Čěskej so šlachći

póndźela, 22. junija 2015 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Čěska je 16. najbohatši kraj Europskeje unije wotpowědnje social­nemu bruttoproduktej na wobydlerja a kupnej mocy. Mjez něhdyšimi socialistiskimi krajemi je wona najbohatša. Eksperća konstatuja to po wozjewjenju přisłušnych datow statistiskeho zarjada Eurostat. Po jeho zwěsćenju docpěwa Čěska 84 procentow přerězka EU. Wona přesćahny dotal najbohatši postkomunistiski kraj Słowjensku, kotryž přińdźe na 83 proc. (před šěsć lětami bě wona hišće 87 proc. měła). Za Čěskej wostawaja snadnje Słowakska (76 proc.) a Pólska kaž tež Madźarska (wobaj krajej 68 proc.). Najchudša je Bołharska z 45 procentami „Čěska republika­ je po socializmje ekonomiku w poměrnje dobrym stawje zdźědźiła a tuž lěpše wuchadźišćo měła hač zwjetša tamne wuchodne kraje“, hódnoći w nowinje Mladá fronta dnes połoženje analytikar David Marek. Mjez krajemi z wjac hač 100 procentami přerězka EU steji Luxemburgska z 283 procentami samotnje na čole. Daloko za njej sćěhujetej Irska ze 132, Nižozemska ze 130 a Awstriska ze 128 procentami. Němska a Šwedska docpěwatej wobě 124 procentow.

Pólska hotuje so na wólbny bój

póndźela, 22. junija 2015 spisane wot:

Waršawa (dpa/SN). Wobě wulkej politiskej stronje w Pólskej stej kónc tydźenja na stronskimaj zjězdomaj kampanju w přihotach wólbow parlamenta zahajiłoj, byrnjež dokładny wólbny termin ani hišće znaty njebył.

Knježaca liberalnokonserwatiwna Wobydlerska platforma (PO) prócuje so tuchwilnu krizu přewinyć, do kotrejež je po wjacorych spektakularnych wotstupach swojich ministrow zjěła. Stronska a knježerstwowa šefina Ewa Kopacz je čłonow strony w tym zwisku wo wodaće prosyła. „Přiznawamy, zo je we wosom lětach knježerstwa tež k zmylkam dochadźało,“, wona rjekny. Wólby nazymu mjenowaše wona směrodajne. „Tam rozsudźi so politiski směr za mnohe lěta. Rozsudźimy wo tym, hač so dale do směra na Europu hibamy abo hač so do ćmoweho časa wotpokazanja Europy nawróćimy“, zwurazni Kopacz hladajo na politiku euroskeptiskeje narodnokonserwatiwneje opo­ziciskeje strony Prawo a sprawnosć, kotraž by po aktualnych woprašowanjach wólby parlamenta dobyła. „Tomu dyrbimy na kóždy pad zadźěwać“, pólska ministerska prezidentka potwjerdźi.

Prawicarjo demonstrowali

póndźela, 22. junija 2015 spisane wot:
Bratislava (dpa/SN/K). W słowakskej stolicy je sobotu dóšło k njedźiwajcy mócnej demonstraciji přećiwo přijimanju ćěkancow. Namołwu prawicarskich zeskupjenjow, wobarać so „islamizaciji Europy“, sćěhowaše něhdźe 6 000 ludźi, kotrychž njeje ani dešć zatrašił. Předsyda strony Naša Słowakska Marian Kotleba namołwi k tomu, zadźěwać nawalej „cuzych“, tež z njepłaćenjom dawkow. Přitomna bě tež nahladna skupina prawicarskich ekstremistow z Čěskeje. Městopředsyda čěskeje Dźěłaćerskeje strony socialneje sprawnosće Jiří Froněk wustupi z twjerdźenjom, zo maja „mnozy imigranća chorosće, kajkež tule ani w srjedźowěku byli njejsu“. Na protesće přećiwo wustupowanju prawicarstwa wobdźěli so jeničce něhdźe 200 wosobow. Jich hesło bě mjez druhim „Wukrajnik je tukrajnik“. Po demonstraciji dóńdźe k namócnym krawalam mjeńšich skupin wopitych. Woni kóncowachu awta policije, mjetachu plesternaki na twarjenja a kažachu wubědźowanje kolesowarjow. Zastojnicy mnohich zajachu a třoch wobskoržichu.

Cyłe 17 lět w muzeju kradnyli

štwórtk, 18. junija 2015 spisane wot:

DŹEWJEĆTYSAC eksponatow je so z Litoměřicskeho měšćanskeho muzeja zhubiło. Na kotre wašnje, njehodźeše so dotal zwěsćić. Škoda wučinja w materielnej hódnoće wosom milionow krónow (přibližnje 300 000 eurow). Historiska a moraliska škoda je wo tójšto wjetša, su dźě mjez „wotcuzbnjenymi“ předmjetami njenarunajomne unikaty, kaž na přikład rukopis husitskeho spěwnika ze srjedźowěka. Tež po drohotnych zběrkach nadoby z Mišnjanskeho pórclina zwostachu jeno zbytki. „Parujemy zdobom wjele škleńčanych wěcow, brónje, cynowe karany, keramiku, starožitne twjerde pjenjezy, plastiki a wuměłske twórby“, přeradźi nětčiši direktor muzeja Tomáš Wiesner čěskim medijam. Po tuchwilnym stawje přepytowanja je po statnym rěčnistwje něhdyša direktorka Eva Štíbrová zamołwita za „padustwa wuměłskich wudźěłkow“. Wšako bě dopušćiła njedosahace zawěsćenje a přisprawne składowanje jej dowěrjenych předmjetow. Njeje tež kóžde lěto inwentury přewjedła, kaž je to zakonsce postajene. Kradnyli běchu tam cyłe 17 lět.

„Trójka“ knježerstwu

wutora, 16. junija 2015 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Połdra lěta po swojim wu- zwolenju zwjesela so koaliciske knježerstwo Bohuslava Sobotki (ČSSD) dale dobreje přichilnosće wolerjow. W mejskim zwěsćowanju Centruma za přepytowanje zjawneho měnjenja wuswědčichu jej ludźo z cyłeho kraja „trójku“. Při tym znamkuja ludźo skutkowanje jednotliwych ministerstwow po šulskim wašnju – jedynka je najlěpša, pjatka najšpatniša censura. Powšitkownje maja eksperća za to, zo njehonorowachu woprašeni tak jeno cyłkownje pozitiwnu dźěławosć Sobotkoweho kabineta z ČSSD, ANO a KDL-ČSD bjez skandalow, za to z rjadom socialnych polěpšenjow (na př. ze zwyšenjom minimalneje mzdy abo rentow), ale tohorunja dobre hospodarske wuwiće Čěskeje z nahladnym přirostom produkcije a mjenje bjezdźěłnymi. Za to tež rěči, zo maja samo mnozy přiwisnicy konserwatiwneje opozicije knježerstwo zańč. Z 12 zarjadow wotrězny ministerstwo za kulturu z 2,7 najlěpje, ministerstwo za industriju a wikowanje dósta 3,05 a nutřkowne ministerstwo na kóncu „jeno“ 3,14.

Tanki USA do wuchoda

póndźela, 15. junija 2015 spisane wot:
Washington (dpa/SN/K). USA wotmysla do wuchodneje Europy přepołožić ćežke brónje za 5 000 muži, zdźěli nowina New York Times. Zaměstnić měli je na zepě­ranišćach w baltiskich statach kaž tež w Pólskej, Rumunskej a Bołharskej. Ma so za to, zo so namjet wójska hišće do junijskeho zeńdźenja zakitowanskich ministrow krajow NATO schwali. Nowina pokazuje na to, zo by to po skónčenju zymneje wójny prěni raz było, zo za­měst­nja USA ćežke brónje w statach NATO,­ kotrež su něhdy Waršawskemu paktej přisłušeli. By wšak to jasne poselstwo ruskemu prezidentej było, zo su USA zawjazane zakitowanju zwjazkarjow na wuchodnej Europje. Ruska je mjeztym připowědźiła, zo by zaměstnjenje ćežkeje wojerskeje techniki za swojimi hranicami jako prowokaciju wobhladowała a wotpowědne škitne naprawy zahajiła.

Nowiny analyzuja nowe politiske połoženje w kraju

Waršawa. Po wólbnej poražce Bronisława Komorowskeho při prezidentskich wólbach je so w Pólskej zjawna debata wo tym zahajiła, hač ma knježaca Wobydlerska platforma (PO) ministerskeje prezidentki Ewy Kopacz při wólbach parlamenta lětsa nazymu scyła hišće šansu. Skeptiske hłosy w nowinach wšak přesahuja. „Plat­forma w chaosu“ tituluje ty­dźenik Do Rzeczy. Awtorojo su sej wěsći, zo njeje PO hač do dźensnišeho kmana, wólbnu poražku swojeho kandidata Komorowskeho analyzować a wotpowědne konkluzije sćahnyć. Žurnalisća, kotřiž su zarjadowanja PO wopytali, rěča wo „atmosferje kaž na pohrjebje“. Samo knježerstwje dotal přichilena Gazeta Wyborcza njemóže so powšitkownej politiskej na­ledźe wuwinyć. Přichod strony, kotraž mjeztym wosme lěto w Pólskej knježi, dźenik w struchłych barbach rysuje. Tež tón je sej mjeztym wěsty, zo je čas PO wotběžał. Strona trjeba nuznje „čerstwu krej“, rjekny tež zapósłanc PO Ireneusz Raś w nowinje Rzeczpospolita.

Andrej Kiska w Čěskej pobył

pjatk, 12. junija 2015 spisane wot:
Bratislava (SŽ/K). Jednodnjowska wizita Čěskeje słowakskeho prezidenta Andreja Kiski běše dźěłoweho razu. Na Praskim hrodźe zetka so wón z čěskim prezidentom Milošom Zemanom. Z předmjetom słowaksko-čěskich wuradźowanjow na prezidentskej runinje běchu zhromadna europska měna euro, situacija na Ukrainje, poměry w Ruskej kaž tež powólbne połoženje w Pólskej a Turkowskej. Nowinarjam Kiska rjekny, zo bě wulki dźěl rozmołwy aktualnej diskusiji w Čěskej wo přiwzaću eura wěnowany, při čimž wón na to pokaza, kak wulce spomóžna tale kročel za Słowaksku bě. Naslědnje poda so Kiska do Lidic, jako prěni słowakski prezident scyła, zo by tam wopomnił wopory­ nacistiskeho masakra za čas Druheje swětoweje wójny. Na zhromadny row a při pomniku dźěćacych woporow połoži wón kwěćelej. Němscy fašisća běchu wjes Lidice 10. junija 1942 zapalili za atentat na naměstneho rajchskeho protektora Reinharda Heydricha. 340 wobydlerjow tehdy zahiny, mjez nimi 143 žonow a 17 dźěći. Muži běchu wšěch zatřělili.

Plumpku za wutrobu dóstali

štwórtk, 11. junija 2015 spisane wot:

PACIENĆA, na wutrobu wšelakoro chorowaći, smědźa w Čěskej nowu nadźiju čerpać. W Praskim kardiologiskim centrumje IKEM je jeho sobu nawjedowacy sobudźěłaćer Jan Pirk tele dny nowinarjam wutrobowu plumpku předstajił, kotruž běchu specialisća woneje kliniki nawodnje sobu wuwili. Dźakowano tomule nastrojej hodźa so strowotny staw na wutrobu chorowatych kaž tež jich žiwjenska kwalita polěpšić a šansa na dlěše žiwjenje zdobom zwyšić. Po informa­ciji nowiny Mladá fronta dnes je donětka dźesać ludźi nowu wutrobowu plumpku z mjenom HeartMate III dóstało. Aparaćik płaći­ wjace hač dwaj milionaj krónow (něhdźe 76 000 eurow), z wodźacej jednotku 2,5 milionow krónow (91 000 eurow), cyła operacija z dlěšim přebytkom w klinice wjace hač tři miliony krónow (109 000 eurow). Přerězna staroba pacientow – wšo wobdźělnicy na studiji IKEM z nowej wutrobowej plumpku – wučinja 69 lět, při čimž su wjetšina z nich mužojo. Hudźbnik Zdeněk Hustek (73) je dołho kardiosimulator měł, njedźiwajcy toho bě so jeho strowotny staw minjeny čas spochi pohubjeńšał.

Hospodarstwo šwarnje rostło

póndźela, 08. junija 2015 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Čěske hospodarstwo mjez čłonskimi statami EU tuchwilu najbóle „kćěje“. W lětušim prěnim kwartalu přiby wone wo nic mjenje hač 4,2 procentaj a je šćedriwišo rostło, hač běchu ekonomojo wočakowali. Tole zdźěla telewizija ČT24, powołaca so na najnowše daty Čěskeho statistiskeho zarjada. Přihódne hospodarske wuwiće pokazuje so w nimale wšitkich wobłukach. Předźěłanske přemysło je wo 6,8 procentow připołožiło, hałžka posłužbow wo pjeć, twarstwo porno tomu jenož wo 2,6 procentow. K pozitiwnej tendency přinošuja po wudawanju statistikarjow tukrajne kaž tež wukrajne faktory. Tak je jónu loni zahajeny trend wyšeje domjaceje přetrjeby na rozměrje hišće přibył, na druhej stronje su mnohe wukrajne předewzaća wjace inwestowali. Pospěšeny hospodarski róst je so zdobom přihódnje na dźěłowe wiki wuskutkował. Lětsa w prěnich třoch měsacach bě 5 158 000 ludźi w dźěłowym poměru, štož je 1,1 procent wjac hač před lětom a 0,7 procentow wjac hač loni w poslednim kwartalu.

nawěšk

nowostki LND