Z wudaća: pjatk, 08 junija 2018
pjatk, 08 junija 2018 14:00

Dalše njewjedra připowědźene

Stuttgart/Frankfurt n. M. (dpa/SN). Na juhozapadźe Hessenskeje a Sewjerorynsko-Westfalskeje su wčera ćežke njewjedra howrili, w nocy pak wosłabili. Hižo dźensa warnuje Němska wjedrowa słužba před dalšimi zliwkami a njewjedrami. Na Stuttgartskim lětanišću njemóžachu wčera wječor wjacore hodźiny pasažěrow posłužować, dyrbjachu samo wjacore lěty anulować. Jedyn 35lětny sobudźěłaćer lětanišća so błyska dla zrani. Jeho dowjezechu do chorownje.

Facebook pod ćišćom

Menlo Park (dpa/SN). Nowe njedostatki pola Facebooka su tomu dopomhali, zo su so daty milionow wužiwarjow po cyłym swěće rozšěrjeli. Po informacijach online-syće móhło wot toho 14 milionow wužiwarjow potrjechenych być. Softwarowy zmylk w meji su hakle po dźesać dnjach sporjedźeli. Stał bě so njedostatk runje we wobłuku prócowanjow, sej dowěru wužiwarjow a politiki po datowym skandalu wokoło předewzaća Cambridge Analytica wróćo zdobyć.

Wjace smjertnych woporow

wozjewjene w: Politika
pjatk, 08 junija 2018 14:00

Riziko infekcijow jara snadne

Strowotniski zarjad ma kwalitu wody w jězorach za jara dobru

Kulow/Budyšin (SN/mwe). Jónu wob mě­sac přijědu přistajeni zamołwiteho labo­ra w nadawku Budyskeho strowot­niskeho zarjada a hygieny do Kulowskeje lěsneje kupjele, zo bychu tam probu wody­ wzali, z basenka a pitnu wodu ze sy­će. Prjedy hač je so lětuša kupanska sezona na tymle přewšo krasnym a w Serbach woblubowanym arealu 26. meje zahajiła, běchu tam fachowcy tydźeń do toho wodu jara dokładnje přepru­wowali. Ale žane strašne bakterije našli njejsu. Na kwalitu wody dźě wo­sebje wjelelětny a nazhonity płuwanski mišter Uwe Kickel hlada. Tak do bli­žacych so njewjedrow přitok wody z D­u­brjenskeho bahna zawěra, zo njeby so mazana woda do kupjele dóstała.

wozjewjene w: Lokalka
pjatk, 08 junija 2018 14:00

Maas šwika Trumpa

Québec (dpa/SN). Bjezposrědnje do wjerškoweho zetkanja G 7 w Kanadźe je zwjazkowe knježerstwo swoju kritiku hladajo na wonkopolitiske swojowólnosće prezidenta USA Donalda Trumpa jasnje přiwótřiło. Wonkowny minister Heiko Maas (SPD) rěčeše napřećo nowinarjam wo „diferencach, kotrež njemóžeš hižo zatajić. Trumpowe wupowědźenje atomoweho zrěčenja z Iranom kaž tež wukazane chłostanske cła su rozsudy na škodu Europy.“ Zdobom wšak Maas po­twjerdźi, zo wostanu USA zwonka Europy najwažniši partner Němskeje. Při­wšěm měła so Europa za nowymi zwjazkarjemi rozhladować. „Trěbny je zwjazk tych, kotřiž chcedźa multilateralny swětowy porjad zachować.“ To móhli Ka­nada, Afrika, ale tež Aziska być.

wozjewjene w: Politika

Budyšin (SN/at). Zwjazkowy kabinet je zawčerawšim 31 čłonow wopřijacy gremij „rozrost, strukturna změna a dźěło“ za planowanje kónca wudobywanja brunicy powołał. Tam zastupjeni su tež za­stu­pjerjo wobswětowych zwjazkow, dźěłarnistwow, hospodarstwa a wědomosće. Mjez třomi parlamentownikami je sakski čłon zwjazkoweho sejma Andreas Lämmel (CDU), z opozicije nichtó pódla njeje. Grodkowska měšćanostka Christine Herntier (njestronjanka) a Hannelore Wodtke z Wjelceje stej dalšej čłonce. Po wěstym dlijenju zasadźena wuhlowa komisija, kotraž ma so 26. junija prěni raz schadźować, je we Łužicy rozdźělny wothłós zbudźiła.

Zelena liga Braniborskeje wočakuje spěšne postupowanje. „Za Łužicu su prěnje kroki centralne: Bjez bórzomneho wotpinjenja starych a za klimu wosebje škódnych milinarnjowych blokow w Janšojcach a Hamorje njemóžeš škit klimy w Němskej zwoprawdźić“, podšmórny Renej Šuster. „Wuměnjenja, kónc wu­dobywanja brunicy strukturelnje znjesć, njejsu we Łužicy ženje lěpše byli hač dźensa.“

wozjewjene w: Hospodarstwo
pjatk, 08 junija 2018 14:00

Wjeršk wo migraciji

Berlin (dpa/SN). Po morjenju 14lětneje Susanny we Wiesbadenje žada sej sewjerorynsko-westfalski minister za integraciju Joachim Stamp (FDP) mjez Zwjazkom, krajemi a komunami migraciski wjeršk. „Tajki wjeršk měł so štwórćlětnje zeńć, doniž nimamy situaciju woprawdźe w horšći“, rjekny Stamp dźensa w „rańšim magacinje“ sćelaka ZDF. „Trjebamy mjeztym noworjadowanje politiki připućowarjow a ćěkancow a woprawdźe konsistentny zakoń wo připućowanju a přebywanju.“ Susanna njebě so před dwěmaj njedźelomaj domoj wróćiła. Srjedu su jeje ćěło w zemi zaryte namakali. Podhladny 20lětny irakski ćěkanc Ali B. je po informacijach statneho rěčnistwa wčera tydźenja ze swójbnymi wupućował.

wozjewjene w: Politika

Wabjacy krosnowanski park Geo-Trail při Budyskim spjatym jězorje

Zaktiwnymaj młodźencomaj dojědźech sej spočatk meje do krosnowanskeho parka při Budyskim spjatym jězorje. Sportowcaj z Hórkow – 16lětny Julian Šołta a 17lětny Elija Žur – so prawidłownje zetkawataj, zo byštaj zhromadnje wonka na hrajkanišćach, sportnišćach, trampolinje – wšudźe, hdźež mataj móžnosć – zwučowałoj a nowe tak mjenowane triki wuspytałoj. Jeju konik stej sportowej družinje freerunning a parkour. Pohibujetaj so cyle lochko po městnosćach, přewinjetaj zadźěwki a zwjazujetaj při tym wšelke elementy, kaž na přikład salta do wšěch móžnych směrow, kreatiwnje do pohiba. Za mnohe tajke triki trjebataj wšak wěstu wysokosć. Hustohdy sej tuž Elija a Julian na třěchu abo wysoku žerdź na hrajkanišću zalězetaj a wottam na wosebje sportowske wašnje dele skočitaj.

Zo byštaj tróšku wotměny k swojemu hobbyjej měłoj, staj so nětko raz hinak wucychnowałoj a wupruwowaštaj krosnowanski park njedaloko sprjewineho města Budyšina.

Wěstosć najbytostniša

wozjewjene w: Předźenak
pjatk, 08 junija 2018 14:00

Kretschmer wočakuje Babiša

Drježdźany (dpa/SN). Sakska chce 25. róčnicu zrěčenja wo dobrym susod­stwje z Čěskej zhromadnje woswjećić. K tomu wočakuje sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) čěskeho ministerskeho prezidenta Andreja Babiša. Wón přijědźe přichodnu póndźelu do sakskeje statneje kenclije w Drježdźanach. „Ze žanym druhim krajom nima swobodny stat tak wuske a intensiwne styki kaž z Čěskej republiku“, statna kenclija zdźěla. Po informacijach knježerstwa je Čěska druhi najwjetši wikowanski partner. Mjez wysokimi šulemi wobsteji tuchwilu něhdźe 90 kooperacijow. K tomu přińdźe wjace hač 80 šulskich partnerstwow. W 49 dźěćacych přebywanišćach wuknu dźěći rěč susoda w zhromadnych skupinach. Na 38 šulach po­skićeja wučbu čěšćiny. W Pirnje maja dwurěčny gymnazij. Wot lěta 2012 ma Sakska w Praze kontaktny běrow.

wozjewjene w: Politika
pjatk, 08 junija 2018 14:00

Hordy na literarny pomnik Matej Kosykej

Fachowošulski docent na wuměnku Pětr Janaš waži sej swoju dwójce zdobytu serbskosć

Pětr Janaš je pedagogaga po starej šuli. Lětdźesatki skutkuje wón na dobro dorosta za serbske kubłanišća, a to w Delnjej kaž Hornjej Łužicy. Zdobom jeho wabi ludźi do cyłka wjesć, wosebje pak zaběra ze serbskej literaturu.

Kaž před wjace hač 35 lětami Pětr Janaš tež dźensa lubych znatych wutrobnje serbskorěčnje strowi. Trochu ćešo wšak jemu to je, dokelž trjeba nawoči, zo by ludźi zeznał. Tola za škleńcomaj w ćenkim groćanym ramiku so šibale jeho wóčce błyšćitej. „Sym wjesoły, zo sym mjeztym hižo 85 lět. Sym tuž w starobje, hdyž móžu z wotstawkom na wšo hladać a hakle potom rozsudźić, hač so mjerzam abo so smějkotam. Najbóle wšak so smějkotam.“ Tónle nahlad na běh žiwjenja je sej Janaš zdobył na mnohich městnosćach Hornjeje a Delnjeje Łužicy.

Dźěd z widom do přichoda

wozjewjene w: Předźenak
pjatk, 08 junija 2018 14:00

Stronski zjězd

Lipsk (dpa/SN). Lěwica schadźuje so wot dźensnišeho na stronskim zjězdźe w Lipsku. Jutře chcedźa nowe nawodnistwo strony wuzwolić. Dotalnaj předsydaj ­Katja Kipping a Bernd Riexinger nastupitaj mjeztym třeći króć bjez napřećiw­neho kandidata. Do wólbow wšak debatuje 580 delegatow hišće raz wo přichodnym kursu. Njeposrědnje do zjězda je předsydka frakcije w zwjazkowym sejmje Sahra Wagenknecht nawodnistwu Lěwicy wumjetowała, zo stronu wosłabja. „Předsydomaj njeńdźe wo wobsahowe rozrisanje“, rjekny wona powěsćerni dpa w Berlinje, „w srjedźišću steji skerje nutřkostronska politika wo móc.“

wozjewjene w: Politika

Rentnar a što potom – wuměnkarsku swobodu wužiwać abo wužadanje přiwzać (17)

Někotři njemóža so tohole časa dočakać, tamni zaso nochcedźa scyła na njón myslić – na zastup do renty. Kajke maja wuměnkarjo wjesela abo starosće, to ze seriju „Rentnar a što potom?“ bliže wobswětlamy.

Hdyž so wodnjo do Dobrošic k Čórlichecom podaš, tam doma lědma někoho nańdźeš. Prašejo so na pódlanskim nowotwarje za Wóršu Čórlichowej zhoniš wot jeje tam dźěłaceho mandźelskeho, „zo je zady w zeleninowej zahrodce“ abo „awto je preč a tak budźe w LIPJE w Smjerdźacej“. Štó je wuměnkarka, za kotrejež přebywanje wón žanu dalšu móžnosć njemjenuje?

wozjewjene w: Předźenak

nawěšk

  • Minjenu njedźelu wotmě so w Blunju 11. serbski ewangelski domizniski dźeń. Tule nańdźe někotre fotowe impresije ze swjedźenja, kotrež je Janek Wowčer zapopadnył.
Am 17. Juni fand in Bluno der 11. sorbische evangelische Heimattag statt. Hier finden si

nowostki LND