Status morjanět zrjadowany

pjatk, 17. awgusta 2018 spisane wot:

Aktaw (ČŽ/K). Po dlěje hač 20 lět trajacych jednanjach su Ruska, Kazachstan, Turkmeniska, Azerbajdźan a Iran w kazachskim měsće Aktawje podpisali zrěčenje wo prawniskim statusu Kaspiskeho morja. Dojednanje twori wažny zakład za přichodnje mjenje napjatosćow mjez krajemi. Na swjatočnym podawku stawizniskeje dimensije tele dny wobdźělichu so prezidenća wšitkich pjeć přimórskich statow.

Ruski prezident Wladimir Putin wo­znamjeni dojednanje jako skutk historiskeho wuznama. Wone wotmjezuje sfery wliwa jednotliwych krajow nastupajo Kaspiske morjo. Postajene su w nim na přikład hranicy hospodarskich pasmow. Zrěčenje wopřijima tohorunja wašnje rozdźělenja masiwnych kapacitow nafty a zemskeho płuna pod dnom morja. Za­jimawy aspekt dojednanja je, zo definuje wone dno Kaspiskeho morja jako morjo, jeho wódnu płoninu z 370 000 kwadratnymi kilometrami pak jako jězor.

Britiski dźenik Financial Times k tomu pisa, zo spomnjene zrěčenje Ruskej wobkruća wojerske nadknjejstwo nad Kaspiskim morjom.

Hospodarstwo pomałšo rostło

štwórtk, 16. awgusta 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Čěska ekonomika je w druhim kwartalu 2018 trochu pomałšo postupowała. Kaž z najnowšich datow Centralneho statistiskeho zarjada wuchadźa, je wona wot spočatka apryla hač do kónca junija „jeničce“ wo 2,3 procenty přibyła. W prěnim štwórćlěće bě jeje róst hišće nimale štyri procenty wučinjał. Za něšto wulce wobmyslomne wšak hospodarscy wěcywustojni spomnjeny zjaw nimaja, dokelž tča přičiny pomał­šeho rósta w nachwilnych faktorach. Tak su w předźěłanskej industriji, w twar­stwje kaž tohorunja w eksporće wšelke strukturne njedostatki nastali. Přetrjeba domjacnosćow jako klučowa pozicija wosta přiwšěm stabilna. W předewzaćach je k tomu 1,9 procentow wjace ludźi dźěłało hač w samsnym času minjeneho lěta.

Kaž mjenowana instanca dale wozjewja, eksportuje Čěska republika spochi wjace tworow do krajow Europskeje unije. W prěnim połlěće wučinješe wuwoz do nich 2,15 bilionow krónow (přibližnje 8,5 miliardow eurow). Wotběrał je za to eksport tworow wosebje do aziskich statow, Afriki a do Sewjerneje Ameriki, tuž do USA a Kanady.

Rusojo w Čěskej

srjeda, 15. awgusta 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). W Čěskej republice zasydla so dale a wjac ruskich ludźi. Přebywaše-li lěta 2006 něhdźe 23 300 Rusow a Rusowkow w kraju, wučinješe jich ličba lětsa kónc junija 37 303.

Po statistice čěskeho nutřkowneho ministerstwa tworja Rusojo w susodnym kraju štwórtu najsylnišu skupinu wukrajnikow. Spomnjena statistika zdobom wupokazuje, zo přebywaja třo z dźesać Rusow w Čěskej dźěła abo předewzaćelenja dla. W lěće 2016 je 10 990 z nich dźěło měło – 8 200 w najwšelakorišich powo­łanjach, 2 700 předewzaćelsce. Pjećina ruskich staćanow je swójby dla do Čech ćahnyła, dźesaćina z humanitarnych a dru­hich přičin. Přibližnje 20 procentow z nich studuje. Loni su uniwersity a wysoke šule 5 906 ruskich studentow měli. 353 z nich je studij samych płaćiło. Poprawom pak ruscy studenća, kotřiž zdźěłowanje w čěšćinje absolwuja, za studij na zjawnych kubłanišćach runja čěskim komilitonam njetrjebaja ničo płaćić.

Po měrcowskim zwěsćowanju wo­prašowarnje CVVN słušeja wšak Rusojo k tym narodnosćam, kotrež Češa tak ­derje čuć njemóža. Třećinje z nich su ­Rusojo njesympatiscy, jeničce štwórćinje sympatiscy.

Wukrajnicyw Čěskej

wutora, 14. awgusta 2018 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). W prěnim połlěće 2018 je čěska policija 2 376 ilegalnych migrantow zadźeržała, 152 wjac hač w samsnym času loni. Najwjace z nich chcyše bjez ­dowolnosće z Ukrainy, Moldawskeje a Ruskeje do Čěskeje republiki. W ćahach abo busach lepichu zastojnicy 124 tak mjenowanych transitnych ilegalnych migrantow. 69 z nich su byli ćěkancy z Iraka, pjatnaćo z Nigerije a dźesaćo ze Syriskeje. Wotpowědne ličby z čěskeho nutřkowneho ministerstwa je wozjewiła powěsćernja čtk. Legalnje přebywaše kónc junija w Čěskej 542 746 wukrajnikow, 255 995 z nich z dowolnosću nachwilneho přebytka. 286 751 wukrajnikow stajnje w kraju bydli. Legalnje přebywa w Čechach a na Morawje wjace hač 122 000 Ukrainjanow a 114 000 Słowakow. Z nahladnymi ličbami su tohorunja Vietnamjenjo, Rusojo, Němcy a Polacy zastupjeni. Cyłych 44 procentow wukrajnikow z dowolnosću nachwilneho přebytka je w Čěskej dźěła dla. Hač do kónca junija je tam 774 wukrajnych staćanow wo mjezynarodny škit prosyło, mjez nimi 205 Ukrainjanow, 87 Georgičanow, 46 Rusow, 45 Vietnamjanow a 41 Iranjanow.

Najlěpši „přećel“ čłowjeka pos

póndźela, 13. awgusta 2018 spisane wot:

ZE ŠTYRINOHAČOW je Pražanam pos najwoblubowaniše zwěrjo. Kónc junija 2018 je w stolicy něšto wjac hač 85 000 „najlěpšich přećelow čłowjeka“ žiwych było, kaž přisłušny decernat magistrata města wozjewja. Z jeho informacijow dale­ wuchadźa, zo je dobra štwórćina psyčeje bobrije rasowje „měšaneho“ pochada. Woblubowane su tež Yorkshirske terriery, dakle a labradory. Mjena dawaja Praženjo swojim lubuškam zwjetša cuze. Tak je Ben wjace hač 2 000 razow zastupjeny. Dalše časćiše „narěčenja“ su Max, Betty, Riecky, Rex, Jessie. Bella a Meggie. Ale tež čěske psyče mjena njepobra­chu­ja. Tozárka, Bára, Sára abo Miša so najčasćišo jewja.

Loni je psyči dawk Praze nimale 43 milionow krónow (něhdźe 1,7 milionow eurow) wunjesł. Za jednoho psa w bydlenju wučinja dawk 1 500 krónow (dobrych 60 eurow), za druheho a kóždeho dalšeho 2 250 krónow (něhdźe 90 eurow). Mějićelam swójbnych chěžow w Praze 1 hač do Prahi 15 wobličeja za jednoho psa 600 krónow (24 eurow) a za kóždeho dalšeho štyrinohača 900 krónow (36 eurow) psyčeho dawka. W tamnych měšćanskich dźělach wučinja wón 300 respektwinje 500 krónow.

Padnjeni čěscy wojacy su w domiznje

štwórtk, 09. awgusta 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Wčera popołdnju krótko do štyrjoch je wosebite lětadło wójska do do­mizny přiwjezło ćěła přez sebjemordarski nadpad w Afghanistanje zahinjenych třoch čěskich wojakow. W chwili, hdyž specialna mašina w Praze-Ruzyně přizemi, zwonjachu ze wšěch wěžow katolskich cyrkwjow stolicy zwony. Hižo připoł­dnju bě po cyłej Čěskej na wšě 8 000 sirenow dlěje hač dwě mjeńšinje wuło. Na přijimanskim žarowanskim ceremonielu wobdźělichu so nimo přiwuznych za­hinjenych wojakow prezident Miloš Ze­man,­ ministerski prezident Andrej Babiš­, zakitowanski minister Lubomír Metnar a hišće dalši zastupnicy politiki a wójska. Nutrne słowa hłubokeho žarowanja, rudźenja, ale tež pozbudźenja přednjese hłowny wojerski kapłan Jaroslav Knichal. Z chorhojemi stata wob­rubjene kašće z ćěłami padłych wojakow buchu potom na katafalkach z přewodom hrodowskeje straže a wojerskeje policije do Centralneje wojerskeje chorownje přewjezene. Tysachy ludźi podłu drohow so z njeboćičkimi rozžohnowachu, mnozy ze sylzami we wočach.

Produkcija awtow dale rosće

štwórtk, 09. awgusta 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). W Čěskej republice produkuja spochi wjace awtow. Hdyž bě před něšto lětami milion wozydłow hišće wulce sławjeny cyłolětny rekord był, je w prěnim połlěće 2018 hižo 758 475 nowych jězdźidłow awtotwornje kraja wopušćiło. Najwjetši přirost ze 477 131 eksempla­rami docpě předewzaće Škoda Auto, štož je zwyšenje produkcije wo nahladne 3,8 procentow. To zdźěla powěsćernja čtk, powołaca so na informacije Zjednoćenstwa awtomobiloweje industrije.

Kolínski zhotowjer miniawtow TPCA pomjeńši produkciju wo 1,6 procentow na 110 094 wozydłow. Jeničce w Nošo­vickej tworni Hyundaijow je produkcija wo 9,5 procentow na 171 259 jězdźidłow spadnyła, štož wšak bě přez planowane wobšěrne rekonstrukcije twornje spočatk lěta zawinowane. Minus je tohorunja po­la­ nakładnych awtow, kotrychž su ze 431 wozydłami 44,5 proc. mjenje hač su je loni w samsnym času zhotowili. Produkcija awtobusow porno tomu wo 2,5 proc. přiby a rozrosće na 2 375 wozydłow. Spad je tež­ pola motorskich Jawa, kotrychž su ze 746 mašinami 14 procentow mjenje zmontowali.

W jastwje pisane

wutora, 07. awgusta 2018 spisane wot:

Waršawa (JBR/SN). Britiski spisowaćel Graham Masterton, awtor swětowych bestsellerow, měješe originelnu ideju, za swo­je knihi wabić. We wobłuku literarnych zetkanjow w Delnjej Šleskej wopyta wón jedne z najkrućišich jastwow Pól­skeje Wołów, hdźež maja 1 046 jatych. Chłostancy z wulkim zajimom chcychu wot Mastertona wědźeć, kak jeho thrillery a kriminalne romany nastawaja. Sta­jachu swoje prašenja samo w jeho maćernej rěči jendźelšćinje. To spi­sowaćela chětro dźiwaše, najbóle pak to, zo jeći ­jeho twórby scyła znaja.

Loni namołwješe Masterton wšitkich jatych 87 pólskich chłostarnjow do li­terarneho wubědźowanja pod hesłom „W jastwje pisane“. A dósta 105 tekstow připósłanych. Nětko je wón jědna­će lawrea­tam myta spožčił. Dobyćerjej přepoda telewizor a DVD-wothrawak. Dalšim přewostaji swójsce wuhotowane kulije a wopisma. W dobyćerskej stawi­znje dźe wo wotmołwu na prašenje, što čaka na jateho po pušćenju do swobody – „spěšne žiwjenje a njezwučeny njeměr“.

Emila Zátopeka filmisce wožiwja

wutora, 07. awgusta 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Wo sławnym čěskim sportowcu-běharju Emilu Zátopeku nastanje cyłowječorny film, zdźěla powěsćernja čtk. Wurjadnje wuspěšny bě Zátopek był na XV. olympiskich hrach 1952 w Helsinkach. Tam doby wón złotu medalju w swojimaj specialnymaj disciplinomaj 5 000 a 10 000 metrow a dospołnje njewočakowano k tomu tež w marathonje. Tónle wuspěch bě přisamom sensacionelny, dokelž zabsolwowa Zátopek wu­bědźowanje na klasiskich 42,195 kilo­metrach docyła prěni raz w swojej sportowej karjerje. Jeho młodu mandźelsku Danu to tehdy tak pohoni, zo bu tež wona w mjetanju hlebije njenadźicy prěnja.

Režiju filmoweje twórby změje David Ondříček. Čěskim medijam wón přeradźi, zo nosy so hižo dobry lětdźesatk z mysličku, Zátopeka filmisce „wožiwić“. Rjad sekwencow budu wšak hakle móc klětu w nalěću nawjerćeć, dokelž olym­piski stadion w finskej stolicy tuchwilu hišće­ wobnowjeja. W kóždym padźe chcedźa pak tež wobrazy z originalneho městna zapřijeć. Václav Neužil budźe Emila Zátopeka předstajeć, jeho mandźelsku Danu Martha Issová.

Třo čěscy wojacy zahinyli

póndźela, 06. awgusta 2018 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Třo čěscy wojacy, w misije NATO słužacy, su njedźelu w dopołdnišich hodźinach na wuchodźe Afghanistana přez sebjemordarski nadpad zahinyli. Njeskutk sta so něhdźe dźewjeć kilometrow juhozapadnje Bagrama, hdźež ma wójsko USA swoje najwjetše zepěranišćo. Jednotka bě na rutinowej patruliji. Njepřihódneho terena dla dyrbješetankowe wozydło wopušćić a pěši dale za prawym hladać. Njejapcy na to ze skrywa ciwilny Afghana wuskoči a so rozbuchny. Čěscy wojacy su hnydom mortwi byli, jedyn ameriski a dwaj afghaniskaj wojakaj poćerpjechu ćežke zranjenja. Zamołwitosć za nadpad islamistiscy talibanojo přewzachu. Ćěła čěskich wojakow wosebite lětadło srjedu do domizny přewjeze. Prezident Miloš Zeman a premier Andrej Babiš staj přiwuznym woporow swoje hłuboke sobužarowanje wuprajiłoj. Na Twitteru Babiš zwurazni, woni su rjekojo, kotřiž su přećiwo terorizmej wojowali. Hłowa stata rjekny, zo smjerć čěskich wojakow při wšej zrudobje njesmě wotwjesć wot boja přećiwo terorizmej. Ličba pod Hindukushom zahinjenych čěskich wojakow je tuž na 13 rozrostła.

nawěšk

nowostki LND