Prěni króć žona hłowa stata

póndźela, 01. apryla 2019 spisane wot:
Bratislava (SŽ/K). Słowakska ma prěni raz žonu za hłowu stata. Wurisanske koło wólbow prezidenta je 45lětna njestronska adwokatka Zuzana Čaputová z 58,4 procentami hłosow přeswědčiwje dobyła. Jeje riwala, naměstny předsyda Europskeje komisije Maroš Šefčovič, dósta 41,4 procenty. Čaputová je we wšěch wólbnych wokrjesach wuspěšna była. W stolicy nažnja wona 74,61 procentow. Wólbne wobdźělenje wučinješe 41,78 procentow. Jasne dobyće proeuropsce wusměrjeneje kandidatki ma so zdobom za poražku knježaceje strony Smer-SD ekspremiera Roberta Fica, dokelž bě dźě wona Šefčoviča mócnje podpěrała. Wysoko hódnoćić je jeje wuspěch tež tohodla, dokelž je w katolskim kraju docpěty, njedźiwajcy pozicije Čaputoveje, homoseksualnym poram dowolić adoptowanje dźěći. We wólbnym boju bě Čaputová za změnu politiki, za sprawnosć a fairnosć w Słowakskej wustupowała – wšo zminjene kajkosće wosebje po dale njewujasnjenym zamordowanju nowinarja Jana Kuciaka a jeho přećelki.

Znamjo pokoja spočatk było

pjatk, 29. měrca 2019 spisane wot:

Pólska wopomina 30. róčnicu zahajenja nowych stykow k Němskej

Waršawa. Składnostnje 30. róčnicy zahajenja nowych němsko-pólskich stykow je so wulkopósłanc Němskeje w Pólskej republice Rolf Wilhelm Nikel z hóstnym nowinskim přinoškom na wobydlerjow wobroćił. Pod nadpismom „Zhromadnje smy sylni“ wuzběhny wón w dlěšim artiklu w tydźeniku Do Rzeczy wulki wu­znam mjenowanych poćahow. 12. nowembra 1989 bě so tehdyši prěni njekomu­nistiski ministerski prezident Pólskeje Tadeusz Mazowiecki w delnjošleskej wsy Krzyżowa (Kreisau) z tehdyšim zwjazkowym kanclerom Helmutom Kohlom zetkał. Na zhromadnej Božej mši so politikarjej při „znamjenju pokoja“ wutrobnje wobjimaštaj.

Bratislava (PČ/K/SN). Bórze so Słowakojo dowědźa, štó je nowa hłowa stata. Sobotu móža woni hač do 22 hodź. mjez adwokatku Zuzanu Čaputovej (46) a městopředsydu Europskeje komisije Marošom Šefčovičom (53) wolić. Wonaj běštaj w prěnim kole 16. měrca mjez 13 kandidatami prěnjej dwě městnje wobsadźiłoj, při čimž je so Čaputová ze 40,57 procentami porno 18,66 procentam Šefčoviča do róle faworitki dóstała. W minjenymaj tydźenjomaj staj wobaj z přistojnym wólbnym bojom – žane mjetanje błóta abo ranjace twjerdźenja – za sebje wa­biłoj. W telewizijnym duelu wuswědči Čaputová riwalej wjetšu wustojnosć we wonkownej politice, sebi wšak přicpě lěpšu znajomosć problemow w kraju. „Šiju zwinyć“ móhło Šefčovičej „wotkryće“ Dennika N., zo bě wón hišće w meji 1989 do KSČ zastupić chcył a w přizjewjenskim formularje wuznał, zo chce so aktiwnje na natwarje socializma wob­dźěleć.

Z cuzej wutrobu „druhi“ raz žiwi

štwórtk, 28. měrca 2019 spisane wot:

WUTROBU transplantować bě lěta 1967 swětowa sensacija. Štož zdokonja swój čas južnoafriski chirurg Christiaan Barnard w Kapstadće jako prěni, je dźensniši dźeń tež w susodnym kraju Čěskej bjezmała wšědna praksa. W minjenych 35 lětach­ su tam něhdźe 1 770 transplanta­cijow wutroby wuwjedli. Wjace hač 1 100 z nich přewjedźe Praski Institut kliniskeje a eksperimentelneje mediciny (IKEM), něhdźe 600 Brnjanski Centrum kardiowaskularneje a transplantaciskeje chirurgije. IKEM je so na prěnju transplantaciju wutroby 31. januara 1984 zwažił, a to bě zdobom prěnja w tehdyšim socialistiskim lěhwje.

Čěska dale rosće

póndźela, 25. měrca 2019 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Wo dalšich 40 000 je wobydlerstwo Čěskeje republiki loni přibyło, z čimž je na nětko 10 649 800 ludźi zrostło. Z wukraja bě 58 148 přisydlencow do kraja přišło, předewšěm ukrainskich a słowakskich dźěłopytacych. 19 519 čěskich staćanow je lěta 2018 swoju domiznu wopušćiło. Tele daty wozjewja Čěski statistiski zarjad.

W susodnym kraju narodźi so loni 114 036 dźěći, 369 mjenje hač lěto do toho. 48,5 procentow z nich je zwonka mandźelstwa na swět přišło. W lěće 2017 bě podźěl njemandźelskich nowonarodźenych 49 procentow wučinjał. Wot lěta 1988 je to scyła prěni raz, zo je ličba zwonka mandźelstwa narodźenych dźěći trochu spadła. Zemrěło je loni 112 920 ludźi, 1 477 wjac hač lěta 2017. Kwasowało je loni 54 479 porow, štož je wot lěta 2007 najwjac. Najwoblubowanišej měsacaj za zmandźelenje běštej junij a awgust – w kóždym z njeju je so wjace hač 10 000 kwasow wuhotowało. Nawoženjam bě najčasćišo 29 lět, njewjestam 27 lět. Ličba rozwodow je loni na 24 122 woteběrała. Štyri pjećiny muži a žonow rozeńdźechu so prěni króć. Rozwjedźeni mužojo su přerěznje 44,9 lět stari byli, rozwjedźene žony přerěznje 41,9 lět.

Kaczyńskemu hrozy strach

pjatk, 22. měrca 2019 spisane wot:

Pólska opozicija koaliciju wutworiła – radikalni katolikojo tohorunja

Waršawa. W Pólskej je so zahajił wólbny bój, štož so tež w medijach dźeń a bóle wotbłyšćuje. Dźe wo wólby Europskeho parlamenta w meji runje tak kaž wo wólby noweho pólskeho sejma nazymu.

W tym zwisku je so něšto stało, štož njeby před měsacami hišće předstajomne było: Cyłkownje pjeć dotal zwadźenych opoziciskich stron je so do tak mjenowaneje „Europskeje koalicije“ zjed­noćiło. Jeje hłowny zaměr je, wutworić sylny napřećiwny blok ke knježacej narodnokonserwatiwnej­ stronje Prawo a sprawnosć (PiS). Hladajo na to su strony samo zwólniwe swoje zdźěla chětro rozdźělne pozicije nastupajo rólu cyr­kwje, prawo žonow abo jenakosplažne partnerstwa wróćo stajić.

Wodźaca móc Europskeje koalicije je něhdy knježaca liberalna Wobydlerska platforma z Grzegorzom Schetynu na čole. Zwjazkej přisłušeja nimo toho Lěwica, Ratarska strona, liberalna a moderna strona Nowoczesna kaž tež Zeleni.

Postupy za Romow

srjeda, 20. měrca 2019 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). Romaska ludnosć je we wjet­šinje čěskich wobwodow w lěpšej situaciji hač w druhich europskich krajach z wjetšej ličbu romaskich wobydlerjow. To wujewja přepytowanje, kotrež je Eu­ropska agentura za zakładne prawa (FRA) přewjedła, wuhódnoćejo za to z dźe­sać europskich statow wotpowědne daty z lěta 2011 a 2016. Přisłušnicy romaskeje mjeńšiny su porno tamnym woby­dlerjam nastupajo kubłanje, dźěło kaž tež bydlenje dale zanjechani. Hdyž bě 2011 něhdźe 80 procentow Romow w chudobje žiwych, je jich ličba pjeć lět pozdźišo na 58 proc. spadła. Do pěstowarnjow bě před wosom lětami 29 proc. romaskich dźěći chodźiło, 2016 wšak 34 proc. Wuchodźiwši šulu přesta 2011 cyłych 72 proc. młodych Romow a Romkow z kóždym dalšim zdźěłowanjom, 2016 jenož hišće 57 proc. Dźěło měještej we woběmaj lětomaj dwě pjećinje romaskich dorostłych. „Najwjetši problem w Čěskej republice porno druhim krajam je diskriminacija Romow na wikach bydlenjow“, zwuraznja sobudźěłaćer FRA Jaroslav King. Pjećina Romow žiwori w njekwalitnych abo napoł rozpadanych bydlenjach.

Pólska staja wuměnjenja

srjeda, 20. měrca 2019 spisane wot:

Waršawa (dpa/SN). Pólska wjaza swoje wobdźělenje na wot Brüssela a Berlina namjetowanym pruwowanskim mechanizmje k dodźerženju zakładnych hódnotow EU na wuměnjenje. „Přistupimy mechanizmej, hdyž mamy garantiju za njestronitosć a objektiwitu a hdyž su prašenja mjezsobnych poćahow mjez wěstymi institucijemi EU a čłonskimi statami rozrisane“, rjekny pólski minister za europske naležnosće Konrad Szymański wčera w Brüsselu po informacijach powěsćernje PAP. Hewak hrozy mechanizm, kotryž by bjez wuwzaća politiske napjatosće mjez wšitkimi čłonskimi statami zawinił, Szymański měnješe.

Němska a Belgiska běštej do toho proces­ předstajiłoj, w kotrymž měli so wšitke kraje EU jónu wob lěto dobrowólnje pruwować dać, zo by so łoskoćiwym chłostanskim jednanjam kaž přećiwo Pólskej a Madźarskej zadźěwało.

Komisija EU je přećiwo Pólskej prawnostatne jednanje zahajiła: Wona War­šawje wumjetuje, zo je sej z reformu justicu podćisnyła. Pólska kritiku wotpo­kazuje, wumjetujo Europskej uniji, zo so do nutřkownych naležnosćow kraja tyka.

Kiwa Čaputovej nět prezidentstwo?

póndźela, 18. měrca 2019 spisane wot:

Bratislava (SŽ/K/SN). Faworitka je Zu­zana Čaputová drje była, ale zo wona w prěnim kole prezidentskich wólbow 40,6 procentow hłosow nažněje, tola překwapja. Z 18,7 procentami sćěhuje z wulkim wotstawkom naměstny předsyda Europskeje komisije Maroš Šefčovič. Přiwšěm budźe so wón 30. měrca z dobyćerku wo zastojnstwo hłowy stata wubědźować. Něhdyši sudnik Štefan Harabin docpě ze 14,4 procentami třeće městno. Za štwórteho, prawicarskeho ekstremista Mariana Kotlebu, su 10,4 procenty hłosowali. Za tamnych dźewjeć kandidatow saha přihłosowanje wot 5,3 hač k 0,3 procentam. Wólbne wobdźělenje wučinješe 48,7 procentow.

Słowakske medije maja přeswědčiwy wuspěch notarki Zuzany Čaputoveje za wuraz žedźenja ludźi za změnu w kraju po lońšim zamordowanju nowinarja Jána­ Kuciaka a jeho partnerki Martiny Kušníroveje. Dotalny prezident Andrej Kiska wita wuslědk ze słowami: „Zuzana Čaputová je akuratnje ta wosoba, kotraž zamóže Słowaksku z krizy wjesć.“

Pólska debatuje wo namjetach Waršawskeho wyšeho měšćanosty

Waršawa. Nowy Waršawski wyši měšćanosta Rafał Trzaskowski zbudźa z jednej ze swojich prěnich naprawow w zastojn­stwje wulke zadźiwanje a chětro razne reakcije. Před dnjemi je připowědźił, zo chcył skupinu homoseksualnych muži a žonow kaž tež transseksualnych přichodnje skutkownišo před poniženjemi škitać. Ludnosć chce wón lěpje infor­mować wo „splažnej mjeńšinje“, kotraž wučinja po jeho słowach dźesać procentow wobydlerstwa Waršawy. Powołujo so na poručenje Swětoweje strowotniskeje organizacije chcył 47lětny Trzaskowski zarjadować škitane přebywarnje, do kotrychž móhli sej jenakosplažni wućeknyć. Nimo toho planuje specielne zetkawanišća za nich. Swoje předstawy na dobro splažneje mjeńšiny je do tak mjenowaneje „Waršawskeje deklaracije“ spletł. W njej sej wón mjez druhim žada, zo měli­ w šulach dokładnišo wo jenakosplažnosći informować. Hižo w pěstowarnjach dyrbjeli z tym započeć, naj­pozdźišo mjez štyrilětnymi.

nawěšk

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.

nowostki LND