Ničo so njestawa

póndźela, 04. junija 2018 spisane wot:
Dawno hižo je rěč wo elektrifikaciji železniskich zwiskow we Łužicy hač k pólskej mjezy. Mjeztym zo je susodny kraj swoje domjace nadawki hižo spjelnił a čaru hač do Zgorzeleca nimale elektrifikował, w Němskej hižo lěta wo tym wuradźuja. Stało pak so ničo njeje. Nimo toho nastawa zaćišć, zo so region dale a bóle wot Němskeje wotpača. Sym sej chětro wěsta, zo by to tež jeho hospodarskemu wuwiću tyło, by-li lěpše wuměnjenja měło. Tak bě minjene lěta často rěč wo strukturnej změnje we Łužicy. Dalši łamk, kajkiž smy spočatk 90tych lět dožiwili, by ju hišće bóle wosłabił. ­Poprawom měli tuž wšitko za to činić, Łužicu na sylnu hospodarsku kónčinu wuwić. Infrastruktura, kaž moderna elektrifikacija, je jenož jedna, ale přiwšěm wažna kročel. Runje tak trěbne su lěpše wobchadne zwiski kaž wutwar awtodróhow do regiona na šěsć čarow. Ale tež wo tym so dotal jenož rěči. Bianka Šeferowa

300 městnow njewobsadźenych

pjatk, 01. junija 2018 spisane wot:

Drježdźany (SN/BŠe). Cyłkownje 673 młodych ludźi chce we wuchodnej Sakskej swoju karjeru w rjemjesle zahajić. Hišće do lěćnych prózdnin su w přede­wzaćach swoje wukubłanske zrěčenje podpisali, zdźěli wčera Drježdźanska rjemjeslniska komora. K wobwodej liča wokrjesy Budyšin, Zhorjelc, Mišno, Sakska Šwica-Wuchodne Rudne horiny a město Drježdźany. Ličba wotpowěduje lońšemu stawej, hdźež registrowaše rjemjeslniska komora 31. meje 675 podpisanych wukubłanskich zrěčenjow.

„Nětčiši wučomnicy su fachowcy ju­třišeho“, zdźěli hłowny jednaćel Drježdźanskeje rjemjeslniskeje komory Andreas Brzezinski. „Mnoho předewzaćow so dale a bóle prócuja, kmaneho wu­čomnika nańć a kooperuja tuž ze šulemi nw bliskosći. Tak poskićuja praktikumy a prózdninske dźěło a wobdźěla so na wukubłanskich wikach.“ Dobra konjunktura w rjemjesle pokaza, kak wažne je, hižo­ dźensa fundament za fachowcow wutworić, jednaćel wuzběhny.

Cyłkownje 300 wukubłanskich městnow je w komornym wokrjesu tuchwilu hišće njewobsadźenych.

Wulke připóznaće

srjeda, 30. meje 2018 spisane wot:
Wulke projekty zwoprawdźić so husto dliji,­ dokelž njeje tón abo tamny mějićel zwólniwy tež najmjeńšu trěbnu płoninu swojeje ležownosće za to wotedać. A tohodla su zastupjerjo na redynamizaciji Sprjewje wobdźělenych zarjadow wčera blisko Lemišowa wuraznje wuzběhnyli, zo dóstachu bjez hewak zwučenych diskusijow podpěru wjesnjanow. Rěč bě wo tym, zo su woni dźěl swojeje ležownosće renaturěrowanju rěki přewostajili, dokelž so z biosferowym rezerwatom Hornjołužiska hola a haty jako swojej žiwjenskej wokolinu identifikuja. Wjetše připóznaće njemóžeš wobydlerjam mjez Lemišowom a Nowej Wsu scyła wuprajić. Ze zaso přirodnišo pluskotaceje Sprjewje a z polěpšeneho škita před wulkej wodu w Połpicy dźě maja wšitcy swój dobytk. Runje w tym roze­znawa so jich zwólniwosć k druhim padam. Z předanju přinošuja woni k spěšnemu poradźenju projekta, zo móhli jeho lěpšiny bórze sami wužiwać. Axel Arlt

Wukładne wokno rjemjesła

póndźela, 28. meje 2018 spisane wot:

Budyšin/Wojerecy (SN/at). Budyske wo­krjesne rjemjeslnistwo chce w jubilejnym lěće města Wojerec z „wukładnym woknom rjemjesła“ na tamniše zawody jako wažny wobstatk regionalneje hospodarkeje struktury skedźbnjeć.

Kaž jednaćelka wokrjesneho rjemjeslnistwa Sabine Gotscha-Schock dźensa infor­muje, chcedźa wot 1. junija hač do 30. septembra tuchwilu prózdny wobchod na Bjedrichowej čo. 5 wotnajeć a z rje­mjeslniskimi temami wuhotować. Wustajeć chcedźa tam mjez druhim pruwowanske dźěła rjemjeslniskich a mištrow. Widźeć pak budu runje tak krót­kofilmy z rjemjeslniskimi a wukubłanskimi temami. Sabine Gotscha-Schock skedźbni na terminaj w juniju, na kotrymajž poskića poradźowanje k wukubłanju předewšěm šulerjam.

„Wukładne wokno rjemjesła“ Sakska alianca fachowych mocow we wobłuku „Rjemjesło mobilnje“ wulkomyslnje podpěruje. Na wotewrjenje dźens za tydźeń su tež Wojerowske wyše šule a gymnazije ze swojimi šulskimi nawodami a šulerskimi rěčnikami kaž tež młodźinska přirada města přeprošene.

Zwiskido Pólskejemaja so polěpšić

póndźela, 28. meje 2018 spisane wot:

Budyšin (SN/BŠe). Wot změny jězbneho plana lětsa w decembru poskića 26 žele­z­niskich zwiskow do Pólskeje. Město toho­ pak budźe jenož jedna busowa čara mjez Zhorjelcom a Zgorzelecom, zdźěli minjeny pjatk zaměrowy wobchadny zwjazk Hornja Łužica-Delnja Šleska (ZVON). Poskitki su tuž chětro přewidne. Do směra na Čěsku to cyle hinak wupada. Čěskej partneraj Liberecski a Ústíski kraj stej do jednanjow nastupajo syć we wuchodnej Sakskej sobu zawjazanej. Mjezy překročace železniske zwiski su tak wotpowědnje zwoprawdźomne.

Tež hladajo na busowy zwisk je hižo někotrych poskitkow. Zhromadne dźěło z pólskimi partnerami pak je financnych a zakonskich přičin dla trochu wob­ćežniše.

Wid na bliskowobchad mjez Němskej a Pólskej wšak njeje nowy. Hižo w dotal přewjedźenych projektach je so ZVON z wuwićom zwiskow do susodneho kraja zaběrał. Wuslědk projekta Śnieżka je, zo bu železniska čara mjez Drježdźanami a Wrócławjom wožiwjena. Mjeztym planuja elektrifikaciju syće w Pólskej. Tak ma so znowa wo poskitkach rozmyslować.

Za idejemi Łužičanow pytać

póndźela, 28. meje 2018 spisane wot:

Přećiwk mjez podpěraćelemi a wot­pokazowarjemi brunicy we Łužicy njemóže prawy puć być. Na zarjadowanju w Złym Komorowje bě dožiwić, zo lu­dźo­ započinaja wo tym rozmyslować.

Zły Komorow (SN/at). W dotal skerje rigo­roznych rozestajenjach za abo přećiwo brunicy so zastupjerjo wobeju stron přehusto njeprašeja, kotre měnjenje lud­nosć­ k tomu ma. Runje tak mnohich ludźi­ wuraz „strukturna změna“ zamyla. Přiležnosć to braniborskej załožbje Rosy Luxemburg, minjenu srjedu na diskusiju w rjedźe Lisa-kofejownja do Złeho Komorowa přeprosyć.

Organizatorojo zwěsćichu mjez publikumom překwapjacu kritisko-pozitiwnu naladu. Dobje zničenja łužiskeje krajiny wudobywanja wuhla dla dyrbi tajka sćěhować, kotraž sej žiwjensku rum bóle waži a zachowuje.

Swójske ideje trěbne

póndźela, 28. meje 2018 spisane wot:
Njeje samozrozumliwe, zo je so na njedawnym zarjadowanju wo přichodźe Łu­ži­cy w Złym Komorowje němski referent z Choćebuza prašał, kak serbski sydlenski rum do wšěch rozmyslowanjow zapřijeć. A hdyž­ sej braniborscy přitomni w diskusiji wuwědomjeja, zo je łužiska jězorina drje produkt wuwića po wuhlu, ale na kóšty serbskeje rěče a kultury brunicy dla. Maš-li w ludnosći dwurěčneje Łužicy hižo tajku poziciju, će to zwjesela. Bych sej přał, zo so tajcy ludźo na konferency Domowiny k strukturnej změnje 13. a 14. septembra w Złym Komorowje wobdźěla. To by serbsko-němski dialog přisporjało. Wuchadźam z toho, zo tale konferenca k tomu přinošuje serbsku poziciju skrućić. Serbski zapósłanc Hajko Kozel mjeno­waše to „serbski hłós bóle strukturować“. Tu leži bytostny nadawk ciwilneje towaršnosće zwonka hospodarstwa a politiki: ze swójskimi idejemi proces strukturneje změny wobohaćić. Axel Arlt

Bambruch (SN/BŠe). Łuki hladać a wobdźěłać trjeba swój čas. Wunošk a kwalita dźě matej dobrej być. Zdobom njehodźa so plahowanske zmylki cyle jednorje zhładkować, wšako su łuki na dobu třoch lět předwidźane. Wuskutki su tuž dołhodobnje čujomne. Porno kukuricy, kotruž ratarjo na sezonu jenož jónu wusywaja, je to wulki rozdźěl.

Wčera je sakski krajny zarjad za wobswět, ratarstwo a geologiju ratarjow do Bambrucha na pólny dźeń přeprosył, hdźež informowachu fachowcy a zastupjerjo předewzaćow za techniske mašiny wo najnowšim wuwiću we wobłuku hladanja łukow. Wězo je při tym tež nowa směrnica za hnojenje rólu hrała.

„Najwažniši za hladanje łuki je wusyw. Hakle pozdźišo wjedro a technika rólu hrajetej “, wuzběhny dr. Gerhard Riehl z krajneho ratarskeho zarjada. Runje tak radźeše wón něhdźe 70 přitomnym ra­tarjam, eficientnje hnojić, kaž so k zestawje rostlin hodźi. „Hnojić ma so potom, hdyž ma rostlina potrjebu a nic, hač móže hišće něšto znjesć“, dr. Riehl wuswětli.

Předstaja pospyty a wuslědki

štwórtk, 24. meje 2018 spisane wot:

Bart (SN/BŠe). Sakski krajny zarjad za wobswět, ratarstwo a geologiju tež lětsa zaso wuslědki pospytow najwuznamnišich družin ratarskich rostlinow zjawnje předstaja. Dźensa dopołdnja běchu zastupjerjo ratarskich zawodow a dalši zajimcy do Barta přeprošeni. Na tamnišej přepytowanskej staciji maja tři nowe pospyty hladajo na wosebite hnojenje.

Dalše stacije na praksu so orientowanych pólnych dnjow budu mjez druhim 7. junija w Pomorcach. Zaměr zarjado­wanjow po cyłej Sakskej ma być, rozsudy ratarjow podpěrać. Stejnišćo, klima, slěd płodow na polach, wobdźěłanje a hnojenje při tym wulku rólu hraja. Dale chcedźa fachowcy neutralnje a wot přede­wzaćow njewotwisnje wo zasadźenju rostlinoškitnych srědkow rozprawjeć.

Přepytowanske stacije krajneho zarjada su w Sakskej reprezentatiwnje roz­rjadowane. Centralna tema při plaho­wa­nju rostlin na přepytowanskich polach je potrjebje wotpowědowace zastaranje z wutkami. Při tym stej mnóstwo a časowe rozdźělenje bytostnej. Na tajkej přepytowanskej staciji temy wobkedźbuja, wuhódnoćeja a předstajeja.

Třěšna marka dale a wukonliwiša

srjeda, 23. meje 2018 spisane wot:

Marka Błóta zjednoća pod jednej třěchu naj­wšelakoriše aktiwity. Jedne z ćežišćow je předewzaćelskeho razu. 1 500 certifikowanych błótowskich wudźěł­kow marku wužiwa.

Lubin (SN/BŠe). Třěšna marka Błóta je přewšo wukonliwa a wšelakora. Wo tym zhonichu zajimcy njedawno na hłownej zhromadźiznje Błótowskeho towarstwa w Lubinje. Něhdźe 1 500 certifikowanych wudźěłkow a posłužbow cyłkownje 125 předewzaćow marku mjeztym wužiwa a docpě loni wobrot 33 milionow eurow. K wjerškam prezentacijow produktow słušachu mjez druhim Mjezynarodny zele­ny tydźeń w Berlinje, jědnaće pře­wje­dźenych Błótowskich wikow a Błótowski kórkowy swjedźeń. Wo tym in­formo­waše nětko Błótowske towarstwo, kotrež je minjene lěto bilancowało. K naj­waž­ni­šim aktiwitam přiličeja zamołwići zhro­madne nowinarske terminy z předewzaćemi, kotrež zeleninu plahuja abo předźěłuja, k čemuž słušatej na přikład len a lany wolij.

nawěšk

  • Spěchowanski kruh za serbsku ludowu kulturu je 16. a 17. měrca mjeztym 28. serbske jutrowne wiki w Budyskim Serbskim domje wuhotował. Wiki běchu jara wuspěšne, tež nastupajo ličbu wopytowarstwa. Tule smy wam někotre fotowe impresije z wikow zestajeli

nowostki LND