Z wudaća: póndźela, 08 oktobera 2018
póndźela, 08 oktobera 2018 14:00

Hišće njeje přepozdźe

Incheon (dpa/SN). Globalne woćoplenje swěta na 1,5 stopnjow wobmjezować je po nahledźe swětoweje klimoweje rady IPCC přeco hišće technisce móžno. Za to pak dyrbjeli na wšitkich polach spěšnje jednać, kaž rěka we wurjadnej rozprawje gremija dwaj měsacaj do přichodneje klimoweje konferency UNO w pólskich Katowicach. Globalny wustork škódneho wuhlikoweho dioksida ma so hač do lěta 2030 społojčić a w lěće 2050 nulu docpěć, sej awtorojo rozprawy žadaja.

Chorwaća poražku poćerpjeli

Sarajewo (dpa/SN). Při wólbach třiwosoboweho statneho nawodnistwa Bosniskeje-Hercegowiny su Chorwaća z Hercegowiny ćežku poražku poćerpjeli. To je jich dotalny zastupnik w gremiju Dragan Čović přiznał. Město Čovića budźe Chorwatow přichodnje ze Sarajewa pochadźacy Željko Komšić zastupować. Mjez bosniskimi muslimami je so zastupnik najwjetšeje strony SDA Šefik Džaferović přesadźił. Južni Serbja su přez swojeho wjelelětneho nawodu Milorada Dodika znowa zastupjeni.

Knježerstwo wjetšinu zhubiło

wozjewjene w: Politika
póndźela, 08 oktobera 2018 14:00

Skónčnje połnje dypkowali

ST Horni kraj Sprjewja – SJ Chrósćicy 2:4 (0:3)

Zestawa hosći: Králíček – Pöpel (28. Młynk), Sentivan, B. Cyž, F. Cyž, M. Zahrodnik, G. Zahrodnik, Runt (84. Špitank), Püschel, Henzl (90. L. Zahrodnik), Beneš

wozjewjene w: Sport
póndźela, 08 oktobera 2018 14:00

„Ze zmylkow mamy wuknyć“

Njeličomnje wjele rybow je w awgusće w Slěbornym jězorje zahinyło. Wjedli běchu k tomu tydźenje trajaca horcota a suchota, mało wětřika, njepřihódne worštowanje wody w jězoru a pobrachowacy přitok čerstweje wody. Wo wuskut­kach a wuhladach do přichoda je so Andreas Kirschke z wob­hospo­darjerjom campingownišća Falkom­ Nowot­nickom rozmołwjał.

Kak sće wo mrěću rybow zhonił?

F. Nowotnick: Trajni camperojo su mje 2. awgusta zawołali, rozprawjejo wo wjele mortwych rybach, připławjenych na južny přibrjóh Slěborneho jězora. Nichtó njemóžeše to přirjadować, a starosćachmy so. Temperatura wody blisko přibrjoha wučinješe w awgusće 28 stopnjow nad nulu. Bliska Sprjewja měješe lědma wodu, a tak njebě wottam žanoho přitoka.

Kak sće na campingownišću reagował?

F. Nowotnick: Naši sobudźěłaćerjo, někotři dowolnicy a wudźerjo su mortwe ryby zezběrali. Wudźerski zwjazk Elbflorenz je na městnje kontejner nastajić dał. Dokelž pak bu tón hakle po něšto dnjach wuprózdnjeny, bě smjerd wobćežowacy.

Kajke běchu reakcije zarjadow?

wozjewjene w: Rozmołwa
Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) je sobotu wšoněmski zlět Młodeje unije w schleswigsko-holsteinskim Kielu wopy­tała a k delegatam porěčała. Tam jej předsyda młodźinskeje organizacija Paul Ziemiak nimo dešćoweho kabata tež nohajcy dari (hlej foto). Něhdźe tysac delegatow je w Kielu wo přichodźe Němskeje debatowało. Dešćowy kabat a nohajcy maja mnozy za jasny signal młodych čłonow CDU a CSU, zo móhli sej přichod kraja bjez Merkel předstajić. Foto: dpa/Carsten Rehder

wozjewjene w: Politika
póndźela, 08 oktobera 2018 14:00

Interny dialog wažny

Berlin (B/SN). Generalny sekretar arcy­biskopstwa Berlin pater Manfred Kollig pleděruje za to, so z nabožinskimi zhromadźenstwami a jich tuchwilnymi prudami sylnišo rozestajeć. Generalny wikar namołwja nabožinske zhromadźenstwa, zo bychu pruwowali, što je negatiwne a što pozitiwne na jich konfesiji. Mnohotnosć móhła tomu słužić, zo wšelakorym čłowjeskim potrěbnosćam a wuměnjenjam wotpowěduje.

Za zakaz wojerskich trutow

Freiburg (B/SN). Awtonomne wojerske systemy kaž wojerske truty měli po měnjenju teologi Eberharda Schockenhoffa zakazać. Morjenje čłowjeka njeměli roz­su­dźić kompjutery abo algoritmy, ale jeno­ čłowjek sam, kiž dyrbi so wusprawnić po etiskich/ludoprawniskich měritkach a ma za to zamołwitosć přewzać.

Wustajeńca wo klóštrje

wozjewjene w: Cyrkej a swět
póndźela, 08 oktobera 2018 14:00

Rozžahłosć je zakład dźěła

Myta a čestne znamješka Domowiny 2018 přepodate

Budyšin (SN/MiR). Swjatočna atmosfera knježeše na wuznamjenjenskim zarjadowanju z hudźbu Jana Brězana ze Smječkec na žurli Budyskeho Serbskeho domu. Předsyda Domowiny Dawid Statnik wi­taše zańdźeny pjatk syłu hosći na lětuše spožčenje Myta Domowiny, dalšich za Myto Domowiny za dorost kaž tež za čestne znamješko narodneje organizacije. „Waš angažement, waša rozžahłosć a kreatiwita su stołpy, kotrež tworja zakład nahladnosće a kompetency Domowiny“, rjekny Dawid Statnik w swojej swjedźenskej narěči.

wozjewjene w: Towarstwa
póndźela, 08 oktobera 2018 14:00

Woidke: Brunica znajmjeńšahač do lěta 2040

Berlin (dpa/SN). Braniborski ministerski prezident Dietmar Woidke sej žada, brunicu we Łužicy znajmjeńša hišće dwaj lětdźesatkaj wudobywać. „Brunica we Łužicy je kónčna, kaž to surowizny scyła su. Rěčimy tu wo 40tych lětach“, rjekny politikar SPD sobotu wječor we wusyłanju sćelaka ARD „Rozprawa z Berlina“. To je „porjadna perspektiwa za region. Ludźo trjebaja wěstotu, runje ći, kotřiž tam dźěłaja.“

Woidke potwjerdźi, zo njesměłoj so škit klimy a zachowanje dźěłowych měst­now mjez sobu wuhrawać. „Diskusija zwonka potrjechenych kónčin je zasadnje wopačna. Dyrbimy w Němskej runje jako industrijnym kraju narok měć, škit klimy a dźěłowe městna zwjazać.“

Zwjazkowe knježerstwo je k mjeno­wanej temje wuhlowu komisiju zasadźiło. Gremij „Rozrost, strukturna změna a dźěło­“ ma hač do kónca lěta strategiju za kónc zmilinjenja brunicy zdźěłać. ­Hišće w oktobru ma koncept wo strukturnej změnje we wuhlowymaj kónči­nomaj Němskeje předležeć.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 08 oktobera 2018 14:00

Altmaier: Wo poćahi wojować

Moskwa (dpa/SN). Hladajo na napjatosće mjez Němskej a Ruskej hospodarski minister Peter Altmaier (CDU) namołwja, nitku dialoga njepřetorhnyć. „Dyrbimy wo mjezsobne poćahi wojować“, rjekny wón sobotu wječor k zahajenju Pětrohródskeho dialoga w Moskwje. „Smy susodźa a mamy zhromadne stawizny. Wuchadźejo z toho dyrbitej wobaj krajej dialog pěstować. Jenož, hdyž mjez sobu rěčiš, móžeše problemy rozrisać.“

Altmaier rěčeše wo „njejednorych časach“ w poćahach mjez Němskej a Ruskej. Po přiswojenju połkupy Krim přez Rusku 2014 a konflikta na wuchodźe Ukrainy dla su němsko-ruske poćahi napjate. EU bě z hospodarskimi sankcijemi reagowała. Němski předsyda Pětrohródskeho dialoga Ronald Pofalla wumjetowaše ruskemu knježerstwu destruktiwnu politiku. Tež wón naspomni aneksiju Krimy a konflikt na wuchodźe Ukrainy.

Ruski předsyda Pětrohródskeho dialoga Wiktor Zubkow na to pokaza, zo njeje Ruska Krim anektowała, ale zo stej so wobě „znowa zjednoćiłoj“.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 08 oktobera 2018 14:00

Statny škit přepytuje

Šunow (SN/JaW). Statny škit přepytuje aktualne podawki pjatkowneje diskoteki w Šunowje. Tam bě w nocy na sobotu k bijeńcy dóšło, kaž Zhorjelski policajski zarjad informuje.

Před hosćencom rozestaještaj so młodostnaj, jedyn biješe tamnemu do mjezwoča a do brjucha. Přiwołanej jednotce Kamjenskeho policajskeho rewěra zwěsćištej, zo bě 17lětny lochce zranjeny. „Sku­ćićel so chowaše, móžachmy pak jeho­ z pomocu swědkow namakać a personalije 19lětneho bička z Budyšina zwěsćić“, rěka w rozprawje zastojnikow.

Krótko po tym so situacija přiwótři. Na parkowanišću Fabrikskeje hospody dóńdźe k dalšim rozestajenjam, mjez druhim ćisny młodostny prózdnju blešu na dalšeho. Policisća hnydom zakročichu a napisachu sej personalije štyrjoch muži z Bu­dyskich kónčin. W rozestajenju steještej sej po zdaću skupinje Serbow a rusce rěčacych ludźi napřećo. Kaž SN zhonichu, jednaše so prawdźepodobnje wo Němcow ze sprjewineho města, kotřiž k prowokaciji rusce rěčachu. Wobkrućenej pak wobě twjerdźeni njejstej. Statny škit prosy tuž swědkow wo pomoc.

wozjewjene w: Z Łužicy
póndźela, 08 oktobera 2018 14:00

Rejwarjo a hudźbnicy koncertowali

Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca a folklorna skupina Sprjewjan stej wčera we Wojerowskim wobydlerskim centrumje Piwarska 1 nazymski koncert wuhotowałoj. Na městnje, hdźež běchu 1912 Domowinu załožili, dožiwichu wopytowarjo wot Smjerdźečanow předstajeny pisany wěnc temperamentnych pokazkow, kaž přaznu abo chošćowu reju. Sprjewjenjo zanjesechu domizniske, lubosćinske a žortne pěsnje. Wšitcy zhromadnje žnějachu za to wjele přikleska přihladowarjow a připo­słucharjow z Wojerec a wokolnych wsow. Do koncerta wužichu hosćo składnosć, sej kofej a tykanc zesłodźeć dać. Foto: Katrin Demczenko

wozjewjene w: Kultura

nawěšk

  • Minjenu sobotu, 24. nowembra, wotmě so Budyskim NSLDź lětuša Schadźowanka. Tule namakaće někotre fotowe impresije.
Das alljährliche Treffen der sorbischen Studierenden, Absolventen und Gymnasiasten Schadźowanka fand am Samstag, den 24. November, zum

nowostki LND