Z wudaća: póndźela, 13 meje 2019
póndźela, 13 meje 2019 14:00

Jednaćel za LND pytany

Nakładnistwo na crossmedialnje publikowacy medijowy dom přetwarić

Budyšin (SN/JaW). Ludowe nakładnistwo Domowina (LND) w Budyšinje ma klětu k 1. junijej noweho jednaćela abo nowu jednaćelku dóstać. To zdźělištaj předsydka rady Załožby za serbski lud Susann Šenkec a direktor załožby Jan Budar po zašłym wuradźowanju załožboweje rady minjenu wutoru w Budyskim Serbskim domje žurnalistam. „Přičina je, zo woteńdźe tuchwilna jednaćelka LND Marka Maćijowa na wuměnk. Jeje posledni dźěło­wy dźeń budźe 31. meja 2020“, kaž Jan Budar připowědźi.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 13 meje 2019 14:00

Prawicarjo z nowej dynamiku

Berlin (dpa/SN). Prezident zwjazkoweho zarjada za wustawoškit Thomas Haldenwang wobswědča prawicarskemu ekstremizmej w Němskej nowu dynamiku. Tute wuwiće bě w Kamjenicy widźomne, rjekny Haldenwang dźensa rano w telewiziji ARD. „Wosebje napadne su wuske splećenje mjez prawicarjemi, informaciske łžě, wopačna propaganda a intensiwna namóc na dróze.“ Tole móhło k tomu wjesć, zo z namócnych skupin małe teroristiske skupiny nastanu.

Warnuje před manipulacijemi

Berlin (dpa/SN). Krótko do wólbow Europskeho parlamenta warnuje justicna komisarka EU Věra Jourová před organizowanymi kampanjemi desinformacije we wólbnym boju. „Njesměmy w ani jeničkim kraju dopušćić, zo su wuslědki wólbow přez manipulaciju sfalšowane. Wólby su wažne za dóńt Europy“, praji čěska politikarka nowinarjam. Justicna komisija so boji, zo so předewšěm Ruska z wopačnymi internetnymi informacijemi do wólbow tyka. „Dožiwjamy internetne napřemobrónjenje. Europa dyrbi so na to nastajić“, sej Jourová žada.

Orbán pola Trumpa był

wozjewjene w: Politika
póndźela, 13 meje 2019 14:00

Zeleni ze „serbskej strukturu“

Gremij chce so lětsa ze zastupjerjemi Domowiny a Serbskeho sejma zetkać

Budyšin (juny/SN). Krajny dźěłowy kružk Zwjazka 90/Zelenych Sakskeje „Serbske žiwjenje“ su na zetkanju minjeny pjatk w Budyskim Zelenym wobchodźe załožili. Za rěčnika gremija je dwanaće přitomnych Serbow a za serbsku politiku zajimowacych so 37lětneho Roberta Krawca z Budyšina wu­zwoliło. Mjez wobdźělnikami běchu nimo někotrych serbskich čłonow Zelenych tež zapósłanc zwjazkoweho sejma Stephan Kühn a krajny rěčnik strony Norman Volger kaž tež dalši stronjenjo, hłownje z Budyskeho wo­krjesneho zwjazka.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 13 meje 2019 14:00

Porošenko prosy Merkel wo pomoc

Kijew/Berlin (dpa/SN). W zwadźe z Ruskej wo spožčenje ruskeho staćanstwa wobydlerjam wuchodneje Ukrainy nadźija so Ukraina pomocy Němskeje. Wotwoleny prezident Petro Porošenko je po informacijach Kijewskeho prezidialneho zarjada minjeny pjatk zwjazkowu kanclerku Angelu Merkel (CDU) telefonisce prosył Ukrainu podpěrać, zo so sankcije přećiwo Ruskej jako wotmołwa na tak mjenowane pasowe dekrety rozšěrja.

Ruski prezident Wladimir Putin bě z dekretom wukazał, zo smědźa wobydlerjo w krizowych kónčinach wuchodneje Ukrainy wokoło Luhanska a Donjecka, wo kotrež tam wojuja, lóšo ruski pas a z nim­ ruske staćanstwo dóstać. Ukraina a zapadne kraje běchu přećiwo tomu protestowali, dokelž nowe wupokazy njepřipóznawaja.

Porošenko bě při prezidentskich wólbach před třomi tydźenjemi podležał. Wólby dobył bě komikar Wolodymyr Zelenskij­. Hdy jeho do zastojnstwa zapokazaja, njeje znate. Porošenko dźakowaše so Angeli Merkel za jeje „wosebitu kedźbnosć za Ukrainu“.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 13 meje 2019 14:00

Wulku blamažu poćerpjeli

FC Hornja Łužica Neugersdorf – FSV Budissa Budyšin 5:1 (3:0)

Zestawa domjacych: Konečný – Vaněk, Rosa, Petrick, Wolf, Šisler, Dittrich (75. Behling), Marek (67. Schmidt), Knechtel, Brezinski, Djumo (82. Moravec)

Zestawa hosći: Schulz – Patka (88. Noack), Weiß (58. Dartsch), Kral, Wockatz, Hoßmang, Ciapa (64. Bönisch), Merkel, Schlicht, Kašiar, Treu

wozjewjene w: Sport
póndźela, 13 meje 2019 14:00

Społnomócnjeni za zbrašenych jara trěbni

Franziska Pohling je społnomócnjena Budyskeho wokrjesa za naležnosće ludźi­ ze zbrašenjemi a je čłonka sak­skeje přirady za nich. Milenka Rječcyna je so z njej rozmołwjała.

Tuchwilu je wšudźe rěč wo inkluziji, wosebje w zjawnych zarjadnišćach. Što k tomu měniće?

F. Pohling: W měsće maja ludźo ze zbrašenjom zwjetša lěpše wuměnjenja hač na wsy, tež zwonka zjawnych twarjenjow. Inkluzija pak njeje jeničce myslena za zbrašenych, ale za kóždeho.

Móžeće za to přikład mjenować?

F. Pohling: Myslu mjez druhim na šule. Nimo dźěći w koleskatym stole su tež maćerje, kotrež maja ćěšenka w ćežkim babyjowym nošadle. Tak je za nje runja zbrašenemu dźěsću derje, měć lift w kubłanišću. Wšitke barjery měli na zjawnych městnach wotstronić. Tak přede­wšěm na gmejnskich zarjadach, apotekach, pola lěkarja, pjekarja atd. Wšudźe tam, dokal ludźo často chodźa.

Nadźijeće so, zo so w Sakskej na tymle polu­ něšto změni?

wozjewjene w: Rozmołwa
póndźela, 13 meje 2019 14:00

Pady hnydom přizjewić

Rom (dpa/SN). Bamž Franciskus je wšej katolskej cyrkwi přikazał, pady splažneho znjewužiwanja hnydom přizjewić. Wotpowědny wukaz płaći za duchownych a rjadnikow wot junija, kaž Vatikan zdźěla. „Bě-li tutón zawjazk dotal we wěstym zmysle wosobinskemu swědomju přewostajeny, je to nětko uniwerselny prawniski předpis“, zdźěli šefredaktor komu­nikaciskeho wotrjada Vatikana Andrea­ Tornielli. Zakoń płaći wot 1. ju­nija. Přiwšěm njeje předwidźane pady znjewužiwanja tež statnym institucijam přizjewić. W japoštołskim spisu „Wy sće swětło swěta“ nimo toho rěka, zo měli katolske biskopstwa po cyłym swěće najpozdźišo hač do junija přichodneho lěta „jedne abo wjacore zjawnosći trajnje a lochko přistupne“ informaciske městnosće za to zarjadować. Katolska cyrkej tči hižo lěta dołho skandalow seksual­neho znjewužiwanja dla w mnohich krajach swěta – tež w Němskej – w jednej z najćešich krizow. Za čas pontifikata předchadnika Benedikta XVI. bě so wu­kopało, zo běchu so mnozy duchowni na dźě­ćoch přešli a zo je to cyrkwinska wyšnosć kryła.

wozjewjene w: Cyrkej a swět
póndźela, 13 meje 2019 14:00

Wuradźuja wo škiće klimy

Berlin (dpa/SN). Wo přesadźenju Pariskeho klimoweho zrěčenja wuradźuja wot dźensnišeho ministrojo z 35 statow w Berlinje. Kóždolětny Petersbergski klimowy dialog zarjaduja wot lěta 2010. Tehdy chcychu z informelnym zetkanjom jednanja po přesłapjacym Kopenhagenskim swětowym klimowym wjeršku zaso wožiwić. Sobuhosćićel je nimo zwjazkoweho knježerstwa tónkróć Chile, hdźež so lětsa w decembru přichodny klimowy wjeršk UNO wotměje. Jutře chce zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) k hosćom ze wšeho swěta porěčeć.

We wulkej koaliciji so ministrojo tuchwilu wo tym wadźa, kak móhli wustork klimje škodźaceho wuhlikoweho dioksida podróšić. Po wšěm swěće běchu so staty loni z wulkej nuzu na prawidła nastupajo škit klimy dojednali. Nětko chcedźa so bóle temam kaž financowanju, zwoprawdźenju a přiwótřenju narodnych klimowych zaměrow wěnować. Petersberski klimowy dialog je pomjenowany po prěnim zetkanju toho razu­ na Petersbergu pola Bonna.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 13 meje 2019 14:00

Iran hłowna tema

Brüssel (dpa/SN). Wonkowni ministrojo statow Europskeje unije wuradźowachu dźensa w belgiskej stolicy Brüsselu wo wobćežnych prócowanjach, wuchować mjezynarodne atomowe zrěčenje z Iranom. Konkretnje dźěše wo to, najebać sankciske hroženja USA wikowanske styki z Iranom zachować. Na wuradźowanjach chcyše so tež wonkowny minister USA Mike Pompeo wobdźělić. Wón bě za to­ wopyt w Moskwje wotprajił.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 13 meje 2019 14:00

Wšitke tři dypki sobu domoj přiwjezli

TSV Rotacija Drježdźany

– SJ Chrósćicy 2:3 (1:2)

Zestawa hosći: Králíček – Püschel, Mark, Sentivan, L. Zahrodnik, Henčl (88. Zynda), G. Zahrodnik, Runt, Młynk, Bogusz (75. Šiman), Beneš

W Drježdźanach nastupichu Chróšćanscy koparjo pola tabulkoweho su­soda Rotacije. Zaměr do partije bě tuž jasny: z dobyćom wotstawk na městna w pincy tabulki powjetšić.

Tola start so hosćom docyła njeporadźi. Hižo w 6. min. klinkaše we wrotach Petra Králíčeka. Robert Friedrich smokny bul z 20 metrow do hornjeho lěweho kuta.­ Počasu pak Chróšćenjo ćišć na přećiwnika zesylnichu, a to wosebje na škitarjow. Tak pósła Pavel Runt po wudo­bytym bulu Toma Henčla do šěsnatki. Tón ze zdalenosće dźesać metrow wu­runa (17.). Nětko wuhrawaštej sej wobě mustwje šansy. Wrota domjacych pak sudnik nimohry dla njepřipózna, a hosćom falowaše dokładnosć. Jako wšitcy hižo na połčas čakachu, móžachu hrajerjo SJC hišće raz wyskać. Denny Püschel­ bě sej w srjedźnym polu bul wudo­był a z wu­rjadnym pasom Jakuba Beneša před šěsnatku posłužił, kiž njeměješe žane­ ćeže, na 1:2 zwyšić.

wozjewjene w: Sport

nawěšk

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.

nowostki LND