Nowy zapis so derje přiwzał

pjatk, 08. februara 2019 spisane wot:

Rakecy (SN/BŠe). „Wutrobnje witajće do kón­činy Hornjołužiska hola a haty“, je serbske nadpismo noweho hosćićelskeho zapisa regiona. Nimo wobšěrneje karty z informacijemi kolesowarskich pućow abo putniskich šćežkow su zdobom stejnišća hosćencow, cyrkwjow, mu­zejow, hrodow, pomnikow a parkow zapřijate. Runje tak nańdu hosćo informacije, hdźe móhli swoje elektriske ko­leso nabiwać abo jězdźidła reparować. Dalše ćežišćo zapisa je přehlad přebywanskich móžnosćow kónčiny. Tak su w karće priwatne dowolowe bydlenja, campingownišća, pensije abo wjesne domy za šulerjow skrótka předstajene.

Nimo toho wěnuja so turistikarjo w krótkim přinošku Serbam, hdźež wo­se­bitosć dwurěčneho regiona wuzběhnu. Mały rěčny kućik z typiskimi rěčnymi wobrotami přełožene wot němčiny do serbšćiny zapis wobohaća. Tež wjetše wjeski a města su dwurěčnje w karće na­pisa­ne. Kaž turistiski zwjazk Hornjołu­žiska hola a haty zdźěli su nowy hosćićelski zapis hižo na dowolowych wikach kónc januara w Drježdźanach zajimcam předstajili a dobry wothłós žnjeli.

Škoda skórnikow dla w lěsach dale přiběra

štwórtk, 07. februara 2019 spisane wot:

Budyšin/Ralbicy (SN/BŠe). Statne přede­wzaće Sachsenforst warnuje dale před wupřestrěwanjom małeho bručka – skórnika. Škódnik měješe loni wosebje dobre wuměnjenja: najprjedy miłu zymu a w januaru wichor Friederike, kiž je wjele spowróćenych štomow zawostajił. A po tym je měsacy trajaca horcota wodu štomam runjewon wucycała a je tak wosłabiła. Tuž mějachu skórniki a tamne škódniki najlěpše wuměnjenja so rozmnožić. „Samo při přerěznych wjedrowych wobstejnosćach wočakujemy lětsa přidatne škody w lěsach“, zwurazni tuchwilny komisariski jednaćel Sachsenforst Utz Hempfling. „Dyrbjało pak znowa k wysokim temperaturam a trajnej suchoće w nalěću a lěću dóńć, budu so škody přez skórnikow w dalokej měrje powjetšić.“ A jednaćel statneho přede­wzaća zwaži so samo na hišće jasniše wuprajenje: „Nam hrozy mrěće cyłych lěsnych wobstatkow a z tym zhubja so elementarne lěsne funkcije.“

Wobchod poskića regionalne a biologisce zhotowjene wudźěłki z Łužicy

Bohaty je wuběr biologisce plaho­wanych regionalnych wudźěłkow w Nje­bjelčanskim wjesnym wobchodźe. Z wjele lubosću a kreatiwitu su jednotliwe twory na polcach spřihotowane. „Naš hłowny motiw je, zo ma wobchod zdobom wjesne zetkawanišćo być, hdźež móža ludźo wjele zhonić a dóstawaja najwšelakoriše informacije sposrědkowane“, měnitaj Ruth Tinschert a Thomas Noack. Zhromadnje z Hubertom Langu a Michaelom Schmidtom staj wonaj towaršnikaj Łužiskich dworowych wobchodow. Wot lońšeho nowembra wobhospoda­rjataj­ jedyn tajki w Njebjelčicach, kotryž bě po zawrěću přez mějićelku Margit Puršcynu jenož krótki čas prózdny stał.

Dobry zakład

srjeda, 06. februara 2019 spisane wot:

Choćebuz (SN/at). Towaršnosć Łužiski hospodarski region ma kónčnu rozprawu komisije za rozrost, strukturnu změnu a dźěło za jasnje definowane pozitiwne wuchadźišćo za strukturnu změnu předewšěm we Łužicy. Jeje jednaćel Torsten Bork rěči w nowinskej zdźělence wo dobrym zakładźe, zo by so wuwiće regiona w přichodnych 15 do 20 lětach poradźiło. Zo steja za to nimale 18 miliardow eurow k dispoziciji, mjenuje Bork wjace časa a pjenjez, hač móhli to wočakować.

Projekt „dźěłarnja přichoda“ je z budgetom 3,7 milionow eurow jara wuspěšnje startował. Jeho analytiske předdźěło, mjez druhim ze strukturnej konferencu Domowiny loni w Złym Komorowje, twori zakład za strategiski wuwićowy proces přichodnych lět. Kaž Łužiski hospodarski region dale informuje, zdźě­łaja nětko we wuskej kooperaciji z re­gionalnymi partnerami hospodarstwa a zarjadnistwa „atlas přichoda“ jako wudospołnjacy katalog přestrjenjowych po­tencialow za industrijne zasydlenja.

Dowolnosć za třeći kanal předleži

srjeda, 30. januara 2019 spisane wot:

Łužiska jězorina so zaměrnje dale wuwi­wa. Nimo wodźiznow z přistup­nymi přibrjohami a wotpowědnymi poskitkami su tež kanale wažne, kotrež tworja wěstu syć a zdobom wuběrne móžnosće łódźnistwa.

Zły Komorow (SN/BŠe). We łužiskej jě­zorinje budźe dalši kanal za łódźnistwo twarjeny. Po lětach čakanja je sakska krajna direkcije ze sydłom w Kamjenicy minjeny tydźeń twarski wukaz za trěbny přechod z mjenom 3a dowoliła, z kotrymž přichodnje mjez Blunjanskim a Nowołučanskim jězorom zwisk nastanje. Kaž z planowanjow wuchadźa, budźe kanal něhdźe 420 metrow dołhi a šěsć do 25 metrow šěroki. Próstwu za njón zapodała bě Łužiska a srjedźoněmska towarš­nosć hórnistwoweho zarjadnistwa (LMBV), kotraž tudyšu brunicowu kón­činu saněruje.

Budyšin (UM/SN). Planowanja za zwisk mjez Nowoměšćanskej dróhu a zawodom Bombardier w Budyšinje su dale a konkretniše. Na njedawnym informaciskim zarjadowanju su wobydlerjam naprawu předstajili. Hižo lětsa w septembru chcedźa twarić započeć. Kónc lěta ma nowy přijězd do zawoda hotowy być. Nowy móst nad Sprjewju pak nastanje wot apryla do třećeho kwartala lěta 2020. Sobudźěłaćer planowanskeho běrowa Daniel Linde rozkładźe, zo „budźe puć tež z chódnikom wuhotowany. Kolesowanska šćežka porno tomu trěbna njeje. Po přepytowanju móža kolesowarjo puć bjez wobmyslenja sobu wužiwać.“

Nastupajo topografiju a škitahódny wobstatk štomow podłu Sprjewje budźe puć přepołoženy. Za to dyrbja 25 štomow podrězać. Podłu Nowoměšćanskeje chcedźa chódnik kaž tež kolesowansku šćežku hač na busowe zastanišćo wotbóčki wago­nownje dale wjesć. Tak zadźěwaja w tym wobłuku strachej njezbožow. Za čas twarskich dźěłow njeměło k wjetšim wobchadnym haćenjam dóńć. Něhdźe pjeć tydźenjow pak budźe wobjězdka po Hru­bjelčanskim puću trěbna. Zdźěla ma potom ampla wobchad rjadować.

Zły Komorow (AK/SN). We łužiskej jězorinje ma dowol za staršich a zbrašenych ludźi aktraktiwniši a njekomplikowaniši być. Za to zasadźa so jeje mjezy přesahowacy turistiski zwjazk. „Najwjetša barjera je ta we hłowje, kotruž měli přewinyć. A za to je dołhi dych trěbny“, podšmórny jednaćelka zwjazka Ka­thrin Winkler srjedu na předstajenju brošurki „Łužiska jězorina­ – bjezbarjernje pućować“. Cyłkowny nakład 20 000 eksemplarow je hotowy – dźakowano financowanju załožby Łužiska jězorina.

Serbscy rjemjeslnicy na wikach

póndźela, 28. januara 2019 spisane wot:

Choćebuske tradicionalne rjemjeslniske wiki je kónc tydźenja cyłkownje 280 wustajerjow wuhotowało. Mjez nimi­ bě znowa Zwjazk serbskich rjemjeslnikow a předewzaćelow ze zhromadnym stejnišćom, čemuž je mjeztym hižo wjele lět tak.

Choćebuz (JoS/SN). W lěće 1993 zało­ženy Zwjazk serbskich rjemjeslnikow a předewzaćelow (ZSRP) móže mjeztym na 25lětne wuspěšne zhromadne dźěło mjez Hornjej a Delnjej Łužicu zhladować. Přiwšěm sobuzałožer Jan Wjenk na to skedźbnja, zo su so na wikach lětsa jeno štyrjo předewzaćejo ZSRP wobdźělili, mjez nimi Roland Paprot z Choćebuza-Škódowa. Wón sam ma serbske korjenje a bě šuler Delnjoserbskeho gymnazija w měsće. Jeho dźěći so we Witaj-pěstowarni „Mato Rizo“ w Žylowje derje čuja. Z Paprotom do šule chodźił bě poradźowar Heinz-Jürgen Hanška, kiž so nětko tohorunja na rjemjeslniskej přehladce wobdźěli. Dale bě Žylowska šwalčernja Doris Heinzoweje mjez wustajerjemi serbskeho stejnišća. Wšitcy so jara derje wudospołnjachu a su serbski sydlenski rum Łužicy na kónc­tydźenskich wikach předstajili.

Pokročuja z wurywanjemi

pjatk, 25. januara 2019 spisane wot:

Choćebuz (SN/BŠe). Zrěčenje wo archeologiskich přepytowanjach w brunicowymaj jamomaj Janšojce a Wjelcej-juh su koncern Łužiska energija a milinarnje (LEAG), Braniborski krajny zarjad za hladanje pomnikow a Braniborski archeo­logiski muzej (BLDAM) nětko wo dalše pjeć lět podlěšili. Tak chcedźa wurywanki a kulturne herbstwo zawěsćić a zachować. Z financowanjom a podpěru dźěła spjelnja hórniske předewzaće LEAG swoju zamołwitosć hladajo na braniborski pomnikoškitny zakoń.

„Přez cyłe lěto zaběra so wšědnje 35 sobudźěłaćerjow ze škitom pomnikow. Přepytowanje wulkich přestrjenjow zmóžnja nam xxl-puzzle zestajeć a temy kaž sydlišća z bronzoweho časa, slědźenje wo pućowym systemje abo bywše rjadowanje ležownosćow wobswětlić“, praji nawoda referata za brunicowu ar­cheo­logiju BLDAM dr. Eberhard Bönisch. LEAG ma přepytowanja za jara wažne a chce ze wšěmi móžnymi srěd­kami podpěrać. Ćežišćo slědźenjow je dale­ t. mj. Cokorowa dróha we Wjelčanskej brunicowej jamje, wuznamny zwisk mjez srjedźnej Němskej a Šleskej.

Wjesne kónčiny dale zesylnić

štwórtk, 24. januara 2019 spisane wot:

Rakecy (SN/BŠe). Gremij Leaderoweho regiona Hornjołužiska hola a haty w spěchowanskej dobje 2014–2020 namołwja mjeztym jědnaty raz, spěchowanske srědki Europskeje unije požadać. Něhdźe 550 000 eurow je nětko k dispoziciji. Kaž regionalny Leaderowy běrow ze sydłom w Rakecach zdźěli, płaći namołwa wot 15. januara hač do 1. měrca. Ćežišćo twori­ tónkróć lokalna wuwićowa stra­tegija. Tak móhli zajimcy wo spěcho­wanske srědki prosyć, kotřiž wotpohladaja staru twarsku substancu we wjesnej kónčinje přetwarjeć. Dale su so zamoł­wići na to dojednali, inwesticije regio­nalnych předewzaćow podpěrać. Wažny stołp, kotremuž so zamołwići tohorunja wěnuja, je pjenježna pomoc rybarjam. Tež w aktualnej namołwje je za to wo­sebity budget předwidźany. Konkretne naprawy a kajkosće su pod www.ohtl.de wopisane.

Regionalny management wězo rady zajimcow w Rakečanskim běrowje nastupajo próstwy za spěchowanske srědki poradźuje. Hižo 8. apryla chce zapodate projektne ideje rozjimać a wo spěchowanskich srědkach rozsudźić.

nawěšk

nowostki LND