Z wudaća: póndźela, 03 decembera 2018
póndźela, 03 decembera 2018 13:00

Dieselowy wjeršk kanclerki

Berlin (dpa/SN). W krizy dieselowych awtow dla je so zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) dźensa w swojim zarjedźe z wodźacymi zastupnikami komunalnych zwjazkow zetkała. Při tym dźěše hłownje wo zwoprawdźenje „hnydomneho programa za čisty powětr“. Srědki za program běchu před lětom na cyłu miliardu eurow zwyšili. Program ma komunam pomhać, naprawy na dobro čisteho powětra zwoprawdźić.

Wuradźuja wo přestajenju časa

Brüssel (dpa/SN). Wobchadni ministrojo EU su dźensa w Brüsselu wo móžnym skónčenju přestajenja časnikow w Europje wuradźowali. Při tym dyrbjachu hišće cyły rjad prašenjow rozrisać, kaž z kruha wobdźělnikow rěkaše. Hłowny problem je, zjednorić tuchwilu knježace dospołnje rozdźělne rjadowanja w Europje. Wobkedźbowarjo ličachu z wobćežnymi jednanjemi bjez spěšnych rozsudow abo samo dojednanjow.

Katar z OPEC wustupi

wozjewjene w: Politika
póndźela, 03 decembera 2018 13:00

Starosća so zawrjenja šulow dla

SSF a SSW žadatej sej alternatiwne namjety

Flensburg (SN/JaW). Štyrjom šulam mjeńšiny Danow w Němskej hrozy za­wrjenje. Wo tym informuja Berlinski mjeńšinowy sekretariat, Južnoschleswigske wolerske zjednoćenstwo (SSW) a kulturny třěšny zwjazk danskeje mjeńšiny w Južnoschleswigskej Sydslesvigsk Forening (SSF). Jako přičinu situacije mjenuje nošer šulow, Danske šulske towarstwo Dansk Skoleforening for Sydslesvig, kóšty. Konkretnišo so k tomu njewupraja.

Předewšěm mjez staršimi wuwabjeja plany Danskeho šulskeho towarstwa, wone štyri kubłanišća zawrěć, sylnu kritiku. Wšako njejsu kubłanišća za dansku mjeńšinu jeno z pedagogiskeho wida wažne, ale su zdobom kulturnje a socialnje jara hódne. „Nimo toho maja za zachowanje a rozrost mjeńšiny centralny a eksistencielny wuznam“, pisa mjeńšinowy sekretariat w nowinskej zdźělence.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 03 decembera 2018 13:00

Gerd Müller: Škit klimy prašenje přežiwjenja

Katowice (dpa/SN). Přewodźane wot warnowanjow před masiwnym woćoplenjom zemje su dźensa w pólskich Katowicach 24. klimowy wjeršk UNO oficialnje zahajili. Zastupnicy nimale 200 statow chcedźa dwaj tydźenjej wo tym wuradźować, kak móhli jako historisce zastopnjowane wobzamknjenja Pariskeje klimoweje konferency z lěta 2015 z pomocu jasnych prawidłow a přepruwujomnych směrnicow zwoprawdźić. W Parisu běchu wobzamknyli woćoplenje zemje­ na najwjace dwaj, po móžnosći samo­ jenož na 1,5 stopnjow, wobmjezować. Dotal připrajene naprawy k redu­kowanju klimje škodźacych wotpłunow pak dawno njedosahaja. Po słowach fachowcow produkuje čłowjestwo dźensa telko škódnych płunow kaž nihdy do toho w stawiznach swěta.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 03 decembera 2018 13:00

Chcedźa nowy pomnik stajić

Lipsk (B/SN). Město Lipsk je mjezynarodne wubědźowanje za nowy měšćanski pomnik Luthera-Melanchthona wupisało. Stary běchu za čas Druheje swětoweje wójny za produkciju brónjow zeškrěli. Namjety za nowy pomnik hodźa so hač do 9. januara 2019 zapodać.

Z „Hodowneho domu“ čitała

Lipsk (B/SN). Renoměrowana awtorka Zsuzsa Bánk je 29. nowembra w Lipsku ze swojeje runje wušłeje knihi „Hodowny dom“ čitała. W njej dźe wo to, zo dwě přećelce w kofejowni dźěłatej a so jako maćeri wo swoje dźěći staratej. Jedyn són pak njespušćitej: rozpadany kónctydźenski domčk w Odenskim lěsu saněrować a w nim hody swjećić. Je to křesćanska stawiznička wo přećelstwje a wo zmužitosći, žiwjenje do rukow wzać.

Namołwja k zamołwitosći

wozjewjene w: Cyrkej a swět
póndźela, 03 decembera 2018 13:00

„Čorna sobota‘“ protestow

Paris (dpa/SN). Namócnosće při demonstracijach tak mjenowanych „žołtych lacow“ w Parisu su chaotiske poměry za­winowali. Demonstranća běchu so sobotu z policistami rozestajeli, awta zapaleli a wobchody wurubjeli a wobškodźili. Po oficialnych informacijach so sto ludźi zrani. Policija je 372 demonstrantow zajała. Nawoda Pariskeje policija Michel Delpuech rěčeše wo „namocy, kotraž nima dotal runjeća“. W Francoskej rěča mjeztym wo „čornej soboće“. Bě to třeći kónc tydźenja za sobu, na kotrymž je protestna skupina „žołte lacy“ w kraju demonstrowała. Hněw ludźi měri so na planowane reformy a wysoke płaćizny bencina. Dźeń a raznišo protestuja pak tež přećiwo prezidentej Emmanuelej Macronej, kotrehož politika měri so po jich měnjenju přećiwo jednoremu ludej a na dobro bohatych. Macron je wčera městna namócnosćow wopytał a krawale zasudźił. Tak poby mjez druhim při triumfowych wrotach na spočatku promenady Champs-Élysées. Tam bě sobotu k wosebje ćežkim namócnosćam a wobškodźenjam dóšło.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 03 decembera 2018 13:00

Załožba ma wurunany etat

Požadane sumy wšitkim serbskim institucijam za klětu wěste

Budyšin (SN/JaW). Załožba za serbski lud ma za klětu wurunany hospodarski plan. Na swojim nazymskim posedźenju minjeny štwórtk je jón rada Załožby za serbski lud pod nawodom swojeje předsydki Susann Šenkec wobzamknyła.

Za lěto 2019 wučinja cyłkowny etat załož­by 20,060 milionow eurow. Wón ze­sta­ja so z přiražkow Zwjazka z 9,315 mio., Sakskeje ze 6,2107 mio. a Braniborskeje z 3,1 miliona eurow. Přidatnje dóstawa załožba hišće přiražki za projekt „Serbska rěč w nowych elektroniskich medijach“ do kotrehož płaća Zwjazk, Sakska a Braniborska cyłkownje 588 000 eurow. Z pjenjez financuje załožba dźewjeć serbskich institucijow z tak mjenowanym institucionelnym spěchowanjom. Cyłkownje nałoži wona za to něšto wjac hač 15 milionow eurow.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 03 decembera 2018 13:00

Pomhajmy jim

Danojo w Němskej starosća so wo wobstaće štyrjoch šulow. Jako to čitach, bě jasne, zo dyrbimy čitarjow Serbskich Nowin wo tym informować. Prěnje, na čož myslach – tež dźakowano knize Křesćana Krawca „Sej statok stajili“ –, bě Chróšćan zběžk před nimale 20 lětami. Tehdy wojowachmy jenož wo jednu serbsku srjedźnu šulu, a smy bohužel podleželi. Mějachmy pak tójšto podpěraćelow po cyłym swěće! Nětko dźe wo štyri kubłanišća narodneje mjeńšiny! Zrudne wšak je, zo chce tamniši nošer sam, Danske šulske towarstwo, štyri kubłanišća financnych ćežow dla zawrěć. Wone rěza tuž na swójskich korjenjach. Wězo, my jako Serbja w naležnosći ničo rozsudźić njemóžemy, ale z protestowacymi so solidarizować a něšto z před 20 lětami dožiwjeneje podpěry wróćo dać pak móžemy, abo? Napi­sajće tuž swój protest pak z e-mailku na pak z listom na Dansk Skoleforening for Sydslesvig e.V.; Stuhrsallee 22; 24937 Flensburg. Pomhajmy jim! Janek Wowčer

wozjewjene w: Politika
póndźela, 03 decembera 2018 13:00

Serbski jazz na schadowance

Tydźeń po schadźowance je so sobotu 35. schadowanka w kafeteriji Choćebuskeho Serbskeho gymnazija wotměła. Wjeršk pisaneho programa bě wustup jazzoweho duwa LeDazzo (na wobrazu). Spěwarka Lena Hauptmannojc a gitarist Dan Baron předstajištaj wjacore pěsnje, mjez nimi adapciju basnje Miny Witkojc „Njerudź so wutroba“. Nimo toho hudźeštej mjez druhim ćěleso Serbska reja a instrumentalna skupina Serbskeho gymnazija Budyšin. Dalši wjeršk bě modowa přehladka šulerjow delnjoserbskeho gymnazija. Na zakładźe narodneje drasty prezentowachu woni swoje kreacije, kotrež běchu sami zhotowili. Foto: Gregor Wieczorek

wozjewjene w: Kultura
póndźela, 03 decembera 2018 13:00

W Serbskim seminarje zaso swjaty křiž wisa

Praha (SN/MkWj). W Praskim Serbskim seminarje wot soboty zaso swjaty křiž wisa. We wobłuku małeje swjatočnosće su jón nad zachodom tamnišeje Hór­nikoweje knihownje připrawili. Do toho bě jón farar­ Petr Jan Vinš poswjećił. Zarjado­wanje sćěhowali su čłonojo Praskeho Towar­stwa přećelow Serbow z Lukášom Novosadom na čole a delegacija Towarstwa Cyrila a Metoda z Jurjom Špitan­kom. Radworski chór Meja z di­rigentom Pětrom Cyžom swjatočnosć hudźbnje wobrubi.

Wjacori rěčnicy pokazachu na wulki wuznam Serbskeho seminara, kotryž bu ru­nje před 290 lětami załoženy. Wón bě swój čas nimale 500 młodym katolskim Serbam přebywanišćo a kubłanišćo. Lukáš Novosad přitomnych Serbow na to skedźbni, zo je so křiž „do wašeho domu“ nawróćił.

wozjewjene w: Kultura
póndźela, 03 decembera 2018 13:00

Trójce na dobro šulerjow hudźili

We wobłuku dźěłarnički projekta Pop2Go zestajena bigband 25 dźěći a młodostnych kaž tež hosćej Katharina Debus a Gregorio Hernández, wobaj čłonaj mjezynarodneho wokalneho ansambla SLIXS, su kónc tydźenja pod hesłom „Swingin’ Santa“ trójce­ w Budyskim Kamjentnym domje hudźili. Něhdźe pjećstow wopytowarjow bě wot­ hodownych štučkow w šaće swinga zahorjenych. Nimo toho darichu pjenjezy­, z kotrymiž chcedźa šulerjam sprjewineho města strowu snědań zaručić. Zarjadowarjo­ beneficnych koncertow běchu Budyske serwisowe kluby Lions, Lions (Lusatia), Leo, Rotary a Soroptimist Bautzen-Budyšin. Foto: SN/Maćij Bulank

wozjewjene w: Kultura

nawěšk

  • Minjenu sobotu, 24. nowembra, wotmě so Budyskim NSLDź lětuša Schadźowanka. Tule namakaće někotre fotowe impresije.
Das alljährliche Treffen der sorbischen Studierenden, Absolventen und Gymnasiasten Schadźowanka fand am Samstag, den 24. November, zum

nowostki LND