Ani procent klawsle njeznaje

srjeda, 28. februara 2018 spisane wot:

Berlinske sudnistwo žada sej wuměnjenja Facebooka sporjedźeć

Berlin (SN/bn). Ani procent nimale dweju miliardow wužiwarjow socialneje syće Facebook njeje sej wědomy, što přede­wzaću dowoli, přihłosuje-li za přizjewjenje trěbnym powšitkownym wobchodniskim wuměnjenjam (AGB). To wuchadźa z reprezentatiwneho naprašowanja Instituta za statne a zarjadniske prawo Wienskeje uniwersity. W studiji dale rěka, zo njeje sej 78 procentow AGB „scyła abo jenož njedokładnje přečitało“. Wjace hač 43 procentow njewě, zo su přezjedni platformje swoje daty za dalše předźěłanje přewostajić. Pjećina naprašowanych je samo wo tym přeswědčena, zo su koncernej tele zběranje informacijow wuraznje zakazali, štož pak „w padźe aktiwneho wužiwanja prawnisce scyła móžno njeje“. Ani dźesaćina njeje sej wědoma, zo smě Facebook mjena, wobrazy a wosobinske informacije za wabjenje – jadrowemu wobchodnistwu firmy – wužiwać a dale dawać.

Wažnosć syće MIDAS wustajił

póndźela, 05. februara 2018 spisane wot:

Berlin (SN/JaW). Zhromadne dźěło mjez mjeńšinowymi nowinami a dalšimi medijemi steješe minjeny pjatk mjez druhim na programje 1. medijoweho fo­ruma Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin w Berlinje.

Nimo wjacorych němskorěčnych mjeńšinowych nowin, kaž na přikład w Danskej, Kazachstanje, Pólskej abo Rumunskej, předstaji šefredaktor Serbskich Nowin Janek Wowčer skutkowanje serbskeho wječornika na tym polu. W prezentaciji wustaji wón wažnosć Europ­skeho zjednoćenstwa nowin w mjeńšinowych a regionalnych rěčach (MIDAS), w kotrymž su mjeńšinowe dźeniki zwjazane, tež Serbske Nowiny. „Z njeho njesměrnje profitujemy. Mamy składnosć wo aktualnych podawkach w europskich mjeńšinach z prěnjeje ruki rozprawjeć, a přisłušne nowiny rozprawjeja tež wo nas Serbach. Nimo toho sej prawidłownje tež nazhonjenja wuměnjamy, štož wšědne dźěło wopłodźa“, Wowčer wu­zběhny. Zdobom skedźbni wón na tuchwilne problemy w serbskim žurnali­zmje, kaž na přikład na pobrachowacy dorost a na ćeže nastupajo nowe medije z wulkimi nowinami sobu dźeržeć móc.

Ličba Korutanskich Słowjencow je so po oficialnych podaćach w minjenych sto lětach wot něhdźe 60 000 na 12 000 pomjeńšiła. Při čimž pak běchu so při lud­ličenju skerje za wšědnej wobchadnej rěču prašeli. Nimo toho bě k njewujasnjenym chabłanjam dóšło, kotrež zwisuja z metodu naprašowanja, kaž rěkaše. Słowjency sami – w Korutanskej mjenuja jich jednorje ludowu skupinu – pak wuchadźeja z toho, zo maja hišće něhdźe 50 000 přisłušnikow.

Němcy abo Słowjency: Hač do 19. lětstotka njebě w Korutanskej wažne, hač sy Němc abo Słowjenc. Nimale kóždy třeći měješe tam słowjensku/němsku wowku abo němskeho/słowjenskeho dźěda. Přiběracy nacionalizm pak zhromadne žiwjenje wobeju ludow za­mući. Po Prěnjej swětowej wójnje je nowe kralestwo Słowjencow, Chorwatow a Južnych Serbow spytało sej južnu Korutansku zdobyć. Korutanojo pak so wobarachu.

Tež Serb w Sakskej je Saksa

srjeda, 20. decembera 2017 spisane wot:

Arzbergski wjesnjanosta za dwělomnu sadu we wusyłanju MDR so zamołwił

Budyšin (SN/at). „Michael Kretschmer je prěni sakski ministerski prezident. Po tym zo smy dweju ministerskeju prezidentow ze zapadnych zwjazkowych krajow měli a Serba, je wón prěni, kiž steji pod zeleno-běłej chorhoju.“ Tele słowa wjesnjanosty Holgera Reinbotha (njestronjan) gmejny Arzberg we wokrjesu Sewjerna Sakska póndźelu wječor we wusyłanju „MDR Extra – Politik im Bürgercheck“ su w Serbach kritiku zbudźili. Bywši předsyda Domowiny Jan Nuk čuje so skřiwdźeny. To zwurazni wón w mejlce publikumowemu serwisej MDR, kotraž našej redakciji předleži. Nuk pisa „Předewšěm paruju korekturu ze stron knjeza Kretschmera abo ze stron moderatorow MDR. Woboje njeje so stało.“

W swójskej naležnosći

pjatk, 24. nowembera 2017 spisane wot:
Serbske Nowiny změja wot 1. januara 2018 nowu płaćiznu. Lětny abonement za ćišćane wudaće płaći potom 72,00 eurow. Płaćizna za digitalne wudaće so njezměni. Wona wostanje 44,40 eurow na lěto. Kombi-wudaće (ćišćane a digitalne) po- dróši so na 86,40 eurow. Kročel je stupacych kóštow dla trěbna. Prosymy wo zrozumjenje.

Žurnalistiske myto z nowosću

póndźela, 20. nowembera 2017 spisane wot:

Drježdźany (SN/at). 21. wubědźowanje wo Němsko-Pólske žurnalistiske myto Tadeusza Mazowieckeho 2018 je wupisane. Wo tym informuje sakska statna kenclija. Namołwjeni su žurnalisća wobeju krajow, hač do 10. januara 2018 lětsa wozjewjene přinoški zapodać. Z nimi měli čitarjam wědu wo susodnym kraju posrědkować. Runje tak měli tomu dopomhać, zo so Polacy a Němcy dale a lěpje dorozumjeja. Lawreatow počesća we wobłuku 11. němsko-pólskich medijowych dnjow klětu spočatk junija w Mecklenburgsko-Předpomorskej.

Němsko-Pólske žurnalistiske myto Tadeusza­ Mazowieckeho spožča potom w pjeć kategorijach. Nimo dotalnych – print, rozhłós, telewizija a wosebite myto „žurnalizm w pomjeznym regionje“ – pytaja 2018 jako nowosć najlěpše přinoški w kategoriji multimedija/online.

Załožba Zeit Ebelin a Gerd Bucerius wubědźowanje prěni raz podpěruje, dale su to Załožba za němsko-pólske zhromadne dźěło, Załožba Bosch kaž tež Sakska, Braniborska, Mecklenburgsko-Předpomorska a wojewódstwa Delnja Šleska, Lubuski kraj a Zapadna Pomorska.

Dwaj ludaj, dwaj filmaj

štwórtk, 16. nowembera 2017 spisane wot:
Film „Die Slawen in Deutschland – unsere geheimnisvollen Vorfahren“ budźi měšane začuća. Derje, zo předstaja, štó je wuchodnu Němsku wobsydlił, kraj kultiwěrował a zo Serbja dźensa hišće su – stawizna pak powěda so z němskeho wida. Tak rěka cyle na spočatku, zo su „cuzy“ do kraja zapućowali. Cuzych Słowjanow zbližeja němskemu publikumej w běhu filma jako jich předchadnikow. Serbska wersija filma rěka „My – Słowjenjo w Němskej“, a w njej so słowo „cuzy“ hižo njejewi. Njejsu pak jenož rěč a tekst, ale tež sceny wuměnili. Tak rěča w hornjo- a delnjoserbskim filmje tež Werner Měškank, dr. Edmund Pjech a dr. Susanne Hozyna – w němskim nic. Eksistujetej nětko tuž dwaj filmaj w třoch rěčach wo zažnych stawiznach wuchodneje Němskeje. Haj, njeje jednore z němsko-serbskim poćahom, a kóždy dale­ swoje stawizny na swoje wašnje po­wěda. Cordula Ratajczakowa

Na hoberskej mašinje mału nowinu ćišća

štwórtk, 26. oktobera 2017 spisane wot:

Nimale měsacaj je tomu, zo njećišća wječornik Serbske Nowiny hižo na Hornčerskej w Budyšinje, ale na Lejnjanskej na Horach blisko Wojerec w gmejnje Halštrowska Hola. Insolwenca Łužiskeje ćišćernje bě po něšto wjace hač 70 lětach zhromadne dźěło z redakciju SN zakónčiła. Skoro přez nóc stej Ludowe nakładnistwo Domowina a redakcija noweho partnera našłoj, přede­wzaće DVH Weiss-Druck GmbH & Co. KG. Što pak so pod tymle mjenom chowa?

Medijowy dorost wćipny

štwórtk, 05. oktobera 2017 spisane wot:

Prózdninske seminary skića wobšěrne zeznajomjenje z rozhłosom

Budyšin (SN/bn). Lětuša „II. šulerska akademija medije“ Sakskeho wukubłanskeho a wupruwowanskeho kanala (SAEK) a Serbskeho rozhłosa w Budyšinje je so minjenu póndźelu zahajiła a traje hišće hač do jutřišeho pjatka. Mjez přerěznje 15 wobdźělnikami – k jednotliwym seminaram so raz wjace, raz mjenje zajimcow přizjewja – je nimale cyła redakcija młodźinskeho Radija Satkula, za kotruž je zarjadowanje­ zdobom tajke něšto kaž dalekubłanje.

Póndźelu rozłoži nawoda Budyskeho studija SAEK Michał Cyž zajimcam zakłady medijoweho prawa. Po tym přednošowaše Maik Scheffler na temu „Prawo a prawicarstwo“.

Nadal wuske styki z Delnjoserbami pěstować

štwórtk, 14. septembera 2017 spisane wot:

Na wopyće w redakciji tydźenika Nowy Casnik w Choćebuzu

Tydźensce dóstawaja Serbja w Delnjej Łužicy Nowy Casnik do domu, kotryž wuchadźa w Ludowym nakładnistwje Domowina. Kotre tradicije medij ma a kak wón delnjoserbske žiwjenje sobu wob­wliwuje, wo tym je so Alfons Wićaz rozmołwjał ze šefredaktorom tydźenika Gregorom Wieczorekom.

Što woznamjenjatej Wam Nowy Casnik a Delnja Łužica?

G. Wieczorek: Za Delnju Łužicu je Nowy Casnik najstarši medij, samo někotre měsacy starši hač „Cottbusser Anzeiger“. Naš tydźenik je 1848 prěni raz wušoł. Wón měješe w běhu lět wšelake pomjenjowanja, kaž na přikład „Serski Casnik“, Bramborski Casnik“, „Bramborske Nowiny“ a dalše. Cyła wokolina bě tehdy hišće jara serbska. Zwonka Choćebuza serbskosć přewahowaše. To je dźěl kulturnych stawiznow Delnjeje Łužicy. Za mnje wosobisce je Nowy Casnik dźensa medij, kotryž chce wudźeržować zwiski ze serbskim zhromadźenstwom. Wón je forum tych, kotřiž so k serbstwu wuznawaja a serbsku rěč pěstuja. Tydźenik słuži dźensa małej cilowej skupinje a je jej zdobom najwažniši medij.

nawěšk

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.

nowostki LND