Z wudaća: póndźela, 11 měrca 2019
póndźela, 11 měrca 2019 13:00

Swójske namjety předpołožiła

Berlin (dpa/SN). Ze swójskimi namjetami je předsydka CDU Annegret Kramp-Karrenbauer na najnowše reformowe namjety francoskeho prezidenta Emmanuela Macrona za Europsku uniju reagowała. Zběrka idejow, wozjewjena w hóstnym přinošku nowiny Welt am Sonntag, ma hesło „Europu prawu sčinić“. W nim šefina CDU mjez druhim namjet Macrona nastupajo jednotnu europsku minimalnu mzdu wotpokazuje. Wona nochce žadyn „europski superstat“.

Lětadło znjezbožiło

Addis Abeba (dpa/SN). Při zražce pasažěrskeho lětadła předewzaća Ethiopian Airlines je wšěch 157 pasažěrow žiwjenje přisadźiło. Mjez nimi je pjeć Němcow, kaž wonkowne ministerstwo w Berlinje wobkruća. Předewzaće bě mašinu typa Boeing 737 Max 8 hakle w nowembru kupiło. Lětadło bě po puću ze stolicy Addis­ Abeba do keniaskeje metropole Nairobi, jako wone krótko po wotlěće na zemju­ zrazy. Mjeztym su wjacore kraje wukazali, najprjedy raz žane mašiny tohole typa wjace njezasadźić.

Smjertny wopor orkana dla

wozjewjene w: Politika
póndźela, 11 měrca 2019 13:00

Mišterski ansamblowy wukon

Tři mězniki serbskich stawiznow do kompleksneho mozaika splećene

Budyšin (SN/bn). We wobłuku wubědźowanja ŁUŽICY 2017 ze spěchowanskim mytom wuznamjenjena hra Carle Niewöhner „Wopušćeny dom“ je minjenu sobotu na hłownym jewišću Budyskeho Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła prapremjeru dožiwiło. Po předstajenju dźakowaše so něhdźe 300 přihladowarjow po mjeńšinje ćišiny z wobstajnje stopnjowacym so přikleskom za sylny ansamblowy wukon hrajerkow a hrajerjow. Tak mytowachu zdobom skutko­wanje režiserki Esther Undisz, awtorki hry, přełožowarki Lubiny-Hajduk-Veljkovićoweje, hudźbneho nawody Tassa Schille, dramaturgowki Madleńki Šołćic a wuhotowarki Kathariny Lorencec.

wozjewjene w: Kultura
Něhdźe 350 ludźi je minjeny pjatk přeprošenje Budyskeho měšćanskeho radźićela CDU Heinricha Schleppersa na měrowu modlitwu­ w tachantskej cyrkwi sćěhowało. Po nyšporje, kotryž wuhotowaštaj ewangelski farar Kay Weißflog a katolski dekan Wito Sćapan zhromadnje, ćehnjechu wobdźělnicy ze swěčkami w ruce na naměsto před cyrkwju. Foto: SN/Hanka Šěnec

wozjewjene w: Politika
póndźela, 11 měrca 2019 13:00

Móža do noweje techniki inwestować

Kulturny konwent kulturneho ruma Hornja Łužica-Delnja Šleska je minjeny štwórtk swoje lětuše prěnje, dohromady 113. posedźenje w Budyskim Serbskim domje přewjedł. Mjez druhim wěno­wachu so čłonojo gremija financowanju tudyšich hrajnišćow předstaja­ceho wuměłstwa a požadanju Žitawy za europsku kulturnu stolicu 2025.

Budyšin (SN/bn). Po zwěsćenju wob­zam­knjenjakmanosće schwali konwent protokolej minjeneju posedźenjow loni w oktobrje a decembrje. Na to přihło­sowa­chu čłonojo bjez znapřećiwjenja cyłkownje štyrjom naćiskam. Prěni raz wobdźěli so dr. Michael Weber jako zastupjer města Zhorjelca, kotrež zaměrowemu zwjazkej kulturny rum wot spočatka lěta 2019 jako dobrowólny sobustaw přisłuša.

wozjewjene w: Kultura
póndźela, 11 měrca 2019 13:00

Dźeń swětoweje młodźiny

San José/Panama-město (B/SN). 23 mło­dostni z biskopstwa Magdeburg a jich přewodźerjo wobdźělichu so na lětušim Dnju swětoweje młodźiny w Panamje. Do zetkanja z bamžom a 200 000 młodostnymi poby skupina w susodnej Kosta­ Rice, hdźež zeznajomi so z ludźimi a dožiwi tamnišu wulkotnu přirodu. W katedrali Cartago zetkachu Magdeburgčenjo sta młodych putnikow z mnohich krajow swěta. Tež 25 putnikow z biskop­stwa Drježdźany-­Mišno spomina rady­ na hospodliwosć w zdźěla jara chudych swójbach. Woni njezabudu doži­wjenja wěry, kotrež wšitke hranicy narodow přesahuja. Wosebje lubili su so wobdźělnikam Bože mšě z hudźbu a ryt­miskim spěwanjom. Přichodny Dźeń swětoweje młodźiny budźe za tři lěta w Portugalskej.

Dalekubłanje w Israelu

wozjewjene w: Cyrkej a swět
póndźela, 11 měrca 2019 13:00

Připowědźa skóržbu přećiwo zapósłancam

Drježdźany (dpa/SN). Mandźelski bywšeje předsydki AfD Frauke Petry, Marcus Pretzell, chce wólbny pruwowanski wuběrk Sakskeho krajneho sejma prawokřiwjerstwa (Rechtsbeugung) dla wobskoržić. To je 45lětny jurist a zapósłanc Europskeho parlamenta pjatk na kromje sudniskeho procesa přećiwo swojej žonje wopačnych wuprajenjow dla na Drježdźanskim krajnym sudnistwje připowědźił. Skóržba měri so přećiwo šesćom z cyłkownje sydom čłonow wuběrka. Jenož něhdyša zapósłanča AfD Kirstin Muster je z toho wuwzata. Pretzell widźi „grawěrowace ranjenja“ ciwilneho procesoweho porjada. Wón mjez druhim z toho wuchadźa, zo běchu čłonojo wuběrka na posedźenju w nowembru 2015 ćišć na Petry wukonjeli.

Marcus Pretzell tež njewuzamkuje, zo předsydu­ wuběrka Marka Šimana (CDU), dźensnišeho kultusoweho ministra Christiana­ Piwarza (CDU) a politikarja Lěwicy Andréja Schollbacha wopačnych wuprajenjow dla wobskorži. Za to pak chce wón kónc sudniskeho jednanja přećiwo Frauke Petry wočaknyć.

wozjewjene w: Politika

Budyšin (mkc/SN). Swoju lětušu hłownu zhromadźiznu je serbske wědomostne towarstwo Maćica Serbska sobotu zwjazało z wopominanjom 125. posmjertnin Michała Hórnika při jeho rowje na Mikławšku w Budyšinje, prjedy hač po­dachu so na schadźowanje na žurlu Serbskeho muzeja. Ćežišćo spominanja Ma­ćicy bě wu­směrjene na serbsko-słowjansku zwjazanosć a skutki Hórnika, kotrež hódnoćachu w štyrjoch rěčach: Farar Gerat­ Wornar dopominaše na Michała Hórnika jako posoła Cyrila-Metodskeho ducha mjez Serbami a spěchowarja za­łoženja Baćońskeje wosady. Rěčespytnica dr. Anja Pohončowa ze Serbskeho instituta rysowaše w delnjoserbskej rěči wujednawace prócowanja Hórnika wo spisownu rěč a jeho zwiski do Delnjeje Łu­žicy. Wón je tež prěnje lětniki Pratyje za del­njołužiskich Serbow redigował. Čěski­ slawist Radek Čermák wuzběhny rozdźělne zapołoženje narodnych pró­cowanjow dweju nad Sprjewju w Budy­šinje wotpočowaceju wótčincow – Jana Arnošta Smolerja na Hrodźišku a Michała Hórnika na Mikławšku.

wozjewjene w: Towarstwa
póndźela, 11 měrca 2019 13:00

Merkel měła kanclerka wostać

Köln (dpa/SN). Dwě třećinje wobydlerjow Němskeje stej přećiwo tomu, zo zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) dočasnje wotstupi, a přejetej sej, zo wona hač do kónca wólbneje doby w lěće 2021 dale knježi. Tele přeće zwuraznja po dźensa wozjewjenym naprašowanju sćelaka RTL 67 procentow ludźi. Jeno 29 procentow woprašanych chcyło, zo Merkel zastojnstwo dočasnje spušći. Tak je ličba tych, kotřiž chcedźa Merkel dale za kanclerku měć, wot februara 2018 wo dwanaće procentow rozrostła.

W padźe dočasneho wotstupa Merkel je 56 procentow ludźi za nowowólby. Potom chcyło 39 procentow Annegret Kramp-Karrenbauer za nowu kanclerku měć, 28 procentow Friedricha Merza. 33 procentow nochce žanoho z wobeju.

Sćelak RTL na to skedźbnja, zo njeje połoženje z lětom 1998 přirunujomne, jako sej mnozy wotstup zwjazkoweho kanclera Helmuta Kohla přejachu. Na­wopak: Hladajo na krizowe wuwiće po wšěm swěće njewidźi wjetšina ludźi w Němskej žaneje alternatiwy k Merkel.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 11 měrca 2019 13:00

Železo kować, dołhož so žehli

Zastupnistwo Serbski sejm namołwi Zwjazkowu republiku Němsku, „,dorěčenje wo domoródnych a w kmjenach žiwych ludow w njewotwisnych krajach‘ Mjezynarodneje organizacije za dźěło (ILO 169), kotrež je 5. septembra 1991 płaćiwosće nabyło, ratifikować kaž tež serbski lud jako indigeny narod w zmysle dorěčenja připóznać“.

Hodźij (SN/at). Wuběrk „wustawa/prawo“ noweho zastupnistwa je nadawk dóstał, zdobyć partnerow za přesadźenje wobzamknjenja; w jednanjach měli na to skutkować, je zwoprawdźić. To je wobsah wobzamknjenja z 5. posedźenja cyłka sobotu­ w Hodźijskim kantoraće.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 11 měrca 2019 13:00

Wabja dwurěčnje za swětowe namrěwstwo

Znate brune awtodróhowe tafle z turistiskimi pokiwami njejsu jenož w Delnjej a Hornjej Łužicy tež dwurěčne. Tele dny su w gmejnje Dannewerk blisko Schleswiga (Schleswigsko-Holsteinska) tajkej z němsko-danskim popisanjom aktualizowanej připrawili.

Dannewerk (SN/at). Štož njeje za módre puće pokazowace awtodróhowe tafle hišće móžno, zda so za brune tafle při awtodróhach, wabjace za wu­znamne turistiske cile, zdawna samo­zro­zumli­wosć być: dwurěčne popisanje. Nimojěducych na wosebitostki skedź­bnjeć njeje jenož naležnosć łužiskich turistikarjow.

wozjewjene w: Politika

nawěšk

nowostki LND