Rěč podpěrać

štwórtk, 13. junija 2019 spisane wot:

Budyšin (kl/SN). Namjety za Domowinske wuznamjenjenja je předsydstwo župy „Jan Arnošt Smoler“ Budyšin na swojim wčerawšim posedźenju rozjimało. Namołwja tuž wšitke skupiny a towarstwa župy, swoje namjety za wosoby, kotrež so nadměru za serbske narodne žiwjenje angažuja, hač do 30. junija zapodać. Rěčeli su wčera tež wo kandidatach, kotrychž měli za wólby serbskeje rady Sakskeje namjetować.

Po dobyću dweju mytow w Sakskim fondsu Čiń sobu dorozumi so župne předsydstwo wo prěnich krokach a předewzaćach za zwoprawdźenje. Jedyn projekt rěka „motiwator k wožiwjenju rěče w nakromnych kónčinach sydlenskeho ruma Serbow“. Tak budźe wosoba w kónčinje Budyskeje župy po puću, hdźež je so serbšćina ze wšědneho dnja nimale pozhubiła, kaž na wsach wokoło Malešec. Najwažniše tam je serbskorěčne poskitki wožiwić a zachować. Přinošować maja k tomu wšelakore zarjadowanja w regionje hromadźe z wobydlerjemi. Malešanski „Wódny muž“ chcedźa jako zarjadowanišćo wužiwać.

Předsydstwo je dale dźeń wotewrjenych duri 22. junija w domje Měrćina Nowaka w Njechornju dopřihotowało.

Wjeršk „Počasow“ w Budyšinje

štwórtk, 13. junija 2019 spisane wot:
Spěwarki a spěwarjo chóra 1. serbskeje kulturneje brigady hotuja so na přichodny wjeršk we wobłuku lětušeho 70. jubileja ćělesa. Na lětušim 73. serbskim ewangelskim dnju předstaja gymnaziasća njedźelu popołdnju zhromadnje z orchestrom Serbskeho ludoweho ansambla kaž tež ze štyrjomi solistami pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhmy oratorij Korle Awgusta Kocora a Handrija Zejlerja „Podlěćo“ w Budyskej Michałskej cyrkwi. Byrnjež třidźělna twórba sławny cyklus „Počasy“ krónowała a k najznaćišim serbskeju klasikarjow słušała, bě wona dotal skerje zrědka dospołnje słyšeć. Foto: SN/Maćij Bulank

„Łužyca“ je zajimcow na zjawnu diskusiju wo přichodźe delnjoserbšćiny přepro­syła. Najwažniši wuslědk wječora minjeny štwórtk w Choćebuskim měšćanskim domje je, zo trjebamy jasny koncept.

Choćebuz (HA/SN). Diskusija wo wuslědkach ewaluacije serbskeje wučby na braniborskich šulach a scyła wo přichodźe serbskeho šulstwa a serbskeje rěče w Delnjej Łužicy dale dźe. Po tym zo su so serbske institucije a Domowina z wuslědkami ewaluacije na njezjawnym zarjadowanju spočatk apryla zaběrali a serbske wučerki a serbscy wučerjo w meji wo nich internje rěčeli, je nětko tež redakcija delnjoserbskeho telewizijneho magacina Łužyca do wažneho dialoga zapřimnyła. Něhdźe 80 ludźi bě minjeny štwórtk přeprošenje magacina na zjawnu diskusiju wuslědkach ewaluacije serbskeje wučby na šulach Braniborskeje do Choćebuskeho měšćanskeho domu sćěhowało, mjez nimi tež mnozy chowancy Delnjoserbskeho gymnazija Choćebuz a jich starši.

Wo Maćicy Serbskej přednošował

wutora, 11. junija 2019 spisane wot:

Martin (mkc/SN). Na iniciatiwu Maticy Slovenskeje běchu w lěće 2007 zahajili slěd słowjanskich kongresow. Słowakska Maćica pod nowym předsydu Marianom Gešperom bě minjeny tydźeń na 4. kongres přeprosyła, zdobom kruh wobdźělnikow rozšěriła a słowjanske institucije do njeho zapřijała. Zastupnicy z Bołharskeje, Słowjenskeje, Madźarskeje, Čorneje hory, Rumunskeje, Ukrainy, Čěskeje, Ruskeje, Łužicy kaž tež hosćićelskeho kraja Słowakskeje wuradźowachu wo swojich starosćach a rozmyslowachu wo tym, kak móhli w realnym procesu globalizacije, liberalizacije a nowych informaciskich technologijow zhromadne dźěło pohłubšić a sej mjez sobu pomhać.

Prěni króć zastupjena bě ruska uniwersita z Perma. Młoda docentka-bohemistka rozprawješe wo wužadanjach, ko­trež­ tam při podawanju čěšćiny studentam ze wšěch kóncow swěta nazhonja. Wulki zajim w njej zbudźi, zo móže serbšćinu wuknyć a ju přez internet z wose­bitym programom Budyskeho Rěčneho centruma WITAJ słyšeć.

Hłubšo rozmyslować

štwórtk, 06. junija 2019 spisane wot:
„Jara připóznatej“ mjenowaše čłon prezidija Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny Marcel Brauman na wčerawšej hłownej zhromadźiznje župy „Jakub Lorenc-Zalěski“ šuli w Slepom. Kajki matej kubłanišći kaž Slepjanskej wuznam za sposrědkowanje serbšćiny zwonka wobłukow tajkich z adjektiwom „serbski“ w šulskim mjenje, Brauman jako župan Wojerowskeje župy dosć derje wě. Jeho wčera wuprajena mysl, šuli kaž Slepjanskej, prawnisce runostajić z kubłanišćemi w Ralbicach, Worklecach abo Radworju, će pohnuwa hłubšo wo tym rozmyslować. Wotpowěduje dotal na někotre „serbske šule“ wobmjezowany status trěbnym prócowanjam wo zachowanje našeje maćeršćiny, abo tči za tym „Budyska“ perspektiwa, kaž to w srjedźnej Łužicy rady mjenuja? Wězo je Slepo wosebity přikład. Ale njeby status „serbski“ hladajo na tamniše popřewrótowe prócowanja wo našu maćeršćinu zdobom specifisku regionalnu identitu skrućił? Axel Arlt

Wuradźowanje jury wurisanja młodźinskeho dźěła „Přimaj so gratu!“ minjenu sobotu w Budyšinje bě za wšitke wobdźělene cyłki wuspěšne.

Budyšin (mk/SN). Wšitke štyri serbske młodźinske skupiny, kotrež běchu so ze swojimi projektami na lětušim wubědźowanju pod hesłom „Přimaj so gratu!“ wobdźělili, smědźachu Budyski Serbski dom minjenu sobotu z wopismom a mytom wopušćić.

Maćica Serbska w Martinje pódla

wutora, 04. junija 2019 spisane wot:

4. mjezynarodny kongres Maćicow wotměwa so hač do štwórtka w słowakskim Martinje. Tak je Matica slovenská hižo druhi raz z hosćićelku. Dalšej kongresaj běštej w Serbiskej a Słowjenskej.

Martin (Łu/SN/at). Ze swjedźenskim ga­la­programom zahaja dźensa wječor lětu­ši­ kongres zastupjerjow Maćicow w Sło­wakskim komornym dźiwadle w Martinje. „Maćicy jako kulturne towaršnosće su unikatny fenonem słowjanskich a druhich narodow, kotřiž w Europje paralele nimaja. Wone běchu cyłki potłó­čo­wanych ludow, jich róla bě narodno-defensiwna. Zdobom maja zasłužby nastupajo wuwiće kultury, literatury, wědo­mo­sće, nakładnistwowstwa a cyłko­wneho narodneho hibanja.“ To zwurazni před­syda hosćićelskeje Maticy slovenskeje Marian Gešper do kongresa. Wón powita dźensa Maćicarjow ze Serbiskeje, Słowjenskeje, Bołharskeje, Čorneje Hory, Čěskeje, Ukrainy a Ruskeje, ale tež zastu­­pjerjow Maćicy Serbskeje z Němskeje. Słowakske maćične hibanje zastupuja Matica slovenská, Matica slovenská w Ser­biskej a Regionalny kulturny cyłk Matica slovenská w Zakarpatskej, kaž hosći­ćeljo informuja.

Swójski namjet

pjatk, 31. meje 2019 spisane wot:

Wojerecy (JaW/SN). Župa „Handrij Zejler“ Wojerecy chce swójski personelny namjet za wólby přichodneje Rady za serbske naležnosće Sakskeje zapodać. To je předsydstwo regionalneho zwjazka srjedu wobzamknyło, kaž župan Marcel Brauman informuje. Tohorunja su rozsudźili, „žadanje ze zjednoćenstwa ‚Serbski sejm‘ za připóznaćom serbšćiny jako druheje cuzeje rěče na šulach podpěrać, kotrež oficialnje jako ‚serbske‘ klasifikowane njejsu“, rěka w zdźělence.

Dale rozprawješe Brauman wo přihotach specielnych informacijow za młode serbske swójby w zwisku z kampanju Wojerowskich měšćanskich zawodow „Město za swójby w krajinje Krabata a jězoriny“. Z njej poskića tamniša bydlenska towaršnosć swójbam nowe a wjetše komfortabelne domicile za přihódnu płaćiznu.

Po kontrowersnej diskusiji je gremij zdobom wobzamknył, naležnosć planowaneho přesydlenja Miłoraza přisłušnej Slepjanskej župje „Jakub Lorenc-Zalěski“ přewostajić a stejišćo njezabrać.

Njeswačidło (aha/SN). Po tym zo bě lońše dalekubłanske zarjadowanje, organizowane wot městopředsydy Njeswačanskeho pčołarskeho towarstwa Při Čornicy Christiana Budera, přewšo dobry wothłós žnjało, je wón minjenu sobotu znowa pčołarjow přeprosył. Cyłkownje 36 ze Sakskeje, mjez nimi tež wjacori ze serbskich wsow, bě nětko pódla.

Mjeztym zo předsyda Krajneho zwjazka sakskich pčołarjow Tino Lorz z pčołarjemi praktisce zwučowaše, přednošowaše zasłužbny pčołar a čłon předsydstwa Rolf Schülbe na temu „Što dyrbiš při plahowanju matkow wobkedźbować?“. Pčołarjo plahuja dźensa přewažnje pčołki družiny Buckfast. Pomjenowana je wona po jendźelskim městačku blisko Devona. W tamnišim klóštrje sta so benediktinski mnich Adam Kehrle, kiž je wšelakore družiny křižował, z jednym z najpopularnišich pčołarjow nowšeho časa.

Budyšin (cyna/SN). Wčera popołdnju podachu so čłonojo towarstwa Přećeljo Smolerjec kniharnje na swojim lětnym Smolerjowym dnju na wuprawu po Budyšinje. Mjez 15 čłonami bě tež Eero Balk z Helsinkow.

Tak nóžkowachu po slědach Hańže Bjeńšoweje, kotrejež stoćiny, a Herty Wićazec,­ na kotrejež 200. narodniny lětsa spominamy. Zajimcy wopytachu městna jeju bydlenja a skutkowanja. Přewodźał je jich Handrij Bjeńš, syn Hańže Bjeńšoweje. Wón wědźeše wjele zajimaweho ze žiwjenja spisowaćelki powědać. Slědy rodźeneje Róžeńčanki namakaš mnohe, tak na Drježdźanskej dróze, hdźež bydlachu jeje mać a přiwuzni. Abo na Dźiwa­dłowej, hdźež je na bance dźěłała. Nimo toho w Serbskim domje a LND. Wšelki tekst je Bjeńšowa na Pawoła Njekowej­ dopisała. Na Delnjokinjanskej bě ju raz při pisanju z wotewrjenym woknom njetopyr wopytał. Na bliskim Marijinym kěrchowje je swój posledni wotpočink namakała.

nawěšk

nowostki LND