Chcedźa chore zuby dale hojić

srjeda, 26. septembera 2018 spisane wot:

Zuby mnohich dźěći su hubjene. „Mjez tři- a šěsćlětnymi dožiwjamy tuchwilu wulke ćeže. Zežiwjenje mnohich dźěći kaž tež rjedźenje zubow ma wuskutki na strowotu. Tuž je trjeba jednać.

Při tym maja starši a kubłanišća wose­bitu zamołwitosć“, měni zubna lěkarka Ute Lorenz. Předsydka sakskeje krajneje towaršnosće za zubnu strowotu młodostnych přebywa w mnohich šulach a dźěćacych dnjowych přebywanišćach. Wona so starosći, hlada-li do snědanskich tyzow. Po jeje nazhonjenju maja dźěći žiwidła z tójšto cokorom sobu. Tež sad, kotryž zdawa być so mnohim strowy, to stajnje njeje. Mnozy njewědźa, zo maja płody wosebity cokor, kotryž zubam runje tak škodźi, kaž cokor z tity.

Što młynk cyły dźeń dźěła?

srjeda, 26. septembera 2018 spisane wot:
Prawočanski młynk Tomaš Horbank měješe dźensa dopołdnja ruce połne dźěła. Na jednym boku mlěješe wón zorno rožki na muku, na druhim zaso rozkładowaše šulerjam 4. lětnika Chróšćanskeje Serbskeje zakładneje šule „Jurij Chěžka“ swoje wšědne dźěło. Z tym bě wón hnydom tež na prašenje jedneje šulerki wotmołwił, kotraž­ chcyše wot njeho wědźeć, što młynk cyły dołhi dźeń poprawom čini. Wu­čerka ­Simona Šěnowa bě runje tak kaž jeje koleginy, kotrež wuwučuja w dalšich lětnikach­ šulerjow derje na prěni pućowanski dźeń tohole šulskeho lěta přihotowała. Po 4. lětniku běchu sej dalše rjadownje do Prawoćic doběželi. Foto: Feliks Haza

Kursy serbšćiny w Choćebuzu

wutora, 25. septembera 2018 spisane wot:

Dalekubłanje kubłarkow w Delnjej Łuži­cy je projekt, kotryž Choćebuski wotrjad Rěčneho centruma WITAJ přewje­duje. Prěni tajki lětuši kurs bě minjeny tydźeń, dalšej matej slědować.

Choćebuz (SN/MiR). Cyłkownje 30 za­­­jim­cow je so za tři kursy přizjewiło, mjez nimi­­ jedyn kubłar. Kurs měri so na fa­chowcow, skutkowacych w hortach a dźěćacych dnjowych přebywanišćach, w kotrychž dźěćom delnjoserbšćinu posrědkuja. „Tež hdyž mamy dalšich zajimcow, kursy njejsu zjawnosći nažel přistupne“, rozjasnja nawoda Choćebuskeho RCW dr. Viktor Zakar, „wšako je projekt wot nas spěchowany a orientuje so na mjenowanu klientel.“ Wobdźělenju přihłosować maja jednotliwi nošerjo kubłanišćow.

Kwalifikacija trěbna

wutora, 25. septembera 2018 spisane wot:
Kurs RCW za delnjoserbske kubłarki mam za dobru wěc. Prašam so tuž, kotru šansu na rěčnu kwalifikaciju maja kubłarjo a kubłarki w Hornjej a srjedźnej Łužicy? A zhonja, na kotre wašnje móža nowe přiručki a dalše materialije we wšědnym wobchadźe ze swojimi chowancami wužiwać? Wěmy, zo přewjeduje SŠT rěčne kursy za kubłarki/kubłarjow z podpěru Serbskeho instituta. Wěmy tež, zo ma Miło­čanski CSB fachowu poradźowarku, nawodnicu dźěćaceho dnjoweho přebywani­- šća, kotraž na dobru serbšćinu mjez koleginami dźiwa. Što pak je z kubłarkami a kubłarjemi, skutkowacymi pola dalšich nošerjow, kotrež nimaja tak wulku ličbu zarjadnišćow ze serbskorěčnym poskitkom, ale zwjetša jednotliwe skupiny? Njebychu tež za nich, haj samo za wšitkich w Sakskej skutkowacych kubłarjow tajke poskitki runje tak wunošne byli? A njemóhł je po přikładźe w Delnjej Łužicy Budyski RCW přewjesć? Milenka Rječcyna

Demokratiju móžeš wuknyć

wutora, 25. septembera 2018 spisane wot:

Elke Büdenbender angažement dźěći a młodostnych hódnoćiła

Budyšin (SN/MiR). We wobłuku cyło­zwjazkoweje iniciatiwy „Openion – kubłanje za sylnu demokratiju“ pytaja po cyłej Sakskej 16 tandemow ze šulow ­a zwonkašulskich partnerow za pućemi sobuskutkowanja. Elke Büdenbender, mandźelska zwjazkoweho prezidenta Němskeje Franka-Waltera Steinmeiera, ma to dalšim zwjazkowym krajam za přikład. Patronka Němskeje załožby za dźěći a młodźinu (DKJS) je wčera w Budyšinje zhromadnje z Annett Hofmann, partnerku sakskeho ministerskeho prezidenta Michaela Kretschmera (CDU) kaž tež do toho hižo we Wopakej zastupjerjow angažowanych iniciatiwow za demokratiju w Sakskej zetkała. Wone přewjedźechu swoje 2. sakske zetkanje projektowych zwjazkow. We Wopakej předstajichu šulerjo zakładneje šule „Willi Hennig“ plany za nowowuhotowanje šulskeho dwora, kotrež su we wobłuku projekta „Demokratija do rukow dźěći“ w dźěłarničce ze sobušulerjemi wuwili. Potom přebywaše „First lady“ Němskeje w Budyskim Serbskim muzeju.

Studij kašubšćiny wohroženy

pjatk, 21. septembera 2018 spisane wot:

Jednaćelski direktor Instituta za sora­bistiku Lipšćanskeje uniwersity prof. Edward Wornar podpěruje protest přećiwo zawrjenju wobłuka kašubskeje ­etnofilologije na Gdańšćanskej uniwersiće ze zjawnym listom tamnišemu ­rektorej.

Lipsk (LW/SN). Přičina protesta je postupowanje Uniwersity Gdańsk. Zarjadnistwo chce studijny směr kašubska etnofilologija, kotryž je zakótwjeny do fakulty za rěče, zawrěć z argumentom, zo je znajmjeńša 25 studowacych trěbnych.

Prof. Edward Wornar wobroća so na dr. Jerzyja Piotra Gwizdału, rektora Gdańšćanskeje uniwersity mjez druhim ze słowami: „Studij kašubskeje etnofilologije njezahajić mamy za rozsud, kotryž łama prawa etniskich mjeńšin ... To je jenička fakulta po cyłej Pólskej a swěće, w kotrejž móžeš so wukubłać dać, zo by kašubsku rěč a kulturu wučić móhł, štož je wažny faktor šěrjenja a podpěry kultury a regionalneje identity.“

Horni Hajnk (SN/MiR). Hdźe je Rifko za najlěpšimi hribami čušlił? A na kotrym haće je kołp Hadrijan swoju towaršku namakał? Za wotmołwami na tutej a dalše prašenja slědźeše tele dny na wšě sto wuknjacych Ralbičanskeje a Pančičansko-Kukowskeje zakładneje šule w Hornim Hajnku. Kamjenska župa „Michał Hórnik“ bě jich a rjadowniske wučerki na projektne dny přeprosyła. Na wšelakich stacijach zaběrachu so šulerjo w skupinach ze žiwjenjom a skutkowanjom spisowaćela Jurja Brězana. Wosebje powabliwe jim bě, sej jeho bydlenski dom a přirodnu ležownosć bliže wobhladać.

Prózdninske wiki za wšitkich

štwórtk, 20. septembera 2018 spisane wot:

Němske Pazlicy (SN/MiR). Biskopičanska syć za dźěći a młodźinu KiJu wuhotuje 3. oktobra w Němskich Pazlicach „dźeń wotewrjeneho campa“. „To su takrjec naše wiki za zarjadowanja, kotrež za přichodnej lěće poskićamy“, rjekny nawoda KiJu Andreas Mikus. Kóžde druhe lěto zarjadnišćo tajke přewjeduje. Wosebje prašany je zaso aktualny informaciski material z terminami za přichodnu sezonu. „Lětsa wospjet móža starši hnydom w Němskich Pazlicach, takrjec na městnje wikow, prózdniny za swoje dźěći knihować. Za tajkej móžnosću běchu so mnozy wopytowarjo stajnje zaso prašeli a ju potom tež čile wužiwali. Tak běchu nětčiše poskitki hižo před lětomaj nimale wuknihowane. Tež mnozy serbscy starši swoje dźěći rady tu w Němskich Pazlicach přizjewjeja.“ Tónle serwis pak njeměri so jeno na staršich a zajimcow za lětne prózdninske lěhwa. Narěčane su dale rjadowniscy wučerjo kaž tež organizatorojo skupinskich jězbow.

Z Václavskeho naměsta hač na Zlatu uličku

štwórtk, 20. septembera 2018 spisane wot:

Wot 7. do 8. septembra přebywach z dalšimi dwanaće šulerjemi-čěšćinarjemi Serbskeho gymnazija Budyšin ­na rěčnej ekskursiji w Praze. Přewo­dźałoj stej nas naša wučerka čěšćiny knjeni Štilerová a knjeni Žurowa.

Rano w sedmich wotjědźechmy z ćahom z Budyšina do Biskopic, hdźež dyrbjachmy přelězć do ćaha, kotryž dowjeze nas do čěskeho Libereca. Jědźechmy z busom dale do čěskeje stolicy, a tam wužiwachmy podzemski ćah na Václavske naměsto.

Klawsurne posedźenje wo koncepće 2plus

wutora, 18. septembera 2018 spisane wot:

Wo wužitku koncepta 2plus ludźo wobstajnje diskutuja. To bě regionalnej wotnožce krajneho zarjada za šulu a kubłanje (LaSuB) přičina wuhotować klawsurne wuradźowanje.

Budyšin (BHR/SN/MiR). Wuchadźišćo diskusije běchu někotre předstajene konkretne přikłady při postupowanju. „Šule maja kontakt k staršim dźěći w pěstowarskej starobje za wosebje wažny. Z nimi aktiwnje hromadźe dźěłaja“, rjekny koordintaor za serbske naležnosće pola LaSuB Bosćij Handrik. Mnozy wučerjo wopytuja pěstowarnju. Za dźěći wosebje zajimawe pak je, zo zetkanja na šuli wotměwaja, maja takrjec probowe šulske lěto.“ Při tym zwěsćeja wučerjo rěčny staw šulerjow a wjazuja zwisk k staršim, kotryž je zakład dobreje zhromadnosće za cyły šulski čas. Wo tym rěčachu po tym tež w dwěmaj dźěłowymaj skupinomaj.

nawěšk

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.

nowostki LND