Ruba Pólska puć?

wutora, 17. oktobera 2017 spisane wot:
Waršawa (ČŽ/K/SN). Pólska móhła być prěni kraj EU, kotryž kóždolětne wotměnjenje lěćneho a zymskeho časa wotstroni. Namjet, skorigować zakoń wo měnjenju časa, je w sejmje prěnje čitanje wobstał, rozprawjeja čěske nowiny z pólskeje stolicy, powołujo so na dźenik The Daily Telegraph. Po hódnoćenju britiskeho dźenika je sej pólska politiska scena w tejle naležnosći w dalokej měrje přezjedna. Iniciatorka namjeta je Ludowa strona, a jeje šef Bronisław Karasek k jeho wopodstatnjenju rjekny, „wotměnjenje časa móže njerunowahu biologiskeho časnika wuskutkować, čemuž často nahła změna nalady, kaženje spara kaž tež wyše riziko infarkta sćěhuje“. Zakitowarjo wotměnjenja časa pokazuja doraznje na to, zo by jeho wotstronjenje Pólskej problemy načiniło. „Potrjechiło by to kóždeho čłowjeka a kóždu instituciju, z programowanymi časnikami započejo přez telefony hač ke korigowanju komjuterowych systemow, na přikład tych, kiž transport nafty kontroluja.

V4 z wjerškomaj

wutora, 17. oktobera 2017 spisane wot:

Budapest/Bratislava (ČŽ/K/SN). Najwyši statnicy tak mjenowaneje Visegrádskeje štyrki (V4) su so w minjenych dnjach schadźowali. Prezidenća Čěskeje, Słowakskeje, Pólskeje a Madźarskeje wuprajichu so na swojim wjeršku w Szekszárdźe za to, zapadny Balkan integrować do Europskeje unije. Po słowach čěskeho prezidenta Miloša Zemana su sej přitomni wo tym přezjedni byli, zo wuchadźa hłownje z Bosniskeje strach dalšeho šěrjenja radikalneho islamizma. Słowakski prezident Andrej Kiska rjekny, zo kraje zapadneho Balkana hospodarsce kromja a zo su mjez nimi z dawna wadźency, „ludźo žedźa pak so za tym, być w EU“. Wuradźowali su hłowy statow V4 tež wo ekologiji a trěbnosći digitalizacije.

W Bratislavje běchu so ministerscy prezidenća Visegrádskeje štyrki zhromadźili. Na jich wjeršku wuprajichu so premierojo wuraznje za to, zo měli na wuradźowanjach wo přichodźe Europskeje unije wšitke čłonske staty wobdźělene być. „Njeńdźe, zo so staty z eurom separatnje rozmołwjeja a tamnych wonka wostaja“, praji słowakski premier Robert Fico.

Drezina dwě kruwje hódna była

póndźela, 16. oktobera 2017 spisane wot:

KOLESO a jeho stawizny su předmjet unikatneje wustajeńcy, kotruž je Sewjeročěski muzej w njedalokim Liberecu zarjadował. Ekspozicija znazornja wuwiće dźensa drje najbóle wužiwaneho jězdźi­dła wot jeho zrodźenja z tak mjenowanej drezinu přez němskeho wunamakarja Karla von Draisa hač k nětčišemu luksusowemu eksemplarej. „Dźensa zdawa so nam to skoro primitiwne być – dwoje koło, stelaža, rjećaz, pedalej – prjed hač tak daloko bě, je nimale sto lět zašło“, praji direktor muzeja Jiří Křížek. Nimo přikładoweho „modela“ po Draisu, z nohomaj pohibowaneje dreziny Olomoucskeho kowarja Schigarta z lěta 1820, pokazuja we wustajeńcy hłownje typy kolesow, zwuraznjace zasadny postup. Wobdźiwać móže zajimc tak mjez druhimi jednore „wotstorkowadło“ z kowowymi wobručemi, cyłokowowe koleso z wulkim prědnim kołom z pedalomaj, koleso z drjewjanymi stpicami abo tež jedne z prěnich wubědźowanskich kolesow „Helvett“ z přesadźenjom (Übersetzung), zhotowjene 1937. Pneumatiku daše sej lěta 1888 John Dunlop spatentować. Wopytowar­ zhoni tež, kelko su kolesa něhdy płaćili.

Njewšědny rozrost produkcije

pjatk, 13. oktobera 2017 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Industrijna produkcija rosće w Čěskej kaž hewak nihdźe w Europskej uniji. W awgusće přiby wona porno julijej, jako bě hižo 3,3 procenty wučinjała, wo 5,8 procentow. Wotpowědne daty wozjewi Čěski statistiski zarjad (ČSÚ). Po tydźenjach dowola w juliju je přemysło w awgusće z połnej paru dźěłać móhło. Analytikarjo pokazuja na to, zo su k wurjadnemu hospodarskemu wuslědkej předewšěm přinošowali produkcija kaž tež wotbytk miliny, płuna a klimatizowaneho powětra. ČSÚ zdobom zwěsća, zo je w spomnjenym času produkcija pola łódźow, lokomotiwow, lětadłow a kolesow wo dźesać procentow spadnyła. Za to je so twarstwo zhrabać móhło. W zawodach industrije z wjace hač 50 sobudźěłaćerjemi je so ličba dźěławych w awgusće wo 1,9 procentow rozšěriła. W nich zwyši so přerězna měsačna mzda porno lońšemu lětu wo 7,5 procentow..

W Pólskej wěnuja so skónčnje jebarskemu wobohaćenju

Waršawa. Pady reprewatizacije Pólsku tuchwilu chětro zaběraja. Zjaw je jedyn wuskutk Druheje swětoweje wójny, kotraž njeje sej jenož wjele woporow w ludnosći žadała, ale tež tójšto ruinow zawostajiła. Pólski stat bě po wójnje z dekretami spytał wšitko zrjadować. Hłowny stołp změnow bě cyłkowne zestat- njenje, k čemuž słušachu mjez druhim ležownosće a twarjenja. Priwatnosć njeje hižo eksistowała. Hakle ze změnu po lěće 1989 počinaše přestrukturowanje. Takrjec kóždy, kotremuž bě do zestatnjenja ležownosć abo twarjenje słušało, móžeše je wróćo dóstać. Přizjewili pak njejsu so jenož mějićeljo abo jich namrěwcy, ale kaž so dale a bóle wujewja tež tójšto wobšudnikow. Z pomocu swojich překle­panych prawiznikow su puće našli so z imo­bilijemi wobohaćić. Zakonje, kotrež repriwatizaciju w Pólskej rjaduja, dźě tam tak prawje nimaja. Tuž móžachu so wobšudnicy aktiwnje posłužować. Ze zdźěla jara drastiskimi metodami spytachu potom wobydlerjow z bydlenjow wuhnać. Na přikład zwyšichu wjacekróć podruž bydlenjow.

Kralowski kwas

srjeda, 11. oktobera 2017 spisane wot:
Běłohród (ČŽ/K/SN). W Běłohrodźe je so sobotu po 95 lětach zaso jónu kralowski kwas swjećił. W katedrali swjateho arcyjandźela Michała zwěrowa hłowa prawosławneje cyrkwje kraja, patriarch Irinej, 35lětneho serbiskeho princa Filipa Karađjorđjevića z 31lětnej wuměłču Danicu Marinković, dźowku wuznamneho serbiskeho molerja. Na wurjadnym podawku wobdźělichu so mnozy přisłušnicy europskich kralowskich dworow. Nawoženja Filip je jedyn z třoch synow serbiskeho krónoweho princa Alexandra Karađjorđjevića a princesny Marie da Glória d’Orléans-Bragance, přiwuzneje španiskeho krala Juana Carlosa. Nan Filipa a tuchwilny naslědnik njeeksistowaceho serbiskeho tróna bě so z dowolnosću serbiskeho knježerstwa ze swójbu lěta 2002 do domizny nawróćił. Narodźił je so wón 1945 w Londonje. W britiskej stolicy bě kral Peter I. po nadpadźe hitlerskeje Němskeje 1941 na Juhosłowjansku wućek pytał. Po Druhej swětowej wójnje je Titowe komunistiske knježerstwo monarchiju wotstroniło. Kwasna hosćina je so wulkotnje w kralowskim hrodźe Beli Dvor wotměła.

Zajimawe kružki maja tradiciju

póndźela, 09. oktobera 2017 spisane wot:

WJETŠINA čěskich dźěći, cyłkownje 66 procentow – najwjace w rjedźe krajow – skutkuje we wólnym času w najwšelakorišich kružkach. Tole zwěsća agentura IPSOS, kotraž je staw w tymle nastupanju zdobom w Słowakskej, Bołharskej a Pólskej přepytowała. W Słowakskej zaběra so w kružkach runje połojca dźěćiny, w tamnymaj krajomaj hišće mjenje. W Čěskej wšak starši swoje dźěći po šuli do zajimawych kružkow sćelu. Najwjace z nich je přeswědčenych, zo su kružki wažny wobstatk kubłanja a zdźěłowanja. Eksperća maja bjeztoho za to, zo hraje zaběra w kružkach wuznamnu rólu při formowanju wosobiny. Najpopularniše su sportowe a wuměłstwowe kružki, na přikład hudźbne, tworićelske, rěčne a dźiwadłowe. Hudźbne a druhe muziske skutkowanje poskićeja zakładne wuměłstwowe šule. Aktiwity w kružkach zmóžnjeja tež mnohe šulske kubłanišća, dźěćace a młodźinske domy a nimale dwě třećinje pěstowarnjow. Kružki tam słuža hłownje tomu, wuknyć cuze rěče abo hrać na pišćałce resp. hajić ludowe reje. W pěstowarnjach je wobdźělenje darmotne, šule zběraja zwjetša skromny přinošk.

Kabinet Sobotki špatny był

štwórtk, 05. oktobera 2017 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Dosłužacemu knježerstwu ministerskeho prezidenta Bohuslava Sobotki (ČSSD) njewustaja prezident Miloš Zeman žane dobre wuswědčenje. „Sobotkowy kabinet móžu hódnoćić jako kabinet zapasenych składnosćow“, Zeman zwurazni. K tajkemu posudkej dóńdźe wón tohodla, „dokelž žane reformy njezwoprawdźi“. Po słowach hłowy stata je knježerstwo, kotrež cyły čas jeno za wobchowanje towaršnosće dźěła a skutkowne reformy njepřewjeduje, špatne knježerstwo. Tak pokaza Zeman na to, zo je knježerstwo, kotrež bě wón jako šef ČSSD wot 1998 do 2002 jako premier nawjedował, tři reformy zeskutkowniło – přerjadowało je zjawne zarjadnistwo, sprofesionalizowało wójsko a spriwatizowało banki.

Sobotka wšak porno tomu měni, zo je jeho­ knježerstwo minjene štyri lěta aktiwne­ było – w Europskej uniji.

Dwacećimilionta

srjeda, 04. oktobera 2017 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). Čěska awtotwornja Škoda Auto je tele dny dwacećimilionty awtomobil zhotowiła. Wozydło z běžnym čisłom 20 000 000 je sportowe typa Karoq, zmontowane w zawodźe přede­wzaća w Kvasinach. Mnóstwo zhotowjenych mašinow liča wot samoho spočatka zahajenja produkcije awtow w sewjero­čěskej Mladej Boleslavje lěta 1905 a zapřijimuje wšu awtoprodukciju čěskich zawodow kaž tež wukrajnych fabrikow Škody. Wot lěta 1991 je firma Škoda Auto wobstatk němskeho wulkokoncerna Volkswagen. W Čěskej samej ma přede­wzaće tři awtotwornje, w kotrychž dźěła přibližnje 30 000 ludźi. K tomu wobsedźi wone fabriki w Słowakskej, Ruskej, Chinje­ a dalšich krajach. W minjenym lěće­ doda Škoda Auto 1 127 700 wozow kupcam po cyłym swěće, třeće lěto za sobu wob lěto zhotowjejo wjac hač milion eksemplarow. Hač do lěta 2025 chce awtotwarc wuwić pjeć ryzy elektriskich modelow. Na njedawnym mjezynarodnym awtosalonje w Frankfurće nad Mohanom prezentowana marka z modelom Škoda­ Vision E je prěni dospołnje elektrisce ćěrjeny typ.

Swět ilustracijow w stolicy

póndźela, 02. oktobera 2017 spisane wot:

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske Nowiny

Bratislava. Před někotrymi dnjemi běchmy so překwapjaceho wuprajenja statistiki WHO dowědźeli. To dźě swětowa organizacija za strowotnistwo Słowakskej wuswědča, zo jeje wobydlerjo hižo přez měru njetutkaja. Hdyž bě lěta 1990 kóždy Słowak wob lěto 168 litrow alkoholiskich napojow – piwa, wina, palenca – konsumował, „spokoja“ so wón mjeztym z 50 litrami mjenje. Něžna rewolucija 1989 je zwučenosće ludźi w tym nastupanju změniła. Dźensa popřewa sej Słowak najčasćišo piwo, „wutrubiwši“ wob lěto 86 litrow chmjeloweje brěčki. Přetrjeba wina wučinja lětnje 21 litrow na hłowu. Eksperća zwěsćeja, zo Słowakojo přeco hišće přewjele alkohola konsumuja a zo načinja to strowotniske kaž tež towaršnostne problemy. Jedna z přičin spada přetrjeby alkohola je zestarjenje ludnosće.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

nowostki LND