Z wudaća: póndźela, 05 nowembera 2018
póndźela, 05 nowembera 2018 13:00

Razne sankcije přećiwo Iranej

Washington (dpa/SN). USA su dźensa dotal najrazniše hospodarske sankcije přećiwo Iranej wukazali. Naprawy maja wolijowemu hospodarstwu, bankam a transportnej branši z wažnymi přistawami zeškodźeć. USA chcedźa Iran nuzować, nowym jednanjam wo atomowym zrěčenju přihłosować. Ze sankcijemi maja so tež wšitke wukrajne předewzaća chłostać, kotrež dale z Iranom wikuja. Potrjechene su tež němske firmy.

Ukrainska aktiwistka zemrěła

Kijew (dpa(SN). Znata ukrainska aktiwistka přećiwo korupciji je tři měsacy po nadpadźe z kisalinu na nju zemrěła. Kaž prezident Petro Porošenko sobotu oficialnje zdźěli, je Jekaterina Gandsjuk w jednej z Kijewskich chorownjow wudychała. 33lětna bě w swojim ródnym měsće Čersonje nad Čornym morjom pady korupcije pola policije wotkryła. Kónc julija běchu ju skućićeljo z kisalinu nadpadnyli a ćežko zranili.

Koaliciske zrěčenje podpisane

wozjewjene w: Politika
póndźela, 05 nowembera 2018 13:00

Denny Kral zaso pola Budissy

Denny Kral, hrajer regional­neho ligista Budissy Budyšin a Serbskeje koparskeje wubranki muži, je sej njedawno licowu kósć złamał. W času, zo dyrbješe rodźe­ny Njebjelčan z treningom a hrami wusa­dźić, je so z nim Tadej Cyž-­Njebjel­čanski zetkał a rozmołwjał.

Po dwěmaj lětomaj w Neugersdorfje a Meu­selwitzu nosyš zaso trikot Budissy. Kajke běchu tu prěnje hry?

D. Kral: Je to puć wróćo ke korjenjam. Přez lěćo sym so w Lipsku fit dźeržał. Zapo­čatk tu w Budyšinje bě za mnje jara intensiwny, štož pak je normalne. Trochu falowaše mi hrajny rytmus. Nětko pak jón mam a sym spokojom.

Sy z Budissu zrěčenje podpisał a so hnydom ze stajnym hrajerjom stał. Bě to překwapjenka?

D. Kral: Tróšku haj. Trenarjo pak su mi hnydom dowěrjeli, a ja so tu derje čuju.

W pokalnej hrě přećiwo VFC Plauenej sy so­ w podlěšenju zranił. Što bě so stało?

wozjewjene w: Sport
Zwjazkowy prezident Frank-Walter Steinmeier (naprawa) a francoski statny prezident Emmanuel Macron staj wčera w elsaskim Strasbourgu we wobłuku měroweho koncerta na kónc Prěnjeje swětoweje wójny spominałoj. Zetkanje w Strasbourgskej katedrali bě zdobom zazběh cyłeje serije wopominanskich zarjadowanjow, kotraž ma ze zetkanjom 60 statnych a knježerstwowych šefow 11. nowembra w Parisu swój wjeršk docpěć. Tón dźeń před sto lětami bě so wójna skónčiła. Foto: dpa/Ludovic Marin

wozjewjene w: Politika
póndźela, 05 nowembera 2018 13:00

Bamž wusahowaceho wuznama

Berlin (B/SN). Lěta 1978 bu Karol Wojtyła za bamža wuzwoleny. K 40. róčnicy dopominaše Berlinski arcybiskop Heiner Koch na jeho wulki wuznam za němske stawizny: „Z wuzwolenjom Wojtyły jako Jan Pawoł II. zahaji so wuwiće, kotrež ma za nas Němcow, za arcybiskopstwo Berlin a za město Berlin wusahowacy wuznam. Bamž, pochadźacy z Pólskeje, bě rozsudny pućrubar za powalenje „železneje murje“, za zjednoćenje přez lětdźesatkaj dźěleneho biskopstwa Berlin a za jednotu Němskeje.“

Kulisa z nowej scenu

Nowa Cala (B/SN). Změnjena je scena w barokowym kulisowym dźiwadle wo ćerpjenju Jězusa w klóštrje Nowa Cala. Wotnětka je tam „Jězus před Kajfasom widźeć“. Wone 33 figurow, figurowe skupiny a dźěle kulisow pokazuja Jězusa na přesłyšowanju před Wyšim měšnikom Kajfasom, kiž proces před Poncijom Pilatusom přihotowaše. Předstajenje pasiona w Nowej Cali je po wulkosći, wobjimje a wuměłskej kwaliće jónkrótne w Europje. Morawski moler Josef Felix Seyfried bě kulisu wokoło lěta 1750 stworił.

Jednotu pozitiwnje widźeć

wozjewjene w: Cyrkej a swět
póndźela, 05 nowembera 2018 13:00

CDU a SPD spytatej nowozapočatk

Berlin (dpa/SN). W CDU so dale z wotmachom na změnu na čole strony hotuja. Zwjazkowe předsydstwo je so dźensa hišće raz zetkało, zo by tři dny trajace klawsurne posedźenje w přihotach stronskeho zjězda spočatk decembra skónčiło, na kotrymž zwjazkowa kanclerka Angela Merkel hižo njenastupi. W běhu dnja chcyše wona zjawnosć wo wuslědkach informowć. Paralelnje je SPD dźensa wo wobsahowym nowozapočatku wuradźowała. Tež tu wočakowachu stejišćo předsydki Andreje Nahles.

Cyłkownje dwanaće žonow a muži chce so wo naslědnistwo Angele Merkel na čole strony prócować. Woprawdźite šansy drje maja pak jeno třo prominentni kandidaća: generalna sekretarka Annegret Kramp-Karrenbauer (56), zwjazkowy minister za strowotnistwo Jens Spahn (38) a bywši předsyda frakcije unije w zwjazkowym sejmje Friedrich Merz (62). Zo móhli čłonojo kandidatow bliže zeznać, planuja wjacore regionalne konferency.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 05 nowembera 2018 13:00

Dźeń a wjace smjertnych woporow

Agrigent (dpa/SN). Při ćežkich njewjedrach a zapławjenjach je w Italskej dotal něhdźe 30 ludźi žiwjenje přisadźiło. Wčera zemrěštaj Italčanaj, kotrajž w Němskej bydlitaj, jako woda jeju awto sobu torhny. W nocy na njedźelu zličichu dźesać smjertnych woporow. Dźewjećo zahinychu, jako woda prózdninski dom, w kotrymž chcyštej swójbje kónc tydźenja přežiwić, zapławi. Dwě wosobje přežiwi­štej, dokelž běštej runje nakupować. Italski ministerski prezident Giuseppe Conte je potrjecheny region wčera wo­pytał. W samsnym času bě nutřkowny minister Matteo Salvini na sewjeru we Veneciskej po puću, hdźež běštej wichor a zliwki wulke škody zawiniłoj.

Zwjazk ratarjow trochuje, zo je wichor něhdźe 14 milionow štomow spowróćał. Wohnjowa wobora wozjewi widejo spjateho jězora, kotrehož powjerch bě kompletnje ze štomami pokryty. Škody móhli so tež negatiwnje na zymski sport wuskutkować. Sněhakowarske čary w Dolomitach wupadaja kaž „bombardowane bitwišća“, piše nowina La Repubblica.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 05 nowembera 2018 13:00

Tiger bjez zubow?

Nětko wón tu je, prěni Serbski sejm. 24 čłonow jemu přisłuša, a za dwaj tydźenjej zhonimy, štó twori jeho předsydstwo, takrjec prěnje „serbske knježerstwo“. Najebać wulke wotpokazanje dyrbju přiznać, zo běchu wólby a wuličenje hłosow jara dokładne. Připóznaće wuprajam iniciatiwnikam za wutrajnosć, zo su nimo wšěch ćežow­ při wěcy wostali a swoju ideju zwoprawdźili,­ znajmjeńša dźělnje. Nětko mamy wočaknyć, kak komunalna a nadregionalna politika na wuzwolenje prěnjeho serbskeho parlamenta reaguje. Hinak hač iniciatiwnicy sej mjenujcy myslu, zo njebudu němscy politikarjo hnydom za čłonami sejma běhać a jich na čerwjenym přestrjencu witać, ale budu ze swo­jimi wupruwowanymi partnerami dale­ dźěłać. Hdyž iniciatiwnicy tu runje telko mocy nałoža, kaž su Serbow na wsy wo swojej ideji informowali, potom wostanje Serbski sejm zawěsće wjele citowany tiger bjez zubow. Janek Wowčer

wozjewjene w: Politika
póndźela, 05 nowembera 2018 13:00

Prěni Serbski sejm wuzwoleny

Cyłkownje 908 ludźi na listowych wólbach so wobdźěliło

Njebjelčicy (SN/JaW). Prěni Serbski sejm je wuzwoleny. Sobotu su čłonojo wólb­neho wuběrka iniciatiwneje skupiny za serbske ludowe zastupnistwo w Njebjelčanskim gmejnskim zarjedźe z wuličenjom listowych wólbow jeho zestawu zwěsćili. Nimo iniciatiwnikow sćěhowachu wuličenje wjacori hosćo z Hornjeje, srjedźneje a Delnjeje Łužicy, žurnalisća kaž tež wosmjo njewotwisni wólbni wobkedźbowarjo z Pólskeje, Čěskeje a Italskeje – mjez nimi zastupjerjej strony Europska swobodna alianca (EFA) Marta Bainka a dr. Christian Kollmann kaž tohorunja čěski zapósłanc Europskeho parlamenta a přećel Serbow Jaromír Kohlíček.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 05 nowembera 2018 13:00

Prawicarjam so spjećowali

Wostrowc (DP/SN/bn). Wjace hač 3 000 wobdźělnikow je iniciatiwa „Wostrowc zhromadnje swjeći“ kónc tydźenja na 2. měrowym swjedźenju zličiła. Ze zarjadowanjom spjećowachu so přećiwo paralelnemu festiwalej prawicarjow „Tarč a mječ“.

Wostrowska měšćanostka Marion Prange (njestronjanka) zjimaše: „Bě to njepředstajomnje rjany, wjesoły swjedźeń.“ Hižo pjatk běše ministerski prezident Sakskeje Michael Kretschmer (CDU) ze zapalom k tomu namołwjał, zmužiće ciwilnu kuražu pokazać. Dr. Michael Schlittze ze swjedźeń zarjadowaceho Mjezynarodneho zetkawanskeho centruma Marijiny doł měnješe: „Nam je so wospjet poradźiło, ze srjedźišća towaršnosće jasnje přećiwo kóždejžkuli formje prawicarskeho ekstremizma so wuprajić. Wostrowc njeje město, hdźež so sta neonacijow z cyłeje Němskeje zetkawaja. Wostrowc je město, kotrež so kaž lědma druhe swětej wotewrjene za demokratiju zasadźa.“

wozjewjene w: Kultura
póndźela, 05 nowembera 2018 13:00

Koło zarjadowani připowědźiło

Třeći raz je so koło za wožiwjenje serbsko­sće w nakromnych kónčinach zešło, zo by na zašłymaj posedźenjomaj namje­towane akcije rozjimało a konkretne zarjadowanja doplanowało. Ni­mo­ toho wuzwoli sej oficialne mjeno.

Budyšin (SN/bn). Informelny kruh za wožiwjenje serbskosće w nakromnych kónčinach je so minjeny pjatk na swojim třećim posedźenju w Budyskej Röhrscheidtowej bašće mjeno „Serbske koło Budyski kraj“ dał. Přitomni dojednachu so nimo toho na to, dale w swójskej organizaciji wotewrjeni a njewjazani nad­konfesionelnje a generacije přesahujcy skutkować.

Prěnje zarjadowanje koła budźe zhromadnje z Rěčnym centrumom WITAJ organizowane swójbne pućowanje 17. nowembra. Annett Brězanec, Měrćin Bałcar a Lorenc Jankowsky chcedźa zajimcow na něhdźe pjećkilometrowskej čarje kołowokoło Malešec wo přirodnych a twarskich pomnikach informować. Za dźěći přihotuja hry a zabawu z bajkami a powěsćemi kónčiny.

wozjewjene w: Kultura

nawěšk

nowostki LND