Z wudaća: štwórtk, 13 septembera 2018
štwórtk, 13 septembera 2018 14:00

Ludźi zapřijeć rěka zdobom Serbow zapřijeć

Strukturnej změnje we Łužicy pod serbskim aspektom přiwobroća so něhdźe 150 wobdźělnikow dźensa a jutře na fachowej konferency w Złym Komorowje. Domowina a Zhorjelska Dźěłarnja přichoda Łužicy běštej na nju přeprosyłoj. Přišłoj stej tež za Serbow přisłušnej ministerce dr. Eva-Maria Stange za sakske a dr. Martina Münch (wobě SPD) za braniborske knježerstwo.

Zły Komorow (SN/at). „Dyrbimy puć namakać, kak móža Serbja tu žiwi być a tele prašenje we wšěch fasetach rozjimować“, podšmórny předsyda Domowiny Dawid Statnik we witanskich słowach. Decernentka w Zhorjelskim krajnoradnym zarjedźe Heike Zettwitz je přitomnym doraznje do swědomja rěčała, „zo maja so wobydlerjo do procesa zapřijeć“.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 13 septembera 2018 14:00

Puć zrunany za dalšu změnu

Podstupim (SN/at). Braniborska chce serbske struktury we wokrjesnych zarjadnistwach dale skrućić. Hłowny wuběrk Krajneho sejma Braniborskeje je po wobšěrnych parlamentariskich słyšenjach wčera zelenu swěcu dał za Druhi zakoń wo změnje prawniskich předpisow wo prawach Serbow w Braniborskej. Wudospołnjenje rjaduje hłownohamtskosć społnomócnjenych za serbske naležnosće we wokrjesach Sprjewja-Nysa, Hornje Błóta-Łužica a Błóta-Dubja kaž tež w bjezwokrjesnym měsće Choćebuzu. Kaž bě z kruha wobdźělnikow zhonić, su zapósłancy wčera hišće raz nadrobnišo rozjimowali, hač ma słužbne sydło serbskeho społnomócnjeneho na městnje wokrjesneho zarjadnistwa resp. krajneho rady być. Rada za naležnosće Serbow Braniborskeje a Domowina běštej w słyšenjach na tym wobstałoj. Hinak njeje móžno z wokrjesnym sejmikom kaž tež we wobłuku wokrjesneho zarjadnistwa skutkownje hromadźe dźěłać. Tutón argument, a tak narok serbskeje strony, je wčera wjetšina přitomnych sćěhowała. Krajny sejm 19. septembra wo naćisku zakonja rozsudźi.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 13 septembera 2018 14:00

Premjery w srjedźišću stali

Nowe programy a potajnstwa za kulisami wulki zajim zbudźili

Budyšin (SN/bn). Němsko-Serbske ludowe dźiwadło a Serbski ludowy ansambl stej na dnju wotewrjenych duri swoje zamóžnosće pokazałoj. Wobě instituciji běštej ze zajimom kaž tež z wothłosom wopytowarjow jara spokojom. Nimo toho wužiwaštej składnosć, přihladowarjow wo nowym abonemenće informować. Zhromadnje poskićatej lětsa prěni raz wosebity rabat, z kotrymž je móžno sej dohromady štyri wubrane programy resp. inscenacije potuńšene wobhladać.

Hinak hač w minjenych lětach wotmě NSLDź zarjadowanje minjenu njedźelu w Dźiwadle na hrodźe. Přičina toho bě 15. róčnica wote­wrjenja hrajnišća. Składnostnje toho přepoda wuměłča Judith Franke wosebitu marionetu – jewišći na Hrodźe buštej dźě hłownje za klankodźiwadło koncipowanej –, a sakski statny sekretar ministerstwa za wědomosć a wuměłstwo Uwe Gaul (SPD) kaž tež dr. Uwe Koch z Němskeho narodneho komiteja za pomnikoškit wotewrěštaj Hród jako temowy pomnik.

wozjewjene w: Kultura
štwórtk, 13 septembera 2018 14:00

Z Italskej so dojednali

Berlin/Rom (dpa/SN). Němska je so ­z Italskej na to dojednała, zo kraj na mjezy Němskeje wotpokazanych ćěkancow zaso wróćo bjerje. „Pobrachujetej podpismje italskeho kolegi a wote mnje“, rjekny nutřkowny minister Horst Seehofer (CSU) dźensa w zwjazkowym sejmje. Zo bychu jězbne kóšty lutowali, chcetaj sej Seehofer a italski nutřkowny minister Matteo Salvini dokumenty připósłać.

Kontrole spěšnje zaso zběhnyć

Berlin (dpa/SN). W zwisku ze zapućowanjom statysacow migrantow lěta 2015 wukazane namjezne kontrole mjez europskimi statami měli so po woli komi­sije EU ručež móžno zaso zběhnyć. „Mamy mjeztym srědki, mjezy porjadnje ­škitać. Měli so tuž normalnemu fungowanju Schengenskeho ruma nawróćić“, rjekny komisar EU za migraciju Dimitris Avramopoulos němskim nowinarjam. W Schengenskim rumje, kotremuž přisłuša 22 statow, njejsu žane namjezne kontrole wjace předwidźane.

Skóržbu dale posrědkowali

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 13 septembera 2018 14:00

Radźena premjera staroměšćanskeho festiwala

Pisany a wjelestronski program wopytowarjow po tysacach přiwabił, zabawjał a zahorił – Nóc poezije w nowym formaće

Prěni staroměšćanski festiwal „Woda – wuměłstwo – swěca“ je wot 30. awgusta do 2. septembra po trochowanju swjedźeń zarjadowaceho Budyskeho turistiskeho zwjazka něhdźe 20 000 wopyto­warjow přiwabił. Na 39 hrajnišćach po­kazachu hudźbnicy, lajscy kaž tež po­wołanscy dźiwadźelnicy, rejwanske sku­- piny a towarstwa wobšěrny spektrum zaba­wjaceho wuměłstwa resp. artistiki a sporta. Přidatne poskitki wopřijachu wustajeńcy, instalacije, dźěłarnički, rjemjesła wšelakich dobow a typow, wodźenja, modowe přehladki a nic naposledk najwšelakoriše regionalne žiwidła a napoje. Cyłe stare město ze swojimi wě­žemi bě w měnjacych so barbach wobswětlene a tworješe tak wulkotnu kulisu. A ta pokazowaše swoju skutkownosć wosebje na tak mjenowanym „puću swětła“ wot Mosta měra přez Hrodźiško a Židow hač na Hłowne torhošćo.

wozjewjene w: Kultura
Policija je dźensa w Hambachskim lěsu prěnje platformy přirodoškitarjow rumować započała. Do toho dyrbjachu sedźensku blokadu demonstrantow přewinyć. Sobudźěłaćer sewjerorynsko-westfalskeho města Kerpen aktiwistow namołwješe, w běhu poł hodźiny štomy wopušćić. Te chcedźa podrězać, zo móhli blisku brunicowu jamu rozšěrić. Foto: dpa/Henning Kaiser

wozjewjene w: Politika

Nimale 40 lět je Ludwig Kola, žurnalist a wjelelětny nawoda serbskeje redakcije, stawizny Serbskeho rozhłosa sobu pisał. W nocy na 6. september 2018 so jeho žiwjenje po dołhej chorosći dokónči.

Kolebka Ludwiga Kole steješe w Ra­dworju, hdźež bě so 20. oktobra 1931 narodźił. Po gymnaziju w Čěskej a w Bu­dyšinje studowaše w Lipsku. Jako wukubłany diplomowy žurnalist dźěłaše najprjedy w redakciji dźěćaceho časopisa Płomjo. Jeho rozhłosowy čas zahaji so w tehdyšim Zhorjelskim serbskim studiju. Lěta 1957 bě Serbski rozhłós do Choćebuza přećahnył. Tam je młody rozhłosownik zamołwity nadawk za sebje namakał a pozdźišo zhromadnje ze swójbu druhu domiznu.

wozjewjene w: Medije
štwórtk, 13 septembera 2018 14:00

Brošurku wo wubědźowanju zhotowili

Drježdźany (SN/MkWj). Rada za serbske naležnosće Sakskeje je so na swojim wčerawšim wuradźowanju w Drježdźanach z etatom swobodneho stata za lěće 2019 a 2020 zaběrała. W nim njejsu jeno srědki za financowanje Załožby za serbski lud zakótwjene, ale tež dalše wudawki na dobro Serbow, kaž předsydka rady Marja Michałkowa na naprašowanje SN informuje. Tak zaplanuja cyłkownje 300 000 eurow, kotrež chcedźa komunam wu­płaćić, zo bychu jim přidatne wudawki w zwisku z dwurěčnosću zarunali. Mi­nisterski prezident Michael Kretschmer (CDU) bě to nalěto připowědźił. Wo wužiwanju pjenjez komuny same rozsudźeja. Dalše 300 000 eurow chcyło knježerstwo za imageowu kampanju na dobro dwurěčnosće a za šěrjenje wědy wo Serbach wudać. Serbska rada to wuraznje wita, kaž Michałkowa pisa.

Na posedźenju přihotowali su zetkanje serbskeju radow Sakskeje a Braniborskeje spočatk decembra w Drježdźanach. Rozjimać chcedźa tam kubłanske prašenja a nazhonjenja z wubědźowanja „Rěčam přichilena komuna – Serbska rěč je žiwa“. Wo wubědźowanju su mjeztym brošurku zhotowili, kotruž ministerstwam a komunam přepodadźa.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 13 septembera 2018 14:00

Lawrow: Poćahi njejsu napjate

Moskwa (dpa/SN). Ruski wonkowny minister Sergej Lawrow widźi najebać rozdźělne měnjenja dobre šansy dorozumjenja z Němskej. „Njebych poćahi mjez našimaj krajomaj napjate mjenował“, rjekny wón w rozmołwje z powěsćernju dpa do swojeho wopyta w Berlinje. „Haj, je rozdźělnych pozicijow, kotrež něštožkuli w našich bilateralnych poćahach skomplikuja.“ Wuske splećenje hospodarstwa, kultury a stawiznow pak pohnuwa, zhromadnje za „dobry a wěšćomny přichod“ dźěłać. Lawrow chce so jutře w Berlinje z wonkownym ministrom Heikom Maasom (SPD) zetkać.

Lawrow zakitowaše w rozmołwje swój nahlad, zo njeje Ruska na tuchwilnej zwadźe ze zapadom wina. „Ruska njeje do­wěru raniła. Zapadne kraje su minjene štwórć lětstotka liniju sćěhowali, Rusku zamjezować.“ Wón zapad namołwješe antiruske sankcije skónčić, kotrež USA wukazuja. „Dźiwamy so, kak spěšnje so EU ze stratami wjacorych miliardow eurow wotnamaka. USA porno tomu žane straty nimaja.“ Tuta politika měła so skónčić.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 13 septembera 2018 14:00

„AfD wužiwa srědki fašizma“

Razne a naležne rozestajenje w zwjazkowym sejmje wo połoženju kraja

Berlin (dpa/SN). W zwjazkowym sejmje je wčera k dotal njesłyšanemu raznemu rozestajenju mjez bywšim předsydu SPD Martinom Schulzom a frakciskim šefom AfD Alexanderom Gaulandom dóšło. Schulz Gaulandej wumjetowaše, zo w swojich narěčach starodawne „srědki fašizma“ wužiwa. Gauland bě w generalnej rozrěči wo kanclerskim etaće chłostajomne njeskutki požadarjow azyla naličił a zwjazkowej kanclerce Angeli Merkel (CDU) wu­mjetował, zo je wona ze swojej politiku ćěkancam napřećo za polarizaciju w kraju zamołwita.

Po Gaulandźe rěčeše kanclerski kandidat lěta 2017. Redukcija na jeničku temu je znaty stilistiski srědk: „Migranća su na wšěm wina. Podobne postupowanje smy w tutym domje hižo raz dožiwili“, rjekny Martin Schulz hladajo na čas nacionalsocializma. „Je načasu, zo so demokraća kraja tajkej formje retoriskeho brónjenja spřećiwjeja. Wone zawinuje na kóncu znjehaćenja, kotrychž wuslědk je namóc na dróhach.

wozjewjene w: Politika

nawěšk

nowostki LND