Z wudaća: štwórtk, 07 februara 2019
štwórtk, 07 februara 2019 13:00

Štyrjo załožbowi radźićeljo wjace?

Rada Załožby za serbski lud ma so na posedźenju 7. meje w Budyšinje w nowej zestawje skonstituować. W tymle zwisku je sej zastupnistwo Serbski sejm na januarskim wuradźowanju we Wětošowje přerjadowanje załožboweje rady pominało.

Budyšin (SN/at). Zestawa gremija měła so „wotpowědnje mjezynarodnje připó­znatych zasadow mjeńšinoweho škita refor­mować“, bě z kruha wobdźělnikow zhonić. Wosebje dźe Serbskemu sejmej wo to, samopostajowanje Serbow skrućić. Z nowinskeje zdźělenki wuchadźa namjet, załožbowu radu wo štyrjoch dalšich serbskich čłonow rozšěrić. Docpěć chcedźa wjetšinu zastupjerjow našeho ludu. Při tym wupraja so zdobom za to, zo su Hornjoserbja a Delnjoserbja ze samsnej ličbu radźićelow zastupjeni.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 07 februara 2019 13:00

May z Brüsselom jednała

Brüssel (dpa/SN). Ani dwaj měsacaj do brexita je britiska premierministerka Theresa May dźensa w Brüsselu spytała, tola hišće rozrisanje za rjadowany wustup kraja z Europskeje unije namakać. Šefina britiskeho knježerstwa je so z teje přičiny z prezidentom Komisije EU Jeano-Claudom Junckerom a nawodu Rady EU Donaldom Tuskom kaž tež ze zastupnikami Europskeho parlamenta zetkała. Britiski parlament bě srjedź januara hižo wujednanje zrěčenja wotpokazał.

Rěča wo wupuću we Venezueli

Caracas (dpa/SN). Wosrjedź přiwótřaceho so boja wo móc mjez venezuelskim prezidentom Nicolásom Madurom a sam so za to postajenym přechodnym prezidentom Juanom Guaidóm chcedźa zastupnicy Europskeje unije a łaćonskoameriske kraje zhromadnje za wupućom z krizy pytać. W uruguayskej stolicy Montevideju zetkachu so čłonojo tak mjenowaneje kontaktneje skupiny k wuradźowanjam.

Z talibanami jednali

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 07 februara 2019 13:00

Dźěłarnistwa: Ćišć zwyšić

Druhe koło tarifowych jednanjow za zjawnu słužbu zahajene

Podstupim (dpa/SN). Dźěłarnistwa a Zwjazk­ zastojnikow chcedźa hladajo na tarifowe jednanja za přistajenych zjawneje słužby ćišć na dźěłodawarjow zwyšić, zo bychu zastatk w zasłužbje wurunali. „Koleginy a kolegojo maja woprawdźe wjele pary w kotole“, rjekny zwjazkowy předsyda zwjazka zastojnikow Ulrich Silberbach­ nowinarjam. „Nochcemy zwisk k powšitkownemu wuwiću mzdow zhubić. Tule ležimy štyri procenty wróćo.“ Tarifowe jednanja za něhdźe milion při­stajenych zjawneje słužby su wčera w Pod­stupimje w druhim kole zahajili.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 07 februara 2019 13:00

Nahles chce socialny system přetwarić

Berlin (dpa/SN). SPD chcyła, zo móhli starši ludźo w padźe bjezdźěłnosće widźomnje dlěje bjezdźěłnostny pjenjez dóstać hač dotal. Tole je dźěl žadanjow předsydki strony Andreje Nahles za „Reformu socialneho stata 2025“, z kotrejž chcyła wona wjele diskutowane zakładne zawěsćenje Hartz IV z „wobydlerskim pjenjezom“ narunać. „Wot staroby 50 lět chcemy lěta, w kotrychž su ludźo přinoški płaćili, hižo bóle připóznać hač dźensa“, rjekny předsydka nowinarjam. „Štóž je 58 lět stary, smě dźensa 24 měsacow bjezdźěłnostny pjenjez I dóstać. Tutu dobu­ chcemy na 33 měsacow podlěšić, w jednotliwych padach samo na 36 měsacow.“ Nastawace přidatne kóšty móhło po jeje měnjenju bjezdźěłnostne zawěsćenje přewzać. „Jeje kasy su połne, pjenjezy tu su“, wona rjekny. Dotal dyrbja potrjecheni po kóncu doby přijimowanja bjezdźěłnostneho pjenjeza I próstwu wo Hartz IV zapodać. CDU ma namjet SPD hladajo na dobre połoženje na dźěłowych wikach za „wopačny signal“.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 07 februara 2019 13:00

Politika a kompromisy

Šulerjo a minister – prašenja a wotmołwy. Zetkanje mjez młodej bazu a politiku, kotraž bě so njedawno na Worklečanskej wyšej šuli „Michał Hórnik“ jako­ wunošna wopokazała.

wozjewjene w: Kubłanje
štwórtk, 07 februara 2019 13:00

Merkel pola Visegrádskeje štyrki

Berlin/Bratislava (dpa/SN). Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) je so dźensa do słowakskeje stolicy Bratislavy podała, zo by so z ministerskimi prezidentami Pólskeje, Čěskeje, Madźarskeje a Słowakskeje zetkała. Oficialna přičina je 30lětna róčnica powalenja Berlinskeje murje. Politiski přewrót w krajach tak mjenowaneje Visegrádskeje štyrki je „wuznamnje“ k měrniwemu znowazjednoćenju Němskeje přinošował, zwjazkowe knježerstwo zdźěli. Słowakska Visegrádsku skupinu tuchwilu nawjeduje.

Zwjazkowu kanclerku wočakowaše spočatnje słowakski ministerski prezident Peter Pellegrini, popołdnju słowakski prezident Andrej Kiska. Poćahi Němskeje k wuchodoeuropskim čłonam EU, wosebje k Madźarskej a Pólskej, su napjate. Kraje kritizuja politiku Němskeje ćěkancam napřećo. Zetkanje w Bratislavje móhło tež tohodla zajimawe być, dokelž wotměje so we Waršawje za něšto dnjow wjele diskutowana wot USA organizowana konferenca wo Bliskim wuchodźe, kotraž měri so předewšěm přećiwo Iranej.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 07 februara 2019 13:00

Njelochki diskurs

Zetkanje sakskeho ministra za kultus Christiana Piwarza (CDU) ze staršimi a wučerjemi Worklečanskeje wyšeje kaž tež zakładneje šule zahajejo pokaza nawo­da wyšeje šule Křesćan Korjeńk na zhro­madny list wučerjow, šulerjow a staršich (hlej dokumentowane), kotryž su ministrej přepodali. „Sće husto přemóženy wot dožiwjenjow ze swojich wopytow na šulach. Tuž smy naše mysle napi­sali a list skića wam składnosć, sej jón wospjet přečitać.“ Zdobom poda wón ličby. Na šuli wuknje 181 šulerjow w jědnaće rjadownjach. Podźěl mjez sobudźěłaćerjemi, žony/mužojo wučinja 57/43 procentow. Zašłej lěće je tójšto młodych wučerjow na šulu přišło, kotřiž z nowymi idejemi wučbu wobohaćeja. Zapósłanc Sakskeho krajneho sejma Alojs Mikławšk (CDU) napominaše přitomnych składnosć wužić, wotewrjenje rěčeć.

Wobstajny bój wo prawa

wozjewjene w: Kubłanje
štwórtk, 07 februara 2019 13:00

Pózdnje dopóznaće

Dołho je trało, ale nětko je drje tak daloko: SPD je spóznała, zo so dźěłowične reformy bywšeho zwjazkoweho kanclera Gerharda Schrödera (SPD) z lěta 2004 hač do dźensnišeho politisce wuskutkuja, a to předewšěm na njedobro strony. Ludźo njejsu zabyli, kak hrubje je Schröder swój čas – zhromadnje ze Zelenymi – socialne zasady socialdemokratiskeje strony ranił. Naraz bě móžno, za jedyn euro wob hodźinu dźěłać, jako požčeny dźěłaćer połojcu toho zasłužić, štož ma kruće přistajeny kolega při pódlanskej mašinje abo z wonym ponižacym systemom Hartz IV žiwy być dyrbjeć. Dotal pak so nichtó chutnje na to zwažił njeje, tole změnić. Myslmy na kanclerskeho kandidata SPD Martina Schulza, kiž bě ze swojimi předstawami wo wjetšej socialnej sprawnosći spěšnje zwrěšćił, dokelž nochcyše njesprawnosć wotstronić. Njewěm, hač móže SPD wolerjow nětko přeswědčić. Na kóždy pad je wona na prawym puću. Marko Wjeńka

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 07 februara 2019 13:00

List kultusowemu ministrej

Sehr geehrter Herr Kultusminister Piwarz, wir danken Ihnen, dass Sie unserer Ein­ladung gefolgt sind und unsere Schule besu­chen. Sie vermitteln uns damit das Gefühl, dass wir mit unseren Sorgen und Anliegen nicht allein gelassen werden, dass Sie uns zuhören und mit uns gemeinsam nach Lösungen suchen. Sie sehen, so im letzten Bildungsbericht zu lesen, die starke Rolle der Oberschule und Sie setzen sich für die Stärkung dieser ein. Diese Stärkung trägt Früchte. „Bundesweit hat Sachsen den höchsten Anteil an Schülern mit mittlerem Schulabschluss.“ Das sind die Facharbeiter und Facharbeiterinnen der Zukunft in handwerklichen, sozialen und verwaltungstechnischen Berufen, diese Schülerinnen und Schüler sind unsere Zukunft. Das Herzblut der Lehrerinnen und Lehrer der sorbischen Oberschule Räckelwitz hängt an der Ausbildung dieser Kinder und Jugendlichen. Mit großem Engagement und Freude vermitteln wir Werte, Normen und Fachwissen, um unseren Schützlingen einen erfolgreichen Start ins Berufsleben zu ermöglichen.

wozjewjene w: Kubłanje

Budyšin (SN/bn). „Serbske žiwjenje na kraju“ rěka pućowaca wustajeńca histo­riskich fotografijow, kotruž je rodźeny Choćebužan a sobudźěłaćer Ludoweho nakładnistwa Domowina Heiko Lobert ze swójskeje zběrki zestajał. Wotnětka je hač do kónca měrca w Budyskej Serbskej kulturnej informaciji přistupna.

Dohromady 28 zdźěla sylnje powjet­šene reprodukcije pokazaja přewažnje wjesne žiwjenje, swjedźenje a nałožki zapad­nje Choćebuza. Najstarši wobraz bě wokoło lěta 1910 nastał, najmłódši ně­hdźe 1980. Wjetšina fotografijow pak wotbłyšćuje 1920te a 1930te lěta, při čimž njehodźa so wšitke eksponaty jasnje datěrować. Portretowane wosoby – žony nimale stajnje w serbskej narodnej drasće – su wobydlerjo mjez druhim Putgóle, Kokrjowa a Cazowa kaž tež hižo wjace njeeksistowaceje wsy Tšawnicy. W tym zwisku najskerje najbóle jimacy je motiw, pokazowacy muža, kiž husy pase­ a w pozadku brunicowy bager.

Witriny chowaja tójšto originalnych fo­tow. Wosebje napadny je prawdźe­po­dobnje w Francoskej nastaty wobraz młodeju Serbowkow z młodźatkom lawa.

wozjewjene w: Kultura

nawěšk

  • Sernjany su swoju róčnicu prěnjeho naspomnjenja wsy před 600 lětami z wosebitym wjesnym swjedźenjom wuspěšnje woswjećili. Tule nańdźeće někotre fotowe impresije wo tym:
Zerna feierte unlängst die Ersterwähnung des Ortes vor 600 Jahren mit einem beson

nowostki LND