Z wudaća: štwórtk, 13 apryla 2017
štwórtk, 13 apryla 2017 14:00

Merkel kritizuje deficity

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) je deficity w někotrych zwjazkowych krajach w boju přećiwo terorej kritizowała. Bohužel mamy „jara wšelaki niwow zakonjow w jednotliwych krajach“, rjekny Merkel nowinarjam. Kraje dyrbjeli na tym dźěłać, samsny wěstotny niwow docpěć. Tak njejsu prewentiwne naprawy, kaž wobkedźbowanje potencielnych teroristow, we wšěch zwjazkowych krajach dowolene.

Přećiwnicy w dźěle haćeni

Berlin (dpa/SN). Přećiwnicy wustawoweje reformy w Turkowskej dyrbja so we swojim wólbnym boju z masiwnymi haćenjemi a mylenjemi bědźić. Tole rjekny nowinarjam nawoda skupiny wólbnych wobkedźbowarjow Organizacije za wěstotu a zhromadne dźěło Michael Link. Tak je prawo zhromadźowanja po lońšim wojerskim puču chětro wobmjezowane. Tež rozprawnistwo njeje wuwažene. Nimo toho tójšto politikarjow w jastwje sedźi. Turkojo rozsudźa jutry njedźelu wo nowej wustawje, kotraž ma móc prezidenta Recepa Tayyipa Erdoğana zesylnić, prawa parlamenta pak w dalokej měrje­ wobmjezować.

Rekordny niwow pjenjez

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 13 apryla 2017 14:00

Ludźo sej dobre spěwanje chwala

Budyski křižerski procesion so lětsa 25. króć po znowazałoženju na puć nastaji

Mnohe lěta zhladowachu něhdyši Budyscy křižerjo žarliwje na druhe křižerske procesiony, po tym zo dyrbjachu so pobrachowacych koni dla po lěće 1969 swójskeho procesiona wzdać.

Mysl, křižersku tradiciju tež w sprjewinym měsće jónu zaso wožiwić, pak njejsu ženje dospołnje spušćili. 1992, jako bě tež w Budyskim wokrjesu zaso dźeń a wjace koni, nastorčištaj Meškankec bratraj Timo a Wito z listami na něhdyšich křižerjow, Budyski křižerski procesion bórze zaso wozrodźić.

Znajmjeńša třicećo dyrbjeli być

wozjewjene w: Kultura
Na nowej železniskej čarje mjez Běłej Wodu a wuhladnej wěžu wot dźensnišeho parne ćahi jězdźa. Zajimcy maja wot jutřišeho hač do póndźele składnosć, nimale tři kilometry­ dołhu čaru na kromje Wochožanskeje wuhloweje jamy wuspytać. Je to narunanje­ historiskeje hlinoweje železnicy, kotraž bě Běłowodźansku cyhelnicu zastarowała­. Brunicoweje jamy dla su ju kónc lěta 2013 zawrěli. Foto: Joachim Rjela

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 13 apryla 2017 14:00

Jubilej z tójšto jubilarami

Nowosće a zajimawosće z lětušich křižerskich procesionow

W dźewjeć křižerskich procesionach ponjesu serbscy křižerjo jutrowničku wjesołe poselstwo do susodneje wosady. Kaž kóžde lěto smy so kantorow a nawodow procesionow za nowosćemi prašeli.

Wosebity podawk budźe to lětsa za Budyski procesion, kiž poda so po wo­zrodźenju 25. raz do Radworja. W swojich rjadach změje na wšěch dźesać slěbornych jubilarow, telko kaž w žanym druhim procesionje. Kantor ­Bosćij Čórlich wuswětla to z tym, zo su wjacori Budyscy křižerjo wšitke lěta křižerstwu swěrni wostali a su nětko runja procesionej sami slěborni jubilarojo. Jich kaž tež štyrjoch nowačkow chce potom w Ra­dworju Drježdźansko-Mišnjanski biskop Heinrich Timmerevers witać.

wozjewjene w: Lokalka
štwórtk, 13 apryla 2017 14:00

Serbstwu domiznu dać

Na terenje Krabatoweho młyna Dom Jurja Brězana wotewrjeny

Po lětomaj intensiwneho twarskeho časa je towarstwo Čornochołmčanski Kraba­towy młyn dźensa, zeleny štwórtk, Dom Jurja Brězana zjawnosći přepodało. „Smy prěnjotny statok swójby Gerharda Rječki z Dubrjenka znowa natwarili. Tak smy na přikład originalne třěšne cyhele a typiske kašćikowe wokna z tohole domu wužiwali. Originalne sćěnowe cyhele smy do špundowanja Domu Jurja Brězana sobu zatwarili“, podšmórnje předsyda towarstwa Čornochołmčanski Krabatowy młyn Tobias Čižik.

wozjewjene w: Lokalka
štwórtk, 13 apryla 2017 14:00

Trump NATO nětko wuchwaluje

Washington (dpa/K/SN). Do wólbow bě Donald Trump trubił, NATO je „přežita“; za njeho jako prezidenta je wona „twjerdźizna“ w boju přećiwo terorizmej. Po wopyće­ generalneho sekretara Jensa Stoltenberga mjenuje Trump NATO „baštu­ měra a wěstoty“. Wón chce z druhimi krajemi hromadźe dźěłać, zo by so alianca zesylniła. Zdobom tamnych zwjazkarjow znowa napomni, spjelnić financne­ winowatosće. 2014 bě NATO wobzamknyła, zo kóždy čłonski kraj w běhu lětdźesatka wudawki za zakitowanje zwyši na znajmjeńša dwaj procentaj bruttoprodukta. Nimo USA, Wulkeje Britaniskeje, Grjekskeje, Estiskeje a Pólskeje pak to wšitke tamne zanjechuja.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 13 apryla 2017 14:00

Kóždy pjekar ma swój recept wobstaća

Jörg Sperling swoje ratarske wudźěłki w swójskej pjekarni předźěłuje

Pjekar je wot ratarja wotwisny. Bjez žitnych wudźěłkow njemóže žane chlěby, całty a tykancy pjec. Grodkowski pjekar Jörg Sperling wobě powołani zwjazuje. Wodnjo dźěła na polu, po nocach steji w swójskej pjekarni.

„Sym z ratarstwom kaž z pjekarstwom wusko zwjazany“, praji Jörg Sperling, kiž ma swójsku pjekarnju na Mužakowskej dróze w Grodku. Jeho staršej měještaj hižo­ pjekarnju a staj tohorunja spytałoj, kaž běše to za čas NDR z wašnjom, so ze swójskimi wudźěłkami zežiwić. Tak měještaj zdobom „swójski ratarski zawod.“ Sotra Jörga Sperlinga bě staršisku pjekarnju přewzała. Skónčnje sej tež wón tajku nańdźe a je w běhu krótkeho časa naslědnistwo přewzał.

wozjewjene w: Hospodarstwo

Lěta 1901 natwarjenu a dźensa pod pomnikoškitom stejacu Spalowsku ewangelsku kapałku na kromje wsy móža­ wot tohole nalěća po wjelelětnych prócowanjach saněrować. „To nas njesměrnje zwjesela. Jako smy loni srjedź nowembra spěchowanske srědki přizwolene dóstali, bě to cyle wulkotny dźeń“, pódšmórnje Ramona Maul, kotraž bě wot lěta 2004 hač do 2014 Spalowska wjesna předstejićerka.

Zmóžniłoj stej saněrowanje wuwi­ćowy program za wjesnu kónčinu w Swobodnym staće Sakskej za dobu wot 2014 do 2020 (EPLR) a europski ratarski fonds za wuwiće wsow. Tule in­westuje Europa zaměrnje do wjesnych kónčin regiona­ LEADER. K njemu słuša tež kónčina hornjołužiskeje hole a hatow. Srjedź nowembra 2016 bě w přitomnosći sakskeho ministerskeho prezidenta Stanisława Tilicha (CDU) zastupowacy Budyski krajny rada Gottfried Krause zdźělenku wo přizwolenju spěchowanskich srědkow Kulowskemu měšćanosće Markusej Poschej (CDU) přepodał. Dohromady płaći saněrowanje Spalowskeje kapałki 388 000 eurow. Spěchowanje wopřijima­ 75 procentow tejele sumy, zbywacu štwórćinu płaći město Kulow ze swojeho etata.

wozjewjene w: Předźenak
štwórtk, 13 apryla 2017 14:00

Nadpad z płunomma so přepytować

Moskwa (dpa/K/SN). Ruska chce, zo so pozdatne nałožowanje jědojteho płuna w Syriskej z neutralneje strony přepytuje. W tym je sej wona z USA přezjedna, praji wonkowny minister Sergej Lawrow po rozmołwach z ameriskim kolegu Rexom Tillersonom. Jasnosć dyrbi so wo tym docpěć, štó je za to zamołwity. USA winuja jednorje knježerstwo Bashara al-Assada. Ruska wuswětla to z bombardowanjom składa bróni milicy Islamski stat přez syriske lětadła. Byrnjež tež po Tillersonowym wopyće poćahi mjez Ruskej a USA dale diferencne byli, stej wobaj­ krajej zwólniwej je znormalizować, rjeknyštaj jeju wonkownaj ministraj na nowinarskej konferency.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 13 apryla 2017 14:00

Mitozej nowa atrakcija prazwěrjenca

Nětko přepodatemu wopytowarskemu centrumej woblubowaneho wulětnišća slěduje w lěću dalši powabk

Štož kaž futuristiska twórba na kromje parkowanišća skutkuje, je nowe zachodne twarjenje, abo lěpje prajene wopytowarski centrum Małowjelkowskeho prazwěrjenca. Wotdaloka je hižo widźiš, a zda so, kaž by wopytowarja hišće bóle wabiło hač wulki sawrij při dróze do Słoneje Boršće. Architektonisce fascinowaca konstrukcija pak njepřeproša na wuprawu do přichoda. Skerje nawopak, ma być symboliska pokazka na spočatki žiwjenja na našej zemi.

wozjewjene w: Předźenak

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

  • Lětuši 12. mjezynarodny folklorny festwial "Łužica 2017" je zahajeny. Wčera so skupiny we wobłuku swjedźenskeho ćaha po Budyšinje kaž tež na zahajenskim programje předtsajichu. Tule namakaće někotre impresije wo zahajenju festiwala. Fota: SN/Maćij Bu