Z wudaća: wutora, 14 meje 2019
wutora, 14 meje 2019 14:00

Dalša poražka za Bayer

Oakland (dpa/SN). Ratarskochemiski a farmakologiski koncern Bayer je w USA tež třeći wažny sudniski proces pječa rak zawinowacych­ wudźěłkow wotnožki Monsanto dla přěhrał. Sudnistwo w kaliforniskim Oaklandźe je předewzaće zasudźiło, skóržbnikomaj wjace hač dwě miliardźe dolarow (1,78 mrd. eurow) wupłaćić. Rentnarjej staj skoržiłoj, dokelž bě­štaj njerodź zaničowanskeho srědka Roundup dla na raka schorjełoj. 13 400 ludźi w USA přećiwo Monsanto skorži.

Zeleni žadaja sej plan

Berlin (dpa/SN). Do dźensa zahajaneho posedźenja koaliciskeho wuběrka su sej Zeleni spěšny rozsud zwjazkoweho knježerstwa w zašmjatanej debaće wo klimje žadali. „Nichtó w koaliciji nima wolu a awtoritu, skutkowny škit klimy přesadźić“, rjekny frakciski šef Anton Hofreiter powěsćerni dpa. Hladajo na dźensa planowanu narěč zwjazkoweje kanclerki Angele Merkel (CDU) na Petersbergskim klimowym wjeršku Hofreiter rjekny, zo liči z „fatalnym wustupom“, dokelž nima Merkel sama žadyn skutkowny plan.

Konflikt škodźi hospodarstwu

wozjewjene w: Politika
wutora, 14 meje 2019 14:00

Na kóncu dnjoweho porjada

Wokrjesny sejmik Serbsku rozprawu za lěto 2018 wčera přiwzał

Budyšin (SN/at). Budyski wokrjesny sejmik je na swojim poslednim posedźenju nachilaceje so wólbneje periody rozprawu krajneho rady wo połoženju zachowanja, spěchowanja a wuwića serbskeje rěče a kultury kaž tež wo zwoprawdźenju wotpowědnych wokrjesnych wustawkow za lěto 2018 wčera jednohłósnje schwalił.

Zawodnje skedźbni krajny rada Michael Harig (CDU) na to, zo „sćěhuje rozprawa muster, kotryž bu hižo minjene lěta­ nałožowany“. Material je radźićelam pisomnje w němskej a serbskim prěni raz w jich maćeršćinje předležał.

wozjewjene w: Lokalka

Njebjelčicy (SN). Město prawidłowneho měsačneho posedźenja su so zapósłancy Serbskeho sejma minjeny kónc tydźenja na dwudnjowskej dźěłowej klawsurje w Njebjelčicach schadźowali.

Na spočatku steješe tak mjenowana refleksiska dźěłarnička. Serbski sejm je prawdźepodobnje­ jenički parlament swěta, kiž swoju dźěławosć z pomocu wuběrka prawidłownje sam pruwuje. Tak mjez druhim wšitke wobzamknjenja hladajo na swoju skutkownosć přepytuje. W srjedźišću steji prašenje, kak so serbski lud w Serbskim sejmje wotbłyšćuje.

Druhi dźěl schadźowanja steješe w znamjenju intensiwneho wuběrkoweho dźěła. W kubłanskim wuběrku zaběrachu so dale z kubłanskej konferencu, kotraž ma so nazymu wotměć. W diskusijach zwěsćichu, zo njejsu stajnje nowe žadanja statnym instancam napřećo prawy puć, ale zo dyrbjeli naprawy ze swójskej energiju zwoprawdźić. To płaći za šulski system, ale tež za nuznje trěbnu rěčnu šulu runje tak kaž za masiwny wutwar serbskorěčnych rozhłosowych a telewizijnych wusyłanjow.

wozjewjene w: Politika
wutora, 14 meje 2019 14:00

Wuslědki (14.05.19)

Kopańca, 3. liga

Halleski FC – Braunschweig 1:0 (1:0)

Energija Choćebuz – Aalen 2:1 (1:1)

Hansa Rostock – Uerdingen  1:1 (1:1)

Wehen Wiesbaden – Osnabrück 1:0 (1:0)

Unterhaching – VfL Lotte 3:0 (1:0)

Würzburg – Kaiserslautern 2:0 (1:0)

Meppen – Carl Zeiss Jena 0:1 (0:1)

1860 Mnichow – Fortuna Köln 3:2 (2:2)

Großaspach – Zwickau 5:2 (3:1)

Preußen Münster – Karlsruhe 1:4 (0:2)

1. VfL Osnabrück 37 55 : 27 76

2. Karlsruheski SC 37 62 : 35 71

3. SV Wehen Wiesbaden 37 68 : 45 67

4. Halleski FC 37 44 : 32 63

5. FC Würzburger Kickers 37 54 : 44 54

6. F.C. Hansa Rostock 37 46 : 45 54

7. SC Preußen Münster 37 48 : 48 52

8. FSV Zwickau 37 47 : 47 49

9. 1. FC Kaiserslautern 37 45 : 49 48

10. KFC Uerdingen 05 37 45 : 59 48

11. TSV 1860 Mnichow 37 48 : 48 47

12. SV Meppen 37 46 : 49 47

13. SpVgg Unterhaching 37 49 : 45 45

14. Eintr. Braunschweig 37 47 : 53 44

15. FC Energija Choćebuz 37 50 : 57 44

16. FC Carl Zeiss Jena 37 44 : 57 43

17. Sonnenhof Großaspach 37 36 : 39 42

18. Přećeljo sporta Lotte 37 30 : 44 40

19. SC Fortuna Köln 37 38 : 62 39

20. VfR Aalen 37 44 : 61 30

regionalna liga žonow

RB Lipsk – Rudne horiny Aue 11:1 (4:0)

Lipsk-juh – Biskopičanske KT 4:0 (3:0)

Steglitzski FC – Viktoria Berlin 1:7 (0:4)

Jena II – BSC Marzahn 5:1 (2:0)

Fort. Drježdźany – Union Berlin 0:6 (0:4)

Magdeburg – Hohen Neuendorf 3:1 (2:0)

wokrjesna wyša liga

Rakecy – Wojerecy3:0 (1:0)

Kulow – Połčnica3:0 (3:0)

Kumwałd – Großnaundorf 0:2 (0:0)

Hnašecy-Dobruša – Něm. Pazlicy 1:1 (0:0)

Germania Budyšin – Ramnow 2:3 (1:1)

Radwor – Bukecy7:1 (5:1)

Kinspork/Łužn. – Ralbicy/Hórki 1:2 (1:1)

Porchow – Hory1:3 (1:2)

1. Rakečanske ST 25 93 : 15 70

2. Módro-běli Kulow 25 54 : 27 50

wozjewjene w: Wuslědki
wutora, 14 meje 2019 14:00

Warnuja před eskalaciju

Brüssel/Washington (dpa/SN). W kon- flikće mjez USA a Iranom přiběra strach wojerskeho rozestajenja. Zwjazkowe knježerstwo so jara starosći a nochce žanu wojersku eskalaciju, kaž rjekny wonkowny minister Heiko Maas (SPD) wčera na zetkanju ze swojim kolegu z USA Mikeom Pompeom. Zdobom šěrja rozprawy wo pozdatnej sabotaži přećiwo wikowanskim łódźam w Omanskim zaliwje strach, zo so połoženje dale přiwótři. Tež ameriski­ wonkowny minister Mike Pompeo­ w rozmołwje z telewizijnym sćelakom CNBC potwjerdźi: „Wójna njeje naš zaměr.“ Knježerstwo USA chcyło pak zadźerženje Irana změnić. Zdobom dyrbjało zaručene być, zo ma prezident USA Donald Trump móžnosć reagować, dyrbjał-li Iran „špatnje rozsudźić“. USA su mjeztym lětadłonošak a staflu bombowcow do regiona pósłali. Britiski wonkowny minister Jeremy Hunt warnowaše, zo njesměło mylnje ke konfliktej dóńć, „z eskalaciju,­ kotruž nichtó nochce“. Nastupajo atomowe zrěčenje z Iranom njesměła so EU ćišćej USA podwolić.

wozjewjene w: Politika
wutora, 14 meje 2019 14:00

Wažny test nahladnosće

We wjacorych zwjazkowych krajach hotuja so na komunalne wólby

Berlin (dpa/SN). Miliony wolerjow w Němskej dyrbja 26. meje hnydom na wjacorych polach rozsudźić: Nimo wólbow Europskeho parlamenta a Bremenskeje měšćanskeje zhromadźizny budu w dźewjeć dalšich zwjazkowych krajach tež komunalne wólby. W Braniborskej, Sakskej a Saksko-Anhaltskej je wotum ludźi w komunach zdobom pokazka na naladu do wólbow krajnych sejmow a na sylnosć AfD. Dnja 1. septembra wola wobydlerjo Braniborskeje a Sakskeje krajny parlament, 27. oktobra slěduja Durin­čenjo. Komunalne wólby wotměja so 26. meje tež w Saksko-Anhaltskej, Mecklenburgsko-Předpomorskej, Badensko-Württembergskej, Porynsko-Pfalcy, Hamburgu a Posaarskej.

W Sakskej, hdźež je CDU w komunach najsylniša móc, móhła AfD zesylnjena z wólbow wuńć, wosebje na wuchodźe swobodneho stata. Jeje centrum je Zhorjelc. Tam ma zapósłanc AfD w krajnym sejmje Sebastian Wippel dobre wuhlady, prěnje koło wólbow wyšeho měšćanosty přećiwo kandidatce Zelenych Franzisce Schubert dobyć. Kandidat CDU Octavian Ursu ma lědma šansu.

wozjewjene w: Politika
wutora, 14 meje 2019 14:00

Wo serbšćinjew starowni rěčała

Wittstock (SN). Mjeńšinowy sekretariat awtochtonych narodnych mjeńšin Němskeje wobdźěli so minjeny tydźeń na forumje w braniborskim Wittstocku, hdźež dźěše wo wužiwanje maćeršćiny w hladarnjach a starownjach. Pod hesłom „Wěš ty hišće?“ wěnowachu so w prěnim rjedźe delnjoněmčinje. Rěč, kotraž so bohužel pozhubja, je mnohim staršim pacientam z dźěćatstwa znata. Wosebje hladajo na demencu schorjenych nałožo­wanje delnjoněmčiny pomha, k nim kontakt nawjazać a najebać chorosć dopomnjenki budźić.

Podobny zjaw zwěsćeja tež w zwisku ze serbskimi na demencu schorjenymi. Mónika Wenclowa, nawodnica Chróšćanskeho Domu swj. Ludmile, rozprawješe, zo drje je lěkowanska dokumentacija w němčinje ze­stajena, serbšćina je pak wažny mosćik dorozumjenja mjez hladarjemi a pacientami. Starownja wosrjedź serbskeho sy­dlenskeho ruma je w tym zwisku runjewon přikładna, dokelž je tam 85 procentow sobudźěłaćerjow runje tak kaž 85 proc. wobydlerjow domu maćernorěčnych Serbow, kotřiž rěč wšědnje nało­žuja, Mónika Wenclowa podšmórny.

wozjewjene w: Politika

Budyšin/Praha (SN/MiR). Lětuše knižne wiki „Svět knihy“ w Praze běchu za Ludowe nakładnistwo Domowina jara wuspěšne. W běhu štyrjoch dnjow zwěsći LND wulki zajim za cyłotny poskitk a je tuž tež tójšto knihow předało. Nawjedowaca lektorka Janka Pěčkec de Lévano rjekny: „Mějachmy mnohich zajimcow při našim stejnišću. W pomjatku wostał je mi młody muž z Albanskeje, kiž w Liberecu studuje. Wón bě na wikach samych zaměrnje za našim stejnišćom pytał a je sej pola nas tójšto knihow skazał.“

wozjewjene w: Kultura
wutora, 14 meje 2019 14:00

Poskitk SLA na dnju maćerje

Dźeń maćerje minjenu njedźelu běše intendantce Serbskeho ludoweho ansam­bla Judith Kubicec z přičinu, koncert­ny poskitk „Wobkuzłaca klasika“ w domje SLA na Budyskej Wonkownej Lawskej runje wonej temje wěnować. Sama přewza intendantka dirigat Serbskeho komorneho orchestra kaž tež solistow.

Budyšin (CRM/SN). Tři chětro wšelake wokalne twórby z instrumentalnym přewodom, kotrež maja poćah k temje mać, stejachu jako hłowne dypki na programje. Z Kulowa pochadźacy a w Choće­buzu skutkowacy komponist Ulrich Pogoda běše sej za swoju twórbu „Maćeri“ jako tekstowu předłohu poem Jakuba Barta-Ćišinskeho wubrał, wěnujo ju tak před lětami swojej maćeri. Lyrisku baseń z rjanymi metaframi powyši komponist z hudźbu w našočasnym stilu, tak zo nańdźeš w njej wodych nadčasnosće.

wozjewjene w: Kultura

Smochćicy (CRM/SN). Zhromadnje na Smochčanskim jewišću koncertowali su minjenu sobotu wječor čłonojo měšaneho spěwneho cyłka Markkleeberger Vocalisten a chór Budyšin. Wokalna hudźba z erta jara rozdźělneju ćělesow běše hnujaca a cyłkownje přewšo zajimawa.

Komorny chór z Markkleeberga pola Lipska, kotryž student cyrkwinskeje hudźby Brain Radins diriguje, je mały ansambl z wosom za wokalnu hudźbu horjacych so młodych čłonow. Wotpowědnje wysoka je jich spěwna kultura. Dokelž dotal wjele na wuhotowanju Božich słužbow skutkuja, je jich repertoire na tym polu poměrnje wobšěrny. Zdobom pak su woni tež rjane a dale jara woblubowane stare składby němskeje swětneje literatury ze samsnej horliwosću a zdobom jara zdokonjane přednjesli.

wozjewjene w: Kultura

nawěšk

nowostki LND