Wjes wuměłcam wotewrjeny ateljej była

štwórtk, 18. meje 2017 spisane wot:

Gołbin (UHe/SN). Šula za delnjoserbsku rěč a kulturu Choćebuz je k wuměłstwowemu plenairej namołwjała a Domowinska skupina z Gołbina je poskitk sćěhowała. Tajku dźěłarničku přihotować pak žada sej podpěraćelow a pomocnikow. Gołbinska Domowinska skupina je tuž wuměłcam tójšto poskićiła.

Nimale cyła wjes bě njedawno na nohach, jako so tam molerjo a fotografojo rozhladowachu. Srjedźišćo bě wjesna cyrkej. Před njej zetka so 6. meje rano něhdźe 15 wuměłcow. Jednu skupinu nawjedowaše Gabriele Gittelowa, druhu Peter­ Becker. Zaměr plenaira běše, motiwy z drastynošerkami skicěrować abo fotografować.­ Wězo trjebachu molerjo za to wjace časa hač fotografojo. Wjesnjanki pak běchu na to přihotowane. Wone woblečechu so swoju najrjeńšu narodnu­ drastu, swjedźensku, wšědnu a dźěłansku. Zapřijate běchu runje tak dźěći, ale tež wšelke ratarske mašiny. W cyrkwi su wjesnjenjo wupyšili mału rumnosć z bozom, a wšudźe swěćachu so swěčki. To bě rjana atmosfera. Nalětni park přeprošowaše do přirody.

Dosć pić je wažna tema

srjeda, 17. meje 2017 spisane wot:

Radwor (SN/MiR). Dwaceći šulow Budyskeho wokrjesa je so na wubědźowanju „We wučbje so napić“ wobdźěliło. Mjez prěnimi třomi je Serbska zakładna šula „Dr. Marja Grólmusec“ Radwor. „Strowe zežiwjenje je na našim kubłanišću tema, kotruž wosebje we wobłuku cyłodnjowskich poskitkow rozjimujemy“, praji nawodnica Brigita Grundmannowa, „a šulerjo smědźa we wučbje pić, to je samo­zrozumliwe.“ Katarina Voit z Lichtenauskeho napojoweho předewzaća rjekny: „Z požadanja šule zhonichmy, zo je tema pić kubłanišću wažna. Wotpowědne běchu tež podłohi, kotrež smy dóstali.“

Wot zawčerawšeho smědźa sej šulerjo z Lichtenauskeho poskitka nětko wšědnje blešu wody zadarmo wupytać a to hač do kónca šulskeho lěta. Dźensa woptachu woni při barje na šulskim dworje nimo toho wšelake napoje. Zdobom nabywachu dalšu wědu wo wodźe. Tak na stacijach zwěsćichu, kelko měli wšědnje wupić, a zhonichu, po kotrym puću dóstawa so woda z mróčele hač do bleše.

Do dźěła LND połnje zapřijata

srjeda, 17. meje 2017 spisane wot:

Wotewrjenosć a wjesołosć stej charakternej kajkosći Ćišćanki Hanki Zahrodnikec. Takle zdobywa sej wona tele dny sympatiju sobudźěłaćerjow Ludoweho nakładnistwa Domowina. Šulerka Wojerowskeho Lessingoweho gymnazija bě sej za šulerski praktikum serbsku instituciju wuzwoliła. „W swojej ródnej wsy nimam runjewon wjele składnosćow serbsce rěčeć. Dokelž pak to rady činju, sym sej serbske nakładnistwo za praktikum wupytała.“ Dokelž Hanka rady čita, pisa a rysuje, ma dobre wuměnjenja, dožiwić w LND zajimawy čas. Prěni tydźeń je w redakciji Serbskich Nowin dźěłała a bě zapřijata do wšědneho dźěła redaktorow. „Mějach składnosć sobu na terminy jěć a tak sćěhować, kak dóstawaja redaktorojo informacije, kotrež za swoje přinoški wužiwaja. Na redakciskim posedźenju běchu moje namjety witane. A tak móžach tež sama rozmołwu wjesć, kotruž SN bórze wozjewja. Sym pytnyła, kelko přihotow je trěbnych, prjedy hač so scyła přinošk wozjewi. Rady bych zaso jónu w redakciji dźěłała.“

Běži woda, běži ...

srjeda, 17. meje 2017 spisane wot:
Tónle čěski ludowy spěw, kotryž słuša w Serbach k najwoblubowanišim, dóstawa tele dny wosebity wuznam. Na Ra­dworskej zakładnej šuli „Dr. Marja Grólmusec“ dźě přichodne tydźenje woprawdźe woda poběži – a to wosebje z bleše do šije­ šulerjow. Projekt „Pić we wučbje“ napojoweho předewzaća z Lichtenauwa pohnuwa k piću wody, předewšěm tež we wučbje­. W přestawkach wšak šulerjo zwjetša na to zabywaja, dokelž maja druhu zaběru, bjesaduja abo sej hraja. Nimo šulerjow maja tež wučerjo nětko přičinu, so husćišo z bleše wody napić. Kaž ta abo tamna wučerka dźensa přizna, drje šulerjow k piću napominaja, same pak to­horunja na to njemysla. Tuž njech rěka w přichodźe na Radworskej a nadźijomnje tež na wšěch druhich šulach wosrjedź ličenja, pisanja abo čitanja: „Zapołožmy pitnu přestawku. Potom móžemy so zaso lěpje­ koncentrować.“ Milenka Rječcyna

Wotewrjenosć dźěći wuwabić

póndźela, 15. meje 2017 spisane wot:

Fachowe zeńdźenje k wuměnje nazhonjenjow pohnuło

Drježdźany (AK/SN). Dźěćace dnjowe přebywanišća maja so sylnišo zažnej wjacerěčnosći dźěći wotewrěć. „Takle kubłać njerěka jenož wšelake rěče poskićeć. Kubłarki měli předewšěm wotewrjenosć mjez dźěćimi wuwabić. To radźi so jeno ze swójskim přikładom a přeswědčenjom pedagogow kaž tež w dobrym zhromadnym dźěle ze staršimi.“ Tole podšmórny Annick De Houwer, profesorka za wuknjenje rěčow a wjacerěčnosć na filozofiskej fakulće Uniwersity Erfurt minjeny pjatk na fachowym dnju w Drježdźanskim hygienowym muzeju. Tema rěkaše „ Rěču urdu, što rěčiš ty? – Wjacerěčne kubłanje w sakskich dźěćacych dnjowych přebywanišćach“. Zhromadnje z muzejom běštej Sakske krajne zarjadnišćo za zažne susodorěčne kubłanje (LANA) a Krajny kompetencny centrum za rěčne spěchowanje w dźěćacych dnjowych přebywanišćach w Sakskej (LAKOS)­ na konferencu přeprosyłoj.

Prěnje čitanje knihi „Das goldene Gut“ wotmě so dźensa dopołdnja w Budyskej zakładnej šuli Marije Montessori. Je to aktualne wudaće serbskich bajkow w němskej rěči Ludoweho nakładnistwa Domowina (LND).

Budyšin (SN/MiR). Ludowe nakładnistwo Domowina je dźensa dopołdnja prěni króć na čitanje do Budyskeje zakładnej šule Marije Montessori přeprosyło. „Kniha ,Das goldene Gut’ skići nam móžnosć, serbske bajki bóle w němskorečnym rumje šěrić. Dalše tajke čitanja planujemy“, praji jednaćelka LND a zdobom lektorka knihi Marka Maćijowa. 25 šulerjow 1. do 4. lětnika z wuknjenskeje skupiny „kniha“ witaše ze šulskej nawodnicu Änne Dürigen Marku Maćijowu kaž tež zestajerku knihi Róžu Domašcynu, kotraž bě bajki do němčiny přenjesła. „Wjeselu so jara, zo směm dźensa čitać w šuli, do kotrejež moje wnučki chodźachu a chodźa“, rjekny Róža Domašcyna. Tuž čitaše wona bajki kaž „Złote kubleško“ a „Bajka wo złotej kokošce“ a rozłoži šulerjam wuznam barby złoto w zwisku ze zapřijećemi „złote dźěćo“ a „złota ruka“. Dale powědaše wo swojej wowce, kotraž bě jej něhdy bajki bała a wosebje tu wo kublešku lubowaše.

Porjedźenka

pjatk, 12. meje 2017 spisane wot:
W rozprawnistwje wo 25lětnym wobstaću Dźěłanišća za serbske kubłanske wuwiwanje (ABC) w Choćebuzu dyrbi prawje rěkać, zo bě dr. Pětš Janaš prěni nawoda a dr. Fryco Libo je ABC nimale 14 lět nawjedował. Prosymy wo wodaće misnjenja. SN

Čorny Chołmc (SN/MiR). Serbski dźeń je za šulerjow 4. lětnika, kotřiž serbšćinu jako cuzu rěč wuknu, wjeršk w šulskim žiwjenju. „Naši šulerjo dožiwjeja na tymle dnju wosebitu zhromadnosć, wšako zwěsćeja, zo njejsu sami, kotřiž na kromje sydlenskeho ruma serbšćinu wuknu“, podšmórny wčera Angelika Šołćina, wučerka na Bartskej zakładnej šuli. Wona bě z wosom holcami a hólcami do Čorneho Chołmca přijěła. Z Rakečanskeje zakładneje šule „Bjarnat Krawc“ běchu to štyrjo šulerjo z wučerku Simonu Bergmannowej a z Wulkodobrawskeje zakładneje šule sedmjo z wučerku Doris Nopper.

Eksotika rěče so pozhubja

srjeda, 10. meje 2017 spisane wot:

Čłonka předsydstwa Serbskeho šulskeho towarstwa Margot Hašcyna z Delnjeje Łužicy wot lěta 1992 olympiadu serbskeje rěče aktiwnje přewodźa. Milenka Rječcyna je so z wučerku na wuměnku rozmołwjała.

Lětsa bě wobdźělenje šulerjow z Delnjeje Łužicy, kotrychž sće z referendarku na Choćebuskim Delnjoserbskim gymnaziju Jenifer Dünnbierowej přewodźała, wo­sebje wulka. Hdźe su za to přičiny?

M. Hašcyna: Je tomu woprawdźe tak, mějachmy lětsa wjace wobdźělnikow hač hdy prjedy. Z Delnjoserbskeho gymnazija je wosom šulerjow sobu jěło, z Brjazynskeje zakładneje šule „Mato Kosyk“ běchu to šesćo, z Janšojskeje zakładneje šule „Krabat“ štyrjo a ze Žylowskeje zakładneje šule, kotraž změje bórze mjeno „Lutki“, sedmjo. Přičiny njeznaju, móžu sej je jenož předstajić. Na jednym boku wojujemy w Delnjej Łužicy wo zachowanje wučby serbšćiny na našich šulach, za čož so cyłe swójby zasadźeja. Na tamnym boku powědaja dotalni olympionicy serbšćinarjam swojeje šule wo jich dožiwjenjach na olympiadźe. Tele pozitiwne argumenty přeswědčeja.

Fachowe wurazy wužiwali

srjeda, 10. meje 2017 spisane wot:

Personalny trenar z Lipska Clemens Eckert,­ dźiwadźelnik z Budyšina Měrko Brankačk a Tomaš Lukaš, kuchar Budyskeho­ „Wjelbika“, su na lětušej olympiadźe serbskeje rěče wosebite kursy poskićeli.

Pola Clemensa Eckerta mějachu šulerjo 6. lětnika sportować a pytnychu, kotre myški njeběchu dotal dosć trenowali. Měrko Brankačk animěrowaše w nich wosebje dušine začuća při hraću wšelkich situacijow. A Tomaš Lukaš jich namołwješe na słód na jazyku dźiwać. Jenož tak bě móžno wosebity lód krěrować.

nawěšk

  • Srjedu, 3. meje 2017, wotmě redakcija Serbskich Nowin na žurli Konječanskeho towarstwoweho domu "Delany" diskusijny forum na temu "Wjelk – žohnowanje abo kwakla". Něšto wjac hač 40 ludźi bě so na nim wobdźěliło. Tule namakaće někotre fotowe impresije