Wjace hač wučer mjez ludom

štwórtk, 11. apryla 2019 spisane wot:

Mysle k 50. posmjertninam docenta a spisowaćela Jurja Wjele

Jurij Wjela (4. měrca 1892–6. apryla 1969) je w mojim spomnjeću přećelny, dostojny a měrny čłowjek z wysokim etosom a wobšěrnej wědu, a wón njebě jeno za mnje čłowječny a narodny přikład.

Zeznach česćeneho wučerja Wjelu, jako nastupi wón 1948 městno jako direktor Serbskeje wyšeje šule. Přińdźech do 9. lětnika a wón bě naš rjadowniski wučer. Wobaj běchmoj štyri lěta na šuli. Wón dźěše 1952 jako docent na Serbski pedagogiski institut do Małeho Wjelkowa, ja podach so na studij do Lipska.

Wězo zeznach tež literata Wjelu, kiž bě jako prozaist a dramatikar připóznaty. Powědančka běše hižo do Prěnjeje swětoweje wójny wozjewił, a mjez wójnomaj nastachu po zaběranju ze serbskimi stawiznami hry kaž „Knjez a roboćan“ (1931), wo bědźe w serbskej wsy za čas feudalizma, a „Naš statok“ (1937), wo žiwjenju Serbow w Třicećilětnej wójnje. A přećiwo hitlerskemu režimej měritej so „Zhubjena njewjesta“ (1935) a „Paliwaka“ (1936).

Klawsura jako poradźeny zazběh diskusije

štwórtk, 11. apryla 2019 spisane wot:

Kubłanska klawsura wo wuslědkach ewaluacije Witaj-kubłanja na zakładnych šulach Delnjeje Łužicy bě wčera w Choćebuzu zazběh, ze zwěsćenym njespokojacym stawom podawanja ­delnjoserbšćiny so wobšěrnje rozestajeć a puće do přichoda pokazać.

Choćebuz (SN/at). Rěčny centrum WITAJ wuhotowa z podpěru župy Delnja Łužica njezjawne zarjadowanje, zo by zakład tworił za zaměrnu zaběru z wuslědkami ewaluacije. Wjace hač 40 wobdźělnikam, kotřiž so hłownohamtsce abo čestnohamtsce na rěčnym polu angažuja, poda dr. Viktor Zakar, wotrjadnik delnjoserbskeje wotnožki RCW, zawod do ewaluacije. Při tym mjenowaše někotre swójske nastorki za móžne jednanje Domowiny, kaž stej to na adresu Braniborskeje zdźěłanje standardow za bilingualnu wučbu abo za delnjoserbsku stronu naprawy za dalekubłanje­ wučerjow. Nawodnica RCW dr. Beata Brězanowa porěča wo wuknjenskim procesu a wo faktorach, kotrež jón wobwliwuja.

Na staršich njezabyć

štwórtk, 11. apryla 2019 spisane wot:
Skónčnje je tak daloko. Z wčerawšej kubłanskej klawsuru w Choćebuzu přińdźe diskusija wo wuslědkach ewaluacije serbskeje wučby w Delnjej Łužicy do prawych kolijow. Za blidom sedźachu ći, kotřiž so hłowno- abo čestnohamtsce z delnjo­serbšćinu zaběraja. Potajkim zastupnicy zarjadnišćow, towarstwow a jednotliwcy w małym serbskim swěće, kotrymž je rěč bytostny předmjet skutkowanja. Naličene aspekty, roz­jimane w pjeć kołach, pokazuja na to, zo je směr rozestajenja z wuslědkami ewaluacije jasny: Serbska rěč ma dale wobstać. Trěbne su „jenož“ wotpowědne wuměnjenja. Zo běchu sej wčera wobdźěleni toho přezjedni, njebych z narodneje zamołwitosće sem scyła hinak wočakował. Wupłody klawsury tworja tohodla zakład wšeje dalšeje diskusije. Pedagogojo budu wo tym rěčeć, tež delnjoserbska kubłanska syć. A starši? Woni maja so jako multiplikatorojo bórze sobu zapřijeć. Ale kak? Axel Arlt

Staršim a dźěćom so předstajili

srjeda, 10. apryla 2019 spisane wot:
Chróšćanska šula je so wčera z „dnjom zakładneje šule“ zjawnosći předstajiła. Z kulturnym programom šulskich dźěći a z pokazku wučbnych materialijow kaž tež rjadowniskich rumnosćow je kubłanišćo za sebje wabiło. Zajimcy, kaž tule Jakštec swójba, kotrychž syn Tadej (2. wotprawa) so hižo na šulu wjeseli, móžachu sej tam tójšto wotkryć. Mnozy starši wužiwachu składnosć, zo bychu z wučerkami rěčeli a sej wšelke naležnosće wokoło wopyta šule rozjasnić dali. Zdobom dóstachu starši a dźěći dohlad do tamnišich cyłodnjowskich poskitkow. Tež durje horta běchu wšitkim šěroko wočinjene. Foto: SN/Hanka Šěnec

„Analyzy rěčneho stawa jara paruju“

štwórtk, 04. apryla 2019 spisane wot:

Z wučerskeje swójby pochadźaca je čas žiwjenja ze serbskim kubłanjom wusko zwjazana. Nětko zakónči Ludmila Budarjowa sedmy žiwjenski lětdźesatk. Přiležnosć to Axelej Arltej so z njej rozmołwjeć.

Sće rodźena Nawkec. Je z tym mjenom narodna wučerska winowatosć zwjazana?

L. Budarjowa: Mój dźěd Michał Nawka bě wučer a je 1946 Serbski wučerski wustaw załožił. Jeho mandźelska bě rodźena Andrickec. Tež z jeje přiwuznistwa su wučerjo wušli. Wonaj měještaj třinaće dźěći. Z nich stachu so štyrjo z wučerjom, mjez nimi naš nan. Nas je doma jědnaće dźěći było a z nich stachu so třo z wučerjom. W swójbnej tradiciji je wučerske powołanje, nimo lěkarskeho, stajnje jara domino­wało.

Na čo so Wy nastupajo rozsud za powo­łanje přeco zaso dopominaće?

Budyšin (SN/MiR/JaW). Šwedowka Greta Thunberg ze swojej akciju „Fridays for future“ – pjatk do šule njechodźić, ale wo škit klimy wojować – wulki mjezyna­rodny zajim zbudźa. Tež w Němskej dale a wjac šulerjow jeje přikład sćěhuje, w Berlinje a Mnichowje, w Lipsku, Drježdźanach a dalšich městach.

Dźěławosć institucijow sej zbližili

wutora, 02. apryla 2019 spisane wot:
We wobłuku swojeho dźensnišeho „dnja serbskich institucijow“ stej 7. a 8. lětnik Serbskeje wyšeje šule Budyšin wjacore serbske zarjadnišća w sprjewinym měsće wopytałoj. Nimo Serbskeho instituta, Serbskeje kulturneje informacije a Serbskeho ludoweho ansambla wobhonichu so tež wo dźěławosći w Ludowym nakładnistwje Domowina, štož jim Tomaš Šołta rozłoži. W tym zwisku wopyta jedna skupina tež redakciju Serbskich Nowin a zbližichu sej wšědny dźěłowy dźeń nowinskich redaktorow. Šefredaktor SN Janek Wowčer jim rozprawješe, kotre dalše nowiny a časopisy nimo našeho wječornika Budyske nakładnistwo produkuje. Foto: SN/Maćij Bulank

Nawodnicu rozžohnowali

wutora, 02. apryla 2019 spisane wot:

Chrósćicy (LB/SN). Po 19 lětach nawodnistwa Chróšćanskeje pěstowarnje je so zašły pjatk Angela Młynkowa z kubłanišćam rozžohnowała a so na zasłuženy wuměnk podała. Po krótkim programje dźěći dźakowachu so jej za spušćomne skutkowanje w mjenje Serbskeho šulskeho towarstwa jako nošerja předsydka Ludmila Budarjowa, wjesnjanosta Marko Kliman (CDU), staršiska rěčnica Katharina Jurkowa, kubłarki a syła dźěći. Wone běchu za nju­ wulku knihu z dopomnjenkami spaslili.

Angela Młynkowa spominaše na wusahowace podawki za čas swojeho nawodnistwa, kaž programy z dźěćimi, wjacore wulke powodźenja pěstowarnje a na dalekubłanja pola narodnych mjeńšin kaž Bretonow we Francoskej abo Ladinjanow w Italskej.

Budyšin/Ralbicy (SN/mwe). Serbska wyša šula Ralbicy je hosćićelka lětušeho UNESCO-campa, kotryž so hač do jutři­šeho pjatka w Budyšinje a Ralbicach wotměwa. Jako jedne z dwanaće projektowych kubłanišćow UNESCO w Sakskej za­moł­wja delanske za wobsah pod hes­łom „Do přirody a kultury serbskeje hornjeje Łužicy so zanurić“. Kóžda UNESCO-šula – mjez druhim z Lipska, Plauena a Žitawy – je po jednym koordinatoru a štyrjoch šulerjach 5. do 9. lětnika na projektnym campje wobdźělena.

55 hosći přebywa w Budyskej młodowni a je sej zawčerawšim po witanju po měsće dundajo Budyšin wotkryło. Samsny wječor prezentowachu wšitke šule na prěnjej dźěłarničce swoje aktualne wuslědki projekta „přiroda a staro­sćiwy wobchad z njej“.

Kak wobhladniwje Jan Šołta z Konjec ze swojimi pčołkami wobchadźa, nazhonity pčołar šulerjam wčera rozłoži. We wobłuku dźěłarničkow su holcam a hólcam kaž tež jich přewodźerjam w Ralbičanskej šuli pokazali, kak jutrowne jejka debja a sački tykaja, a předstajichu jim serbsku narodnu drastu. Wučer Uwe Macka wjedźeše hosći po wsy a poby z nimi na Ralbičanskim kěrchowje.

Spektakl Royal

wutora, 26. měrca 2019 spisane wot:
Choćebuski Pücklerowy gymnazij je za swój­ hudźbno-wuměłski profil znaty. Zo móhli kreatiwne wuslědki šulerjow pokazać, zarjaduje abiturny lětnik mjeztym hižo štwórte lěto wulki kulturny spektakl, do kotrehož wšelake wuměłske wobłuki zapřijima. Zajutřišim móža zajimcy přehladku Royal – hród połny wuměłcow – wobdźiwać. Foto: Michael Helbig

nawěšk

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.

nowostki LND