaso něšto hiba. W zańdźenych měsacach bě jich wospjet wótře zwuraznjene žadanje trochu womjelknyło. Nětko pak je ćim razniše. Słyšeć dyrbjeli je předewšěm zamołwići za wutwar awtodróhow w ministerstwje za wobchad w Berlinje. Njech zběhnu hłowu z aktow, hdźež je ličba 37 000 jězdźidłow na dźeń zapisana, njedosahaca za wutwar A4. Njech pak dohladaja so tež wobchada w nocy, njedźelu popodnju w třoch, wšědnje rano w šesćich abo popołdnju w štyrjoch. Cyle spěšnje bychu zwěsćili, zo njeje drje prawje wobličeny přerězk přeco měritko za přewšo nuznu inwesti­ciju. Milenka Rječcyna

wozjewjene w: Politika
póndźela, 09 oktobera 2017 14:00

Kak funguje serbskorěčne kubłanje?

Šulerjo Serbskeho gymnazija Budyšin steja w srjedźišću slědźenja Instituta slawistiki Pólskeje akademije wědomosćow we Waršawje. Tamniša asistentka-profesorka dr. Nicole Dołowy-Rybińska projekt wot spočatka lěta přewjeduje.

Waršawa/Budyšin (SN/CoR). Hižo dlěje hač dwanaće lět zaběra so Nicole Dołowy-Rybińska z europskimi rěčnymi mjeńšinami, mjez nimi tež Serbami. Wone běchu tema jeje disertacije a habilitacije (SN rozprawjachu). W nowym slědźenju koncentruje so wona na serbskorěčny dorost. „Mjeńšinowe rěče sej lochko nimaja. Ludźo – wosebje młodźi – móža wšudźe dźěłać, měšane mandźelstwa su normalne. Ćim wažniše je, přez kubłanje nowych rěčnikow zdobyć a tak přichod rěče zawěsćić“, rozłožuje kulturna wědomostnica. „Zwěsćich, kajku wulku rólu noworěčnicy w Bretonskej a Waliziskej hraja, ale tež, kotre problemy su. Chcu wědźeć, kajke je połoženje mjez Hornjoserbami a kotre faktory tu skutkuja.“

wozjewjene w: Kultura
„Muž widźi róžojće“ rěka aktualna produkcija Budyskeho Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła. Jan Mikan ma hłownu­ rólu w němskorěčnej komediji, w kotrejž pod režiju Petera Kuby tež Rainer Gruß, Olaf Hais, Marian Bulank, Torsten Šlosar, Gabriele Rothmann a Lisa Lasch sobu skutkuja. Sobotu měješe inscenacija swoju přewšo wuspěšnu premjeru. Foto: Miroslav Nowotny

wozjewjene w: Kultura

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

  • Sobotu, 25. nowembra 2107, wotmě so w Budyskej měšćanskej hali "Króna" 143. schadźowanka. Tule namakaće někotre impresije zetkanja serbskeje inteligency, kotrež je fotograf Serbskich Nowin Maćij Bulank zapopadnył. 
Am 25. November fand in Bautzen die

nowostki LND