W němskej wokolinje serbsce rěča

srjeda, 14. měrca 2018 spisane wot:

Wotewrjene a wutrobne wašnje Bernadetty Zelleroweje hnydom wosoby na nju wjaza. Jeje přirodnosć je kajkosć a lěpšina, kotrež dźěło socialneje pedagogowki pozitiwnje wobwliwuje. To wona wšědnje zwěsća, hdyž w šulach pře­bywa. „Biskopičanska syć za dźěći a młodźinu skići mi składnosć, so tam wo šulerjow starać, kotřiž pomoc trjebaja. Nawjazuju dobre zwiski k wučerjam, a tak nazhonjam tež jich starosće“, wona powěda. Hdys a hdys ma wona w Kamjencu abo Halštrowje tež ze serbskorěčnymi šulerjemi činić. „Ručež dźěći abo młodostni zwěsća, zo sym Serbowka, woni zwjetša tež ze mnu serbsce rěča.“ Najzajimawše je, hdyž so serbscy wodźělnicy lětnich campow při Němskopazličanskim haće wotsamo do skupiny namakaja. Tam 35lětna hižo wjacore lěta jedyn camp nawjeduje.

„Dźěći dyrbja w rěči płuwać“

srjeda, 14. měrca 2018 spisane wot:

Katrin Wokowa je nowa nawodnica „Chróšćan kołća“. Za čas studija socialneje pedagogiki w Drježdźanach je tam we wjacorych pěstowarnjach dźěłała. Po tym skutkowaše na młodźinskim zarjedźe w Zhorjelcu. Skónčnje je so do domizny wróćiła. „Wosebitosć serbskich pěstowarnjow stej narodnosć a nabožnosć. W němskich drje tež nałožki pěstuja, tu w Serbach pak činja to z wjetšim zapalom“, 29lětna rozpowěda.

Jako wjednica „Chróšćan kołča“ dźiwa wona na to, zo serbska rěč a kultura w srjedźišću stejitej. Cyły dźeń tam serbšćinu nałožuja, při zaběrach, spěwje a hrajkanju. Hač su to kubłarki, rjedźerka abo domownik – ze wšěmi dźěći serbsce rěča. „Wone dyrbja takrjec w rěči płuwać. To wšak sej metoda imersije žada.“

Prěnje Witaj-dźěći nětko dorosćene

srjeda, 14. měrca 2018 spisane wot:
Maximilian Hasacki słuša k prěnim chowancam Witaj-pěstowarnje „Mato Rizo“ w Žylowje. Wón je na Delnjoserbskim gymnaziju maturował a studuje nětko chemiju na Lipšćanskej uniwersiće. Zdobom angažuje so w Zwjazkowym předsydstwje ­Domowiny za župu Delnja Łužica a w Domowinskej skupinje Dešnjanskeje mło­dźiny. Wjele lět je wón hižo moderator „Bubaka“, młodźinskeho magacina RBB. ­Katarzyna Fidekowa, sobudźěłaćerka Delnjoserbskeho rozhłosa ma zapřijeće „Witaj-mać“ za wulki kompliment. Jeje dźěsći chodźitej do Žylowskeje Witaj-pěstowarnje „Mato Rizo“, hdźež sej delnjoserbšćinu přiswojatej.  Foto: Michael Helbig

Hódnoćenje wučerjow wažne

wutora, 13. měrca 2018 spisane wot:

Wulke wočakowanja na knježerstwowe zdźělenje ministra Piwarza

Drježdźany/Budyšin (SN/MiR). Sakski statny minister za kultus Christian Piwarz (CDU) chce jutře na 68. posedźenju krajneho sejma podać fachowe knježerstwowe zdźělenje z impulsami za Saksku jako kraj kubłanja.

Situacija na sakskich šulach je dramatiska. Wšako liča w šulskim lěće 2018/2019 z tym, zo budźe 2 000 wučerjow pobrachować. A přichodnje póńdźe wob lěto něhdźe 1 300 na wuměnk abo wopušći słužbu w šulstwje. Tomu wotpomhać ma po předstawach kultusa zastojnistwo za wučerjow. „Trjebamy zasadne rjadowanje ze stron Zwjazka, runostajenje ma so zasadnje, a to cyłostatnje rjadować“, wuswětla nawoda Budy­- ske­ho Serbskeho gymnazija a čłon předsydstwa Serbskeho šulskeho towarstwa René Wjacławk, „jenož tak hodźa so dalše wotchady młodych ludźi do druhich zwjazkowych krajow wotwobarać resp. jich nawrót do Sakskeje podpěrać.“

Budyski Powołanskošulski centrum za hospodarstwo a techniku wabi kóžde lěto z dnjom wotewrjenych duri wo šulerjow. Serbscy młodostni a dorosćeni su tam na Serbskej fachowej šuli za socialne wosebje witani.

Budyšin (CS/SN). Wopyt powołanskeje fachoweje šule z wusměrjenjom socialne na Budyskim Powołanskošulskim centrumje za hospodarstwo a techniku je w zasadźe wuměnjenje za dalše wukubłanje na kubłarja na Serbskej fachowej šuli za socialne w Budyšinje. W běhu dweju lět so šulerjo na socialneho asistenta wukubłuja. Hakle z tajkim wotzamknjenjom móža so za třilětne połnočasowe wukubłanje na kubłarja požadać. Tež powołanje přewodźace wukubłanje je móžne, kotrež štyri lěta traje. Puć ke kubłarjej pak hodźi so tež po druhim puću nastupić. Tu maja požadarjo dopokazać powołanske skutkowanje na druhim polu, znajmjeńša dweju lět. Štóž je hižo w kubłanskim a hladanskim powołanju dźěłał, móže so po sydom lětach skutkowanja na kubłarja wukubłać dać.

Poskitk zaso jara wotměnjawy

póndźela, 12. měrca 2018 spisane wot:

Swójbna schadźowanka RCW a župy so mjeztym wosmy króć wotměła

Chrósćicy (jž/SN). „Zaměr swójbnych schadźowankow je, zo so wšitke generacije zetkaja. Nam dźe wo kubłanje a wo to, němskim swójbam serbšćinu zbližić“, rozłoži wčera Katharina Jurkowa. Regionalna rěčnica Domowiny za teritorij župy Kamjenc a čłonka předsydstwa župy „Michał Hórnik“ móžeše runje tak kaž županka Zala Cyžowa a nawodnica Rěčneho centruma WITAJ dr. Beata Brězanowa wulku ličbu swójbow na zarjadowanje wčera do Chróšćanskeje „Jednoty“ witać. Prěnja překwapjenka bě kulturny program. Pod nawodom Michała Cyža a z gitarowym přewodom Bjarnata Cyža za­spěwachu „jolka-dźěći“ někotre štučki, mjez druhim jolka-hit „Naša wowka jězdźi w kurjencu z motorom“. Za to žně­jachu wone mócny přiklesk.

Twórby šulerjow na hrodźe widźeć

póndźela, 12. měrca 2018 spisane wot:
Rjane znamjo, kak so młodźi Wojerowčenjo w swojim měsće přiwzaći čuja, je aktualna wustajeńca na hornim poschodźe hrodoweho muzeja, kotruž su tele dny z poradźenej wernisažu wotewrěli. Tam pokazuja najlěpše dźěła minjeneju šulskeju lět wukonoweho kursa za wuměłstwo we Wojerowskim Foucaultowym gymnaziju. Na te wašnje nimaja šulerjo jenož atraktiwne wustajenišćo, ale móža swoje twórby wjetšej zjawnosći spřistupnić, hač by to w šuli móžno było. Lěpšinu wuzběhnychu woni tež na wotewrjenju napřećo nawodnicy muzeja Kerstin Noack. Přehladka pod hesłom „Twarjene – molowane – sonjene“ ze skulpturami, fotami a kolažemi je hač do 9. apryla přistupna. Foto: Ulrike Herzger

Wjeseli so na wotměnjate dźěło

pjatk, 09. měrca 2018 spisane wot:

17lětna Marie Schneider z Budyšina je wučomnica Budyskeje wokrjesneje lutowarnje w prěnim lěće. Wuchodźiwši tudyšu Serbsku wyšu šulu započa so wona loni w septembrje na bankowu překupču wukubłać. Mjeztym je hižo tójšto na­zhonjenjow zběrała. „Dźěłam w dwěmaj wotnožkomaj – na Budyskich Žitnych wikach­ kaž tež w Budestecach. Zajimawe je, kak so filiali rozeznawatej.“ Pjenjezy je Marie hižo ličiła. Ludźi poradźować, kotřiž chcedźa zrěčenje wotzamknyć abo konto wotewrěć, to wona tuchwilu wu­knje. Poboku nazhoniteje koleginy sej zasa­dy zaměrnje zbliža.

Kóžda kročel strowoće tyje

štwórtk, 08. měrca 2018 spisane wot:

Radwor (SN/BŠe). Zo so dźensa wjele dźěći a młodostnych přemało pohibuje a sportuje, je dale a wjetši problem, wšako wuwiwaca so technika młodu generaciju jara wabi. To je tež chorobna kasa DAK spóznała a program za šule z mjenom „fit for future – fit za přichod“ wuwiła. Na nim wobdźěla so mjez druhim Ra­dworska Serbska zakładna šula „Dr. Marja Grólmusec“. „Chorobna kasa je nas narěčała a nam material poskićiła“, wuswětla wučerka Andrea Stübnerowa, kotraž je za přewjedźenje tři lěta trajaceho programa na Radworskim kubłanišću zamołwita.

Spočatk šulskeho lěta wjeselachu so šulerjo tam hižo nad sudobjom, połnym hrajkow za wonka a nutřka, kotrež maja pohibowanje w přestawkach animěrować. Wot 1. měrca maja dźěći 4. lětnika nětko wšědnje wosebity rjećazk wokoło ruki, a tón kročele liči. Projektny dźěl fit za přichod mjenuje so step, kročel. Za strowe wuwiće dźěći je dźě kóžda kročel wažna, su sej strowotniscy fachowcy přezjedni. Dźěći měli 12 000 kročelow na dźeń docpěć, poruča tohorunja zwjazkowe ministerstwo za strowotnistwo. Młoda generacija měła so motiwować, štož projekt step zmóžnja.

Motiwacija njech dale wostanje

srjeda, 07. měrca 2018 spisane wot:

Žiwa serbskosć na wobdźělnikow šulerskeho seminara skutkowała

Budyšin (jž/SN/MiR). Šulerka Budyskeho Serbskeho gymnazija Sonja Rajzik bě w skupinje serbšćinarjow na lětušej 3. sakskej Slawiniadźe. Za gymnaziastku ze słowjanskorěčnymi korjenjemi njebě ćežko nadawki spjelnić. Teamowe wubědźowanje je wona z rušćinarjom, čěšćinarjom a pólšćinarjom jako třeća najlěpša skupina wotzamknyła. Swoje rěčne dokonjanosće dopokaza tež na zakónčacym zarjadowanju šulerskeho seminara, jako słowakski rejwanski pedagoga Jan Kozelnický wobdźělnikow pohonjowaše, słowjansku rěč dale wuknyć. Sonja hnydom wědźeše, zo wón słowakšćinu wužiwa. „Wjeselu so, zo wuknjeće znajmjeńša jednu słowjansku rěč a zo so za dalše ­zajimujeće. Dopokaz toho je, zo sće sej sem do stolicy Serbow dojěli. Nětko rěčće a njebojće so, tež hdyž njeje kóžde słowo prawe. Sym sej wěsty, zo sće tu nowych přećelow, z podobnymi rěčnymi zajimami namakali“, Jan Kozelnický rjekny.

nawěšk

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.

nowostki LND