Wo swojich zaćišćach na premjernym předstajenju Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła „Paradiz w dobrej stwě“ pisa Weronika Bulankowa z Jawory:

Šwarna črjódka Serbow ze wšěch kónčin bě minjenu sobotu wječor do Budyšina na premjeru „Paradiz w dobrej stwě“ přichwatała. Ja běch wosebje wćipna. Wšako běchu so tež někotři lajkojo našeje dźiw­a­dłoweje skupiny zwólniwi wuprajili, jako „turisća“ w inscenaciji sobu skutkować.

Předstajenje z tójšto žortom je naladu na žurli přisporiło. Najbóle „wina“ na tym bě wot Rainera Grußa předstajeny dźěd. Wulkotnje, kak wón jako starc jeno z mimiku a gestiku, bjez kóždehožkuli słowčka přihladowarjow zahori. To dźě lochko njeje! Ale tež ći tamni hrajerjo zasłužeja sej wulku chwalbu. Woni su toho abo tamneho přihladowarja k přemyslowanju pohnuli, kak da to doma w jeho swójbje z tym zbožom wupada. Smy sami wšitcy zbožowni?

Wěrna, genialna a nadobo nimo

wutora, 20. februara 2018 spisane wot:

„Paradiz w dobrej stwě“ je hłowna serbska inscenacija Němsko-Serbskeho lu­do­­weho dźiwadła w nětčišej hrajnej dobje.­ Minjenu sobotu dožiwi hra swoju premjeru w Budyšinje. Měnjenja přihladowarjow k produkciji běchu zdźěla chětro rozdźělne. Bosćan Nawka je někotre z nich zezběrał.

Roman Dźisławk z Chasowa: Prěni dźěl je so mi derje lubił. Konflikt so natwarja, a sy wćipny, kak dale póńdźe. Tak daloko je wšitko w porjadku. Po přestawce pak je tempo hinaše a nalada chutniša. A nadobo je nimo. Poprawom mam tak mjenowany wotewrjeny kónc za dobry, tu pak wón přejara překwapja, a njewěš tak prawje, na čim sy. Mam zaćišć, zo njeje stawizna hišće dopowědana.

Hańžka Wjeselic z Chrósćic: Kruch je wšo druhe hač zwjeršny a skići tójšto k rozmyslowanju. Byrnjež zabawjace wokomiki dominowali, su runje měrniše, pomałše, druhdy bolostne wobrazy ćim skutkowniše. Tu je wšo realne a wěrne. Hrajerjo su maćiznu přeswědčiwje předstajili. Trochu škoda wšak je, zo njejsu lajko­jo wjace za dźěło měli, sym so nadźijała, zo jich tež rěčeć słyšimy. Štož pak pokazuja, mam za radźene.

110 lět Towarstwo přećelow Serbow

póndźela, 19. februara 2018 spisane wot:

W lěće 1907 załožichu w Praze „Łužiskoserbske towarstwo Adolf Černý“, dźensa pod mjenom Společnost přátel Lužice“ (SPL) skutkowace. Składnostnje 110. róčnicy wobstaća ma najnowše wudaće časopisa Česko-lužický věstník (čo. 11-12/2017) krótki zarys stawiznow SPL a mysle wšěch předsydow po lěće 2002. Su to Radek Čermák, Leoš Šatava, Hanuš Härtel, Petr Kaleta a Lukáš Novosad.

Měnjenja sahaja wot zwjeselacych nowinkow, kaž je to přistup 28 nowych čłonow 2017, hač k zwěsćenju „zajim wo Łužicu a Łužiskich Serbow w čěskej zjawnosći cyłkownje stagněruje“. Jako wjerški po 1989/1990 su wosebje mnohe kulturne a wědomostne zarjadowanja, nawrót do Serbskeho seminara, wuchowanje a katalogizowanje Hórnikoweje knihownje mjenowane, ale tež zhromadne dźěło ze sakskim zastupnistwom w Serbskim seminarje. Wozjewjene su postrowy k róčnicy wot basnika a přełožowarja Milana Hrabala (wón připowědźa za lětsa online-katalog Hórnikoweje knihownje) a ze serbskeje strony wot předsydy Maćicy Serbskeje Jurja Łušćanskeho a referenta Domowiny Clemensa Škody.

Mnozy komerc wotpokazuja

wutora, 13. februara 2018 spisane wot:

Jutře, 14. februara, je dźeń Walentina. Lětsa padnje tón na popjelnu srjedu. Serbske Nowiny su so w dwurěčnej ­Łužicy a za jeje mjezami naprašowali, što ludźo k dnjej Walentina měnja a kotru rólu nałožk za nich hraje.

Michaelis Šusterowa z Radworja: Wo tajkim dnju zasadnje ničo njedźeržu. Korjenje nałožka leža w zapadźe, hdźež je so wuwił na swjedźeń zalubowanych. Njetrjebam wosebity dźeń, hdyž chcu někomu dźak prajić abo swoju přichilnosć zwuraznić. Za to je w běhu lěta składnosćow dosć. Tež komerc njetrjebam, kotryž je z tym dnjom zwjazany, hdyž su kwětki naraz dwójce tak drohe. Wo tajki nanuzowany swjatk njerodźu.

Pětr Šołta z Budyšina: Dźeń Walentina mi scyła ničo njewoznamjenja. Nje­dowidźu, čehodla měł na wěstym dnju, kotryž je sej něchtó wumyslił, swojej mandźelskej kwětki abo bonbonjeru darić. Za to njetrjebam žadyn wosebity dźeń. Mam to za ryzy komerc, a tohodla je mi to dospołnje smorže.

Zapósłane (07.02.18)

srjeda, 07. februara 2018 spisane wot:

Weronika Bulankowa z Jawory piše:

Minjenu sobotu swjećachmy kaž kóžde lěto tradicionalny ptači kwas Serb­skeho ludoweho ansambla w połnje wobsadźenej Chróšćanskej „Jednoće“. Wjeselach so na zabawny wječor, dokelž zetkach tam tójšto přećelow, znatych a přiwuznych w rjanej, zabawnej atmosferje a mějach přiležnosć so z nimi rozmołwjeć. Wot spočatka hač do kónca knježeše jara dobra a lóštna atmosfera. Z wulkej chwalbu chcu Helenu Bětnarjec a Michała Cyža wuzběhnyć, kotrajž staj swoju rólu perfektnje, na publikum orientowanaj, a z tajkej zahoritosću předstajiłoj, zo so někotremužkuli sylzy ra­dosće ronjachu. Zapłać Bóh wamaj, zo staj nam tónle wječor z telko elanom a profesionalitu porjeńšiłoj.

Ale tež wšitcy wuměłcy ansambla su wuběrnje spěwali, hrali a rejwali, tak zo so čas přespěšnje miny. Běchu to čiłe, wokřewjace hodźinki na spodobnym zarjadowanju, a tohodla tež wulki dźak režiserej za dobre ideje.

Kóždy, kiž njeje hišće přiležnosć měł, njech sej krasny program sobotu abo njedźelu w Budyskim SLA wobhlada.

Zapósłane (06.02.18)

wutora, 06. februara 2018 spisane wot:

Pod nadpismom Zwjeseleni a zadźiwani piše Norbert Róbl ze Smjerdźaceje:

Njedawno smy w Ralbičanskej sportowni ptačokwasny program, wuhotowany wot dźěći tamnišeje pěstowarnje „Dr. Jurij Młynk“, dožiwili. Maćerje a nanojo, wowki a dźědojo, tež mnozy dalši z pěstowarnju zwjazani njejsu z přikleskom lutowali, jako widźachu a słyšachu, što běchu kubłarki a kubłarjo z dźěćimi nazwučowali. Je wobdźiwanjahódne, kak bě nimale sto dźěći wšěch starobnych skupin zapřijatych, zo bychu na jewišću program wuhotowali. Wědźo, kelko dźěła a prócy wšitcy wobdźěleni hižo z wupyšenjom a wuhotowanjom jewišća kaž tež ze zdrasćenjom wulkeje syły dźěći mějachu, wuprajam wšěm najwjetšu chwalbu zawěsće w mjenje wšěch staršich kaž tež wulke připóznaće. To bě w rozmołwje z druhimi po programje jednohłósne měnjenje. Runočasnje wjacorych zadźiwa, zo njeje na zarjadowanju přitomna sobudźěłaćerka Serbskeho šulskeho towarstwa ani jeničke słowčko dźaka a připóznaća, štož by so prosće słušało, zjawnje prajić wědźała.

Zapósłane (01.02.18)

štwórtk, 01. februara 2018 spisane wot:

Weronika Bulankowa z Jawory piše:

Njedźelu popołdnju wobhladach sej komediju „Kurowa klinika ‚Wjesoła mysl’“ lajskeje dźiwadłoweje skupiny Šunow­-Konjecy na kopatej połnej žurli w Nowoslicach.

Telko so dołho wjace smjała njejsym! A jako lajska dźiwadźelnica wěm, z kajkim rjanym a wuspěšnym předstajenjom su hrajerjo publikum zwjeselili. Komediju Beaty Irmisch smy tež hižo hrali, ale přełožk, kiž je tu Daniel Wjenk zdokonjał, bě přemóžacy. Wón njeje jenož hru přełožił, ale tež swoju rólu wuběrnje zmištrował – wšitcy tamni akterojo runje tak! Zapłać Bóh za krasne předstajenje! Móžu kóždemu lubowarjej serbskeho dźiwadła ze sprawnej wutrobu hru doporučić. „Wutrobička, směj so“, a to je so hrajerjam stoprocentowsce poradźiło. Přichodnu njedźelu potajkim do Lejna abo tydźeń pozdźišo do Haslowa! Kopata połna žurla a wjeseli přihladowarjo su hrajerjam najwjetši dźak!

Zapósłane (24.01.18)

srjeda, 24. januara 2018 spisane wot:

Budyšan Julian Nyča namjetej Milenki Rječcyneje we wudaću Serbskich Nowin z 19. januara na 1. stronje slědowace přispomnja:

Jurij Gustaw Kubaš měješe bjezdwěla swoje zasłužby jako farar a redaktor mjez druhim Serbskeho Hospodarja. Wón skutkowaše pak jenož krótki čas w Ral­bicach a najwjetši dźěl swojeho žiwjenja w Njebjelčicach.

Přiwšěm njebych poručił šulu pomjenować po mužu, kiž je 1881 mjez druhim tole do Katolskeho Posoła pisał: „W tutym pschescźěhanju židow, kaž to z Ruskeje, z Pomorskeje, z Pólskeje, z Barlina atd. cžitamy, widźimy Božu sprawnoscź.“ Haj, wón měnješe woprawdźe antisemitiske pogromy na mjenowanych městnach a měješe je za prawe. Greifswaldska uniwersita mjeno antisemita Ernsta Moritza Arndta po dołhich zjawnych diskusijach nětko skónčnje woteda. My njedyrbjeli samsny zmylk činić, wšako mamy hišće dosć druhich wosobinow, kotrež bychu sej tajku česć zasłužili.

Čěske hódnoćenje Kita Lorenca

štwórtk, 18. januara 2018 spisane wot:

Hakle nětko dóšłe oktoberske čisło Praskeho časopisa Česko-lužický věstník ma dwě wobšěrnišej spominani na zemrěteho Kita Lorenca. Předsyda Towarstwa přećelow Serbow Lukáš Novosad mjenuje jeho „najwjetšeho serbskeho basnika druheje połojcy 20. lětstotka“, ale tež „jednoho z najwažnišich přełožowarjow a editorow“. Novosad wustaja, zo je Lorenc tójšto wuznamjenjenjow „poetiskeje přeswědčiwosće dla“ dóstał, zo „w čěšćinje nimo sorabistow so jeho basnjam wěnowachu tak znaći přełožowarjo kaž Jan Skácel a Ludvík Kundera“. Milan Hrabal z Varnsdorfa dopomina so na „mnohe wosobinske zetkanja z Lorencom, kiž je njezapomnity“. K smjerći přećela stwori wón baseń „Básnik se loučí“ („Basnik so rozžohnuje“). Z pjera Kita Lorenca stej wozjewjenej basni „Čas njebě“ (z přełožkom Radeka Čermáka do čěšćiny) a „Melodija“ (přełožk Milan Hrabal). Časopis wozjewi foto zemrěteho a wobraz něhdyšeho młyna we Wuježku.

Zapósłane (12.01.18)

pjatk, 12. januara 2018 spisane wot:

Stani Statnik z Ralbic ma kritiske přispomnjenje k rozprawnistwu Serbskich Nowin z 9. januara 2018 wo „wažnych“ temach:

Wutorne wudaće Serbskich Nowin měješe na titulnej stronje dosć wobšěrny přinošk (nimale třećina strony) wo hwězdnym pochodźe přećiwo „wuhlowej politice“ z markantnym (a tu měnju kwalitu wobraza) a wulkim titulnym wobrazom. Dokelž sym słužbnje hižo dlěši čas w potrjechenych kónčinach po puću, zwěrju sebi prajić – bjez toho zo chcył wosobinske dóńty potrjechenych złahodnić –, zo znaju mjeztym wobě stronje měnjenjow k problematice. Tohodla bych sebi přał wot redaktora přinoška wotmołwy na prašenja: Kelko z wulkeje syły trochowanych 300 wobdźělnikow je woprawdźe z potrjechenych wsow było? Abo bě traš wjetšina „aktiwistow“ ze zdalenišich (njepotrjechenych) kónčin, kaž njedawno wokoło wjelčeje problematiki we Łazku?

Njeje tu samsny zjaw, zo spyta absolutna mjeńšina (hlej wuslědki lońšich wólbow) swoje zajimy z pomocu politiskich lobbyistow přesadźić?

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

  • Sobotu, 17. febraura,  měješe lětuša inscenacija „Paradiz w dobrej stwě“ Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła na hłownym jewišću w Budyšinje premjeru. Tule podawamy wam někotre fotowe impresije z přemjerneho předstajenja a z premjerneho swjedźenja. Při

nowostki LND