Zeman protesty rozumi

póndźela, 03. septembera 2018 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Čěski prezident Miloš Zeman ma zrozumjenje za najnowše pro­testne zarjadowanja w Kamjenicy. „Sprawnje prajene, sympatizuju na kóždežkuli wašnje z demonstrantami“, zwurazni 73lětny w priwatnym telewizijnym sćelaku TV Barrandov. „Woni dźě praja: Mama Merkel je migrantow přeprosyła – a tu maće wuslědk.“ Jenički wupuć po jeho měnjenju je, kriminelnych ćěkancow spěšnje wotsunyć. Po smjertnym nadpadźe z nožom na 35lětneho bě w Kamjenicy k namócnosćam dóšło. Pozadk njeskutka njeje hišće wujasnjeny.

Po informacijach swojeho rěčnika wo­py­ta Miloš Zeman tutón měsac Němsku a zetka so tež ze zwjazkowej kanclerku Angelu Merkel (CDU). Potom chce z njej wo wikowanskich poćahach a wo energijowej politice rěčeć.

Pólski prezident hotuje so na wopyt pola prezidenta USA

Waršawa. Pólski prezident Andrzej Duda pojědźe 18. septembra do USA. We Washingtonje wočakuje jeho Donald Trump k wosobinskej rozmołwje. To zdźělištej kencliji wobeju prezidentow.

Dotal njeje znate, kak dołho chce Duda ze swojej mandźelskej Agatu w Americe wostać. Medije porno tomu dosć wobšěrnje wo temach rozprawjeja, kotrež chcetaj statnikaj wobrěčeć. Wusahowaca tema budźe nowy płunowód Nord Stream 2 z Ruskeje pod Baltiskim morjom do Němskeje a dale do zapadneje Europy. Pólskej je tema přewšo wažna. Dotal dóstawa wona zemski płun z Ruskeje. Dokelž njeje pólsko-ruski poměr runjewon najlěpši, chcyła so wot ruskeho płuna njewotwisna sčinić a radšo płun z USA kupować, štož wšak by zajimam Trumpa wotpowědowało. Tón dźě pyta dawno za woteběraćelemi ameriskeho „fracking-płuna“. Pólska so nimo toho nadźija, zo Trump nowemu płunowodej z Ruskeje tola hišće zadźěwa, na přikład ze sankcijemi přećiwo na twarje wobdźělenym předewzaćam, kaž su to ruski Gazprom, němski Wintershall abo britisko-nižozemski Royal Dutch.

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske Nowiny

Słowakska wopomina runja Čěskej lětsa rjad wažnych róčnicow. Před 100 lětami zrodźi so Čěskosłowakska (ČSSR), w februaru 1948 zmocowa so komunistiska strona knjejstwa, a nětko w awgusće bě 50 lět po tragiskej okupaciji kraja přez wójska Sowjetskeho zwjazka a dalšich socialistiskich statow.

Što bě přičina inwazije wójskow Waršaw­skeho zrěčenja? W 60tych lětach bě so socialistiski towaršnostny porjad w ČSSR do ćežkeje krizy dóstał. Prezident a generalny sekretar komunistiskeje strony Antonín Novotný haćeše pruwowanje zmylkow w ekonomiji a politice, čehoždla jeho z funkcije wotwołachu a powołachu za to Alexandera Dubčeka. Novotný dyrbješe tež prezidentstwo złožić. Zastojnstwo přewza general armeje Ludvík Svoboda.

Zatřěleneho nowinarja wopominali

wutora, 28. awgusta 2018 spisane wot:

Bratislava (SŽ/K). Runje poł lěta je wot toho dnja zašło, zo buštaj słowakski přepytowacy nowinar Jan Kuciak a jeho njewjesta Martina Kušnírová zamordowanaj. To je kónc tydźenja mnohich ludźi na wšelkich městnach w kraju pohnuło, wopomnić woporaj žałostneho njeskutka. We wsy Vel’ká Mača, hdźež běchu zatřěleneju 25. februara našli, kładźechu při małym pomniku kwěćele a stajachu swěčki. W Košicach přewjedźechu wopominanje pola Wědomostneje knihownje, hdźež běchu so krótko po złóstnistwje protesty přećiwo knježerstwu Roberta Fica­ wotměli. W Bratislavje počesćichu sta ludźi na Naměsće narodneho zběžka woporaj z kwětkami a swěčkami. Na­rěčow nihdźe žanych njebě. Iniciatiwje Za dobru Słowaksku, kotraž je wopominanja organizowała, dźěše wo ćiche napominanje zamołwitych, wuswětlić złóst­nistwo, skućene w domje Jana Kuciaka.

Dotal njejsu přepytowarjo wo mor­darju ani slěda zwěsćić zamóhli. Wuchadźeja z toho, zo buštaj wobaj wot ska­zaneho třělca morjenaj.

Babiš a Zeman wopytataj Němsku

pjatk, 24. awgusta 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Čěski ministerski prezident Andrej Babiš a hłowa stata Miloš Zeman wopytataj přichodny měsac němsku stolicu Berlin, wozjewja powěsćernja čtk. Premiera Babiša wočakuje 5. septembra kanclerka Angela Merkel (CDU). Předmjet jednanjow w jeje zarjedźe budu předewšěm bilateralne poćahi mjez krajomaj kaž tež zhromadne dźěło při nje­zbytnym modernizowanju přezmjezneje infrastruktury. Nic naposledk póńdźe tohorunja wo naležne prašenja europskeje wzajomnosće kaž tež wo migraciju, wo temje tuž z njemało diferencami mjez Prahu a Berlinom.

Wizita prezidenta Zemana w Berlinje je za 20. september předwidźana. Na programje změje wón rozmołwy ze swojim němskim kolegu Frankom-Walterom Steinmeierom a z kanclerku Merkel. Móže być, zo wužije Zeman swój dwaj abo tři dny trajacy přebytk w zwjazkowej republice tež za wopyt druhich kónčin Němskeje, kaž čtk piše.

1968 – Wulka hańba Pólskej

pjatk, 24. awgusta 2018 spisane wot:

Susodny kraj hódnoći wobdźělenje na poraženju „Praskeho nalěća“

Waršawa. Jara kritisce a chětro wobšěrnje wěnuja so pólske medije historiskemu podawkej před 50 lětami: poraženju „Praskeho nalěća“ přez wójska Waršawskeho pakta. Pólska bě so na tym ze 750 tankami a 30 000 wojakami a wobdźěliła.

Nowina Rzeczpospolita wěnuje hrózbnemu podawkej wosebitu přiłohu. Hódnoćejo wojersku akciju su sej wšitcy přezjedni: To bě wulka hańba Pólskej. Zasah w Čěskosłowakskej njebě ničo druhe hač 84 dnjow trajaca okupacija. W přiłoze wěnuja so mjez druhim městu Jičínej, kotrež bě wot pólskeje tankoweje diwizije wobsadźene. Tam bě pjany pólski wojak młody čěski porik, kotryž runje z kina domoj dźěše, bjez kóždeje přičiny zatřělił. Wojaka po tym k jastwu na čas žiwjenja zasudźichu, pozdźišo pak po změnje zakonja chłostanje na 25 lět złahodnichu. Morjenje młodeju Čechow je hišće wjele lět čěsko-pólske poćahi, tež mjez ludźimi wobeju krajow, poćežowało.

Něšto wo swójbach a swójbnych

pjatk, 24. awgusta 2018 spisane wot:

GENERACIJA 16- do 25lětnych wopřijima w Čěskej něšto wjac hač 1,2 milionaj ludźi. Jeje podźěl na cyłkownej populaciji wučinja tuž dwanaće procentow. Tole wujewjeja přisłušne data Čěskeho statistiskeho zarjada (ČSÚ). Staršiski dom wopušćeja młodźi Češa ze 26/27 lětami, štož je snadnje nad přerězkom Europskeje unije. W tym zwisku k přirunanju někotre přikłady z wotpowědneje statistiki EU: W Słowakskej woteńdu młodźi ludźo z 30,8 lětami ze staršiskeho domu. Najnuznišo z tym maja šwedscy młodostni, kiž so přerěznje hižo z 21 lětami zesamostatnjeja. Porno tomu sej młodźi Maltačenjo z tym chwile bjeru, wopu­šćejo staršiske hnězdo hakle z 32 lětami.

Z čěskeje statistiki dale zhoniš, zo je so loni z ge­neracije 15 do 26 lět 7 001 muž woženił. Njewjestow bě w tej starobnej kategoriji z 13 419 nimale dwójce telko, 16 młodostnych pod 18 lětami su přisłušne sudnistwa „społnolětnili“, zo bychu so směli zmandźelić – zwjetša ze staršim partnerom.

Sobudźěłaćerjow ČSÚ je nic naposledk zajimowało, wobydlerjo kotreje wsy su přerěznje najmłódši. W tym nastupanju smědźa so srjedźočěske Nupaky hordźić – ze starobnym přerězkom 31,7 lět.

Połoženje Romow njezměnjene

štwórtk, 23. awgusta 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Połojca Romow w Čěskej – něhdźe 120 000 ludźi – dyrbi kóždužkuli socialnu wěstotu parować. W Morawsko-šleskim a Ústískim wobwodźe čuja so tři pjećiny Romow na kromje towaršnosće, w Olomoucskim regionje 70 procentow. Tole zwěsća rozprawa knježerstwa, zdźěłana wot instancy za naležnosće mjeńšiny Romow. Dokument konstatuje, zo so porno zašłym lětam njeje žane polěpšenje docpěło a zo ani dlěje trajacy róst hospodarstwa w tym nastupanju njeje ničo na dobro Romow wuskutkował.

Romojo su najwjetša narodna mjeńšina w Čěskej. Wšo dohromady bydli tam na wšěch 240 000 z nich. Jich podźěl wučinja 2,2 procentaj wobydlerstwa kraja (w Słowakskej je to dźewjeć procentow ludnosće). W rozprawje wšak tež rěka, ­zo přisłuša połojca Romow inteligency ­a srjedźnej woršće. Nahladny rjad jich přisłušnikow zwjesela so wyšeje zdźěłanosće, wuspěchow na dźěle a dosahacych dochodow dobreho žiwjenskeho standarda.

Kaž ze zwěsćowanjow wuchadźa, so přewažnje negatiwne nastajenje Čechow napřećo Romam změniło.

Babiš na wopominanju wuhwizdany

srjeda, 22. awgusta 2018 spisane wot:

Prag/Bratislava (dpa/SN). Na wopomi­nanju 50. róčnicy poraženja „Praskeho nalěća“ přez wójska Waršawskeho pakta su wčera w Praze čěskeho ministerskeho prezidenta Andreja Babiša wuhwizdali. Demonstranća narěč Babiša přesahujo „hańba“ wołachu a kritizowachu, zo so załožer populistiskeho hibanja ANO ze swojim knježerstwom na přihłosowanje komunistow zepěra. Wšako bě do politiskeho přewróta 1989 sam čłon komunistiskeje strony.

Kaž Babiš rjekny, nima wón swobodu za wohroženu. Wón wšitkich wobdźiwuje, kotřiž běchu so 1968 zmužiće zadźerželi. „Inwazija wójskow Waršawskeho pakta bě brutalna. Tójšto našich ludźi je žiwjenje přisadźiło“, 63lětny zwurazni.

Babiš a dalši wodźacy politikarjo su wčera před twarjenjom rozhłosa w Praze wěncy połožili. Tam bě w nocy na 21. awgust 1968 k raznym wojowanjam dóšło.

Tež w słowakskej stolicy Bratislavje wotmě so wopomnjenske zarjadowanje. Tak połožichu wěncy při rowje reformoweho komunista Alexandera Dubčeka.

Zesylnja wójsko

srjeda, 22. awgusta 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Hač do lěta 2026 wotmysli Čěska swoje wójsko z nětčišich 21 000 wojakow na 50 000 powołansce słužacych zesylnić. Mjenowany zaměr je zastupnik načolnika generalneho staba Čěskeje republiki Jiří Baloun na wopyće Woborneje uniwersity w Brnje připowědźił. Po jeho słowach chcedźa na te wašnje jónu postajena standardna sylnosć wójska z 25 000 mužemi docpěć. Zdruha zapřijima to wobsadźenje cyle nowych wotdźělow, na přikład kybernetiki, ro­boterstwa a dalšich wysokotechniskich družin, bjez kotrychž žane moderne wójsko dźensniši dźeń njewuńdźe. General při tej składnosći zdźěli, zo pobrachuje wójsku k standardnej sylnosći tuchwilu ně­hdźe 4 000 muži, před třomi lětami bě jich wjac hač 6 000.

Lěta 2004 bě so Čěska woborneje winowatosće wzdała a na powołanske wójsko přešła. Wot toho časa je njedosahaca zwólniwosć wobornokmanych młodych muži k wjacelětnej słužbje z brónju stajnje wjetše abo mjeńše dźěry zawostajała. Přiwšěm dyrbi wójsko zwjazkarske wi­nowatosće spjelnjeć a runje tak zwonka kraja zasahować. Přez wukrajne zasa­dźenja je wone dotal 21 wojakow zhubiło, z nich 13 w Afghanistanje.

nawěšk

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.

nowostki LND