Z wudaća: póndźela, 12 měrca 2018
póndźela, 12 měrca 2018 13:00

Tež w Zwjazku měli rozprawjeć

CSU je funkcionara Zwjazka wuhnatych za noweho społnomócnjeneho za prašenja wusydlencow a narodnych mjeńšin namjetowała. Mjeńšinowa rada to tuchwilu komentować nochce.

Berlin/Budyšin (SN/at). Štó budźe nowy społnomócnjeny zwjazkoweho knježerstwa za wusydlencow a narodne mjeńšiny? Tele prašenje rozjimachu zastupjerjo Danow, Frizow, Serbow kaž tež Sintow a Romow na posedźenju mjeńšinoweje rady kónc tydźenja w Berlinje.

W nowym zwjazkowym knježerstwje přewozmje CSU nutřkowny ressort. A kaž strona minjenu póndźelu w Mnichowje zdźěli, je Bernd Fabritius jako naslědnik Hartmuta Koschyka w zastojnstwje społnomócnjeneho za prašenja wusydlencow předwidźany. W padźe powołanja by Fabritius, kiž je aktualny předsyda Zwjazka wuhnatych (BdV), prěnja wosoba w tej funkciji był, kiž zwjazkowemu sejmje njepřisłuša. Hačrunjež je pola CSU jeničce rěč wo „społnomócnjenym za prašenja wusydlencow“, wuchadźeja wobkedźbowarjo z toho, zo słuša zamołwitosć za naležnosće awtochtonych mjeńšin w Němskej dale k nadawkam społnomócnje­neho. BdV to z powěsću potwjerdźi.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 12 měrca 2018 13:00

Trump namjet zaso zaćisnył

Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je swój namjet zaćisnył, starobnu hranicu za nakup wěstych bróni wot 18 na 21 lět zwyšić. Tole wuchadźa z najnowšeho koncepta Běłeho domu k zwyšenju wěstoty na šulach. Tam njeje wo tajkej starobnej hranicy hižo žana rěč. Město toho chcył Trump jako konsekwencu ze šulskeho masakra w Floridźe nětko wučerjow we wobchadźe z brónjemi lěpje trenować.

Słowakski minister wotstupi

Bratislava (dpa/SN). Po morjenju žurnalista Jána Kuciaka a jeho slubjeneje je słowakski nutřkowny minister Robert Kaliňák swój wotstup připowědźił. Tak chcył wón k tomu přinošować, zo so politiske połoženje w Słowakskej zaso změruje, Kaliňák dźensa rjekny. Na najwjetšej demonstraciji po politiskim přewróće bě sej minjeny pjatk wjace hač 30 000 ludźi konsekwency a přepytowanje złóstnistwa žadało. Kuciak bě splećenje politi­karjow a italskeje mafije wotkrył.

Werbalne nadpady AfD

wozjewjene w: Politika
póndźela, 12 měrca 2018 13:00

Bratrowstwo Róžant wurunane wurisanje dobyło

36. wolejbulowy turněr Serbskeho Sokoła wo pokal Domowiny

Zaso raz w serbskich rukach běše sobotu wulka sportowa hala na Budyskim Třělnišću. 15 wolejbulowych mustwow bě přichwatało, dokelž chcychu wo pokal Domowiny wojować. Hladajo na ličbu přizjewjenjow bě drje to w minjenym lětdźesatku najmjenje, za to pak bě turněr jedyn z najwurunanišich scyła. Faworita wubědźowanje tuž žanoho njeměješe, a hač do poslednjeje sekundy bě napjatosć wulka, komu drje předsyda Domowiny lětuši pokal přepoda. Hižo při zahajenju pak dósta Měrko Šmit z Worklec wot předsydstwa Serbskeho Sokoła wopismo, dokelž je so mjeztym 35. raz jako hrajer na najwjetšim serbskim wolejbulowym turněrje wobdźělił.

W třoch staflach wojowachu wobdźělnicy po pjeć mustwach najprjedy wo prěnjej městnje w tabulkach. Po dlěšim času njejsu sobotu na čas hrali, ale wo stajnje dwě dobyćerskej sadźbje hač do 15 dypkow. Serbski Sokoł bě modus na próstwu někotrych hrajerjow změnił. Hry běchu tuž měrniše, mustwa njemějachu časowy ćišć a móžachu so bóle na swójsku hru koncentrować.

wozjewjene w: Sport
póndźela, 12 měrca 2018 13:00

Wšitko derje wotběžało

Tež 36. wolejbulowy turněr Serbskeho Sokoła wo pokal Domowiny je ze wšěch stron pozitiwny wothłós žnjał. Někotre prašenja pak přiwšěm zbychu. Po turněrje je so Jurij Bjeńš za sportowu redak­ciju SN ze starostu Serbskeho Sokoła ­Milanom Funku rozmołwjał.

Knježe Funka, Wy sće srjedź turněra w chorowni był, čehodla?

M. Funka: John Petrik z mustwa Serbski dom je so w skupinskej hrě zranił a dyrbješe so w chorowni přepytować dać. Je pak ju mjeztym hižo wopušćił. Dohromady mějachmy tónkróć wjac zranjenjow hač hewak, loni mi so zda žane, lětsa samo štyri.

Na dypki a nic na čas hrać je fungowało?

M. Funka: Z nazhonjenjow minjenych lět a z druhich turněrow wěmy, zo trajetej dwě sadźbje do 15 dypkow něhdźe 20 mjeńšin. Časowy plan pak su cyłki w swójskej režiji dodźerželi, wšako dyrbjachu so na hrajnišćach same starać. Při polach A, B, C a D wisachu hrajne plany, a kóžde mustwo měješe w mapje hišće cyłkowny přehlad hrow. Klětu zawěsće zaso bjez časoweho ćišća hrajemy.

Sym do turněra rozmołwu-diskusiju mjez hrajerku SGB-Miks a turněrowym nawodu Janom Hrjehorjom wobkedźbował. Što je tam było?

wozjewjene w: Sport
póndźela, 12 měrca 2018 13:00

Chcedźa so z katolikom stać

Magdeburg (B/SN). Biskop Gerhard Feige je na nyšporje w Magdeburgskim Roncalli-domje 30 ludźom dowolił, přijeć sakrament křćeńcy. Woni chcedźa jako katolscy křesćenjo žiwi być a so jutrownu nóc wukřćić dać. Biskop Feige jara dźakowny na to skedźbni, kak rozdźělne móža puće k wěrje być w kónčinje, hdźež 80 procentow ludnosće žanej konfesiji njepřisłuša.

Minister Lutherowu lipu sadźił

Bonn (B/SN). Za čas swětoweje klimoweje konferency je wuwićowy minister Gerd Müller (CSU) na přestrjeni swojeho ministerstwa w Bonnje lipu sadźił. Štom, kotryž ma kóžde lěto 12,5 kilogramow wuhlikoweho dioksida wjazać, je tak mjenowana Lutherowa lipa a dopomina na 500. jubilej reformacije. Je to zdobom znamjo přećiwo zanjerodźenju wob­swěta.

Chwali Micha-iniciatiwu

wozjewjene w: Cyrkej a swět
Sobudźěłaćerjo braniborskeho ratarskeho předewzaća Werder Frucht GmbH su oberžiny žnjeć započeli. Je to prěni króć, zo ­płody w rostlinarnjach Braniborskeje we wulkim stilu plahuja. Předewzaće chce hač do nazymy hač do 140 tonow oberžinow, kotrež trjebaja 16 do 21 stopnjow ćopłoty, Berlinskim wobchodam dodawać. Foto: dpa/Bernd Settnik

wozjewjene w: Politika
póndźela, 12 měrca 2018 13:00

Hotuja so na nowu wulku koaliciju

Berlin (dpa/SN). Něhdźe poł lěta po wólbach zwjazkoweho sejma chcychu CDU, CSU a SPD dźensa popołdnju koaliciske zrěčenje podpisać. Na swjatočnosć wočakowachu předsydow stron runje tak kaž třoch generalnych sekretarow. Zajutřišim, srjedu, je w zwjazkowym sejmje mjeztym štwórte spřisahanje předsydki CDU Angele Merkel za zwjazkowu kanclerku Němskeje předwidźane. Při minjenych wólbach bě wona 74,4 procenty hłosow dóstała, telko kaž hišće žadyn kancler do njeje. Po špatnym wólbnym wuslědku loni w septembru steji za uniju a SPD tónkróć runje hišće 56 procentow zapósłancow sejma. Nowych ministrow zwjazkoweho knježerstwa chcedźa srjedu tohorunja spřisahać.

Koaliciske jednanja su tak dołho trali, dokelž njebě žana strona při wólbach wjetšinu za wutworjenje koalicije dóstała. Po dobrych pjeć tydźenjach sonděrowanskich jednanjow bě FDP rozmołwy wo wutworjenju tak mjenowaneje jamaiskeje koalicije z CDU a Zelenymi 19. nowembra přetorhnyła. Tak je SPD nuzowana była, jednać z CDU a CSU wo nowej wulkej koaliciji.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 12 měrca 2018 13:00

Hypoteka mjeńšinam

Zda so być wosebity bayerski rukopis, hdyž namjetuje přichodny zwjazkowy minister nutřkowneho Horst Seehofer runje předsydu Zwjazka wuhnatych (BdV) Bernda Fabritiusa za społnomócnjeneho zwjazkoweho knježerstwa za prašenja wusydlencow a narodne mjeńšiny. Wšako njeje sej rodźeny sedmihródski Saksa hubjeneho wuslědka CSU při lońšich wólbach zwjazkoweho sejma dla znowa mandat zawěsćić móhł. Je to zastaranje z lukratiwnym zastojnstwom? Abo wotpohladuje Seehofer z personaliju mjenu Zwjazka wuhnatych wjetšu wahu spožčić? Zwoprawdźi-li so jeho plan, je zastojnstwo za narodne mjeńšiny zamołwiteho tak wusko ze Zwjazkom wuhnatych splećene kaž hišće ženje do toho. Zo njeby so zastojnstwo hišće wobškodźiło, měł Fabritius tohodla funkciju w BdV złožić. Wjetša a njepřewidźomniša pak budźe hypoteka za mjeńšinowu radu: Dyrbi dźě z partnerom dźěłać, kiž ani parlamentej njepřisłuša. Axel Arlt

wozjewjene w: Politika
póndźela, 12 měrca 2018 13:00

Wobrazliwy wječor hudźby a literatury

Budyšin (SN/bn). Hudźbnicy Serbskeho ludoweho ansambla Trio con moto a dźiwadźelnik Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła Měrko Brankačk su pjatk swój program „Moja archa Horni Hajnk“ prěni raz wuspěšnje hornjoserbsce předstajili. Na z přestawku nimale połdrahodźinskim hudźbno-literarnym wječoru hrajachu instrumentalisća wjacore twórby wšelakich dobow. Měrko Brankačk čitaše k tomu wujimki z knihi Jurja Brězana, kotraž je zarjadowanju mjeno spožčiła.

wozjewjene w: Kultura
póndźela, 12 měrca 2018 13:00

Wo wuměłstwje fotografowanja wuradźowali

Zhorjelc (BC/SN). Fachowcy fotografije a dalši zajimcy su so wot minjeneho štwórtka hač do soboty w Zhorjelskim kulturnohistoriskim muzeju na Nysowej na schadźowanju wobdźělili, kotrež steješe pod hesłom „We wokomiku – Nowe slědźenja k fotografiji ze Sakskeje a Łu­žicy“. Na zarjadowanje přeprosyli běchu Zhorjelski kulturnohistoriski muzej, Statne zběrki Drježdźany a Hornjołužiska towaršnosć wědomosćow.

Na zeńdźenju zaběrachu so z najnowšim slědźenjom k wuměłstwowej fotografiji ze Sakskeje a Łužicy a diskutowachu wo prašenju přistupa k wuměłskej fotografiji.

wozjewjene w: Kultura

nawěšk

nowostki LND