25 lět SET

wutora, 18. junija 2019 spisane wot:
18. junija 1994 załožichu na cyrkwinskim dnju w Njeswačidle Serbske ewangelske towarstwo (SET). Bywši Hrodźišćanski farar Jan Malink bě trěbnosć tajkeho towarstwa nastorčił. Spočatnje bě jemu 48 ludźi přistupiło. Na internetnej stronje SET rěka, zo njeje dźensniši dźeń lochko­ z ewangelskim Serbom być. Wšako su mjeńšina w němskorěčnych wosadach. Přiwšěm nochcedźa zapomnić swoje namrěwstwo a chcedźa w tradiciji prjedownikow zhromadnje skut­kować. Towarstwo spěchuje ewangelske žiwjenje w najwšelakorišich wobłukach, štož je so jemu minjene 25 lět wuspěšnje radźiło. Tak podpěruje wšelake ewan­gelske swjedźenje w maćeršćinje a lětny Serbski cyrkwinski dźeń. Dale stara so wo namrěwstwo swojich prjedownikow a wo pomniki, kaž je to na přikład wopomnjenski kamjeń za fararja Jana Ki­liana na Kotečanskim kěrchowje. Runje tak zamołwja SET wudawanje měsačnika Pomhaj Bóh, Ochranowske hesła, Serbski lekcionar a dalše publikacije. SET ma zaměr,­ „w najlěpšej tradiciji prjedow­nikow“ dale skutkować. Bianka Šeferowa

Aliěrowane wójsko w Normandiji

pjatk, 14. junija 2019 spisane wot:

14. junija 1944 poradźi so ameriskim wojakam w Normandiji wot štyrjoch němskich diwizijow horco zakitowanu frontowu liniju před Saint-Sauveurom-le-Vicomte přełamać a město dwaj dnjej po tym wuswobodźić. Zdobom docpěchu Američenjo zaso přibrjóh Atlantika a postupowachu na wjetše přistawne město Cherbourg, kotrež potom 23. junija zdobychu. Tak zahaji so ofensiwa aliěrowaneho wójska do wot Němcow wobsadźeneje Francoskeje.

Po přizemjenju wosom diwizijow a tankow antihitlerskich zwjazkarjow 6. junija 1944 w Normandiji wutworichu ameriscy a jendźelscy wojacy tam tři sylne zepěranišća. Wone sahachu wot Atlantika dźesać kilometrow do francoskeho kraja. 6. junija 1944 – na tak mjenowanym D-dayju – dósta so něhdźe 150 000 ameriskich, jendźelskich a kanadiskich wojakow do Normandije a k zaliwej rěki Seine, hdźež su skónčnje dołho wočakowanu zapadnu frontu w Europje wutworili. Ně­hdźe 7 000 łódźow a 1 100 lětadłow zwjazkarjow transportowaše a škitaše jich před jenož 50 němskimi honjakami.

Móžemy wjac hač hordźi być

štwórtk, 23. meje 2019 spisane wot:

Dźensa před 70 lětami bě w Bonnje wozjewjeny Zakładny zakoń Němskeje płaćiwosće nabył. Swój zakład ma we wukazu třoch zapadnych wojerskich guwernerow z 1. julija 1948 ministerskim prezidentam tehdyšich jědnaće zwjazkowych krajow w zapadnym wobsadniskim pasmje, zwołać za 1. september zhromadźi­znu, zo bychu demokratisku wustawu za federatiwnu republiku zdźěłali. Parlamentariskej radźe, kotraž započa w naležnosći dźěłać, přisłušeše 65 zapósłancow krajow a pjeć zapósłancow Berlina (tući pjećo pak jeno z poradźowacym hłosom, dokelž kontrolowachu město wšitke štyri dobyćerske mocy). Po zdźěla ćežkich jednanjach je rada „Zakładny zakoń Zwjazkoweje republiki Němskeje“ 8. meje 1949 ze 53 přihłosowanjemi a dwanaće­ wotpokazanjemi přiwzała. Po tym zo běchu nowemu zakonjej krajne parlamenty kaž tež wojerscy guwernerojo přihłosowali, jón Konrad Adenauer – pozdźiši zwjazkowy kancler – 23. meje 1949 w Bonnskej Pedagogiskej akademiji wuwoła.

Dźensa před 80 lětami wobsadźi němske wójsko na přikaz Adolfa Hitlera litawske přibrjóžne město Klaipėda (němsce Memel) a wokolny bywši memelski kraj hač do Kuršćanskeho zaliwa. Po Prěnjej swětowej wójnje dyrbješe Němska 1919 tutón wuchodny teritorij Narańšeje Pruskeje Litawskej wotstupić. Litawske knježerstwo njeje so po 22. měrcu 1939 wobsadźenju bywšeje Memelskeje wobarało. Jeje okupacija bě poslednja bjezbojowa do nadpada na Pólsku 1. septembra 1939, po kotrymž wudyri Druha swětowa wójna.

Nowemberska rewolucija před sto lětami bě drje kejžora Wylema II. z kraja wu- hnała a Prěnju swětowu wójnu skónčiła. Radam wojakow a dźěłaćerjow pak so njeporadźi, po cyłej Němskej móc přewzać a jasny puć do přichoda stata zawěsćić. Nowy reichski kancler a předsyda SPD Friedrich Ebert je samo swojeho stronskeho naměstnika Philippa Scheidemanna kritizował, zo bě 9. nowembra 1918 samowólnje republiku wuwołał. Ebert chcyše najprjedy wólby přewjesć a po tym měješe so wo přichodźe kraja rozsudźić. 10. nowembra 1918 wutworichu šěsćčłonsku Radu ludowych społnomócnjenych. Třo čłonojo přisłušachu SPD-wjetšinje (MSPD) z Ebertom a třo dalši bóle lěwicarskej stronje njewotwisnych socialdemokratow (USPD) z Hugom Haasu na čole.

Tež my Serbja móžemy tele dny na wažnu 100. róčnicu spominać, na wutworjenje Serbskeho narodneho wuběrka 13. nowembera 1918 w Budyšinje. W minjenych dnjach smy w Němskej na wjacore stote róčnicy dopominali, kaž zańdźeny pjatk na dobyće Nowemberskeje rewolucije a na kónc Prěnjeje swětoweje wójny z podpisanjom přiměra. Wšitke tute po­dawki w nowembru 1918 two­rjachu sobu zakład za to, zo móžachu Arnošt­ Bart-Brězynčanski a dalši narodowcy spytać, historiski přewrót na dobro našeho serbskeho ludu wužiwać.

Pogromy w kristalowej nocy

pjatk, 09. nowembera 2018 spisane wot:

W nocy na 10. nowember a slědowacy dźeń před 80 lětami dóńdźe w nacistiskej Němskej k złóstniskim nadpadam na Židow, kotrež buchu jako kristalowa nóc do stawiznow fašistiskeho terora zapi­sane. Wukrajne židowske swójby dyrbjachu 1938 Němsku wopušić, kaž Grynszpanecy do Pólskeje. Jich 17lětny syn Herschel chcyše so wjećić a zatřěli 7. nowembra 1938 němskeho diplomata Ernsta von Ratha w Parisu. Nacije po­dawk hnydom znjewužiwachu a organizowachu w nocy wot 9. na 10. nowember 1938 „rozhorjenosć němskeho ludu“. Židowske­ synagogi a wobchody buchu wurubjene a zapalene, Židow wuhnachu z domow na hasy, hdźež jich krjudowachu a wohańbichu. We wjace hač 60 městach a wsach Sakskeje nacije a dalši ludźo surowje přećiwo Židam zachadźachu. Budyscy SA-mužojo pod nawodom Arthura Domschki rozbichu 10. nowembra 1938 rano na Bohatej a w kupnicy na róžku Kamjentneje/Serbske hrjebje (nětko hotel) wokna židowskich wobchodow. Hodźinu po tym honjachu něhdźe 50 Budyskich Židow,­ jich wusměšujo a hanjejo, hodźiny po měsće. Domschke bu za to 1949 k jastwu zasudźeny. Tež z Rosenthalec fabrikantnej swójbu we Wjelećinje tak wobchadźachu.

Němscy namórnicy w Kielu so pozběhnyli

wutora, 06. nowembera 2018 spisane wot:

Nazymu 1918 bližeše so kónc Prěnjeje swětoweje wójny. Kejžorska Němska bě w tym lěće něhdźe 700 000 wojakow zhubiła. Mjez padnjenymi běchu tež Serbja. Armeje zwjazkarstwa Entente mějachu 210 diwizijow, Němska chětro wosłabjene a materielnje špatnje wuhotowane 207 diwizijow. 8. awgusta 1918 zahajichu armeje Ententy sto dnjow trajacu wulkoofensiwu na zapadźe, z kotrejž stejnišća němskeho wójska přewinychu. Hižo prěni dźeń nadběha Jendźelčanow na sewjerofrancoski Amiens přełamachu dźesatki jich tankow němsku frontu, na kotruž njepřećeljo ze stami kanonow třělachu, po tym z lětadłow bomby mjetachu. 20 000 němskich wojakow tón dźeń padny. Ofensiwa wojakow Ententy zaměrnje postupowaše, jich tanki zadobywachu so dale a hłubšo do němskich stejnišćow. Wojacy kejžorskim generalam přiwołachu, zo chcedźa měr a zo jich zabija, zetkaja-li jich sami.

Čěskosłowaksku w Mnichowje přeradźili

štwórtk, 04. oktobera 2018 spisane wot:

Wot 1. oktobra 1938 překročichu jednotki Wehrmachty němsko-čěskosłowaksku statnu hranicu, mjez druhim w Hornjej Łužicy pola Załomja, Habrachćic, Neugersdorfa, Wodowych Hendrichec a Žitawy. Hižo měsacy běchu němscy wojacy njedaloko lětstotki wobstejaceje mjezy w lěsach a w domach namjeznych wsow na tutón wokomik čakali. Hač do 10. oktobra wobsadźichu woni bjez bojow 41 100 kwadratnych kilometrow wulke, tak mjenowane sudetskoněmske namjezne kónčiny Čěskosłowakskeje republiki (ČSR), w kotrychž bydleše tehdy wjace hač pjeć milionow staćanow susodneho kraja. Něhdźe milion z nich běchu ­Češa abo Słowacy, wostatni Sudetscy Němcy a Madźarojo. Wjetšina Sudetskich Němcow hitlerske wójsko zahoriće witaše. Předewšěm w tych kónčinach bydlacy Češa buchu w slědowacych měsacach ze swojeje domizny wuhnaći.

Tanki „Praske nalěćo“ podusyli (2)

wutora, 21. awgusta 2018 spisane wot:

21. awgusta dopołdnja knježeše wulka nerwoznosć w redakciji Noweje doby, dokelž njemějachmy jako jeničcy ani rjadku dołheje powěsće TASS na blidźe. Tydźenje do toho bě mjenujcy direktor LND lutowanja dla, přećiwo protestej šefredaktora Maksa Pilopa přikazał, zo ma wrotar LND swoju słužbu hižo w 20 hodź. skónčić a dalokopisak hasnyć, kotryž powěsće posrědkowaše. Nowa doba dyrbješe sej nětko znowa powěsć agentury skazać a ju zeserbšćić. Hakle nazajtra móžachu abonenća potom nimale cyłostronsku powěsć wo zaćahu wójska do ČSSR čitać.

nawěšk

  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme, ze stejacym
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", cyrkwinski hudźbny direktor Friedemann Böhme dźakuje so sopranistce Romy Petrick
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", fararka Jadwiga Malinkowa dźakuje so dirigentej, cyrkwinskemu hudźbneho direktorej Friedemannej Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow Johannesa Hochreina (bas), Mikołaja Jana Walerycha (tenor) Miry Walerych-Szary (alt), Romy Petrick (sopran, wotlěwa
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme (foto)
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow Johannesa Hochreina (bas), Mikołaja Jana Walerycha (tenor, wotlěwa) a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod naw
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme (foto)
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow Johannesa Hochreina (bas), Mikołaja Jana Walerycha (tenor) Miry Walerych-Szary (alt), Romy Petrick (sopran, wotlěwa
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow Johannesa Hochreina (bas), Mikołaja Jana Walerycha (tenor) Miry Walerych-Szary (alt), Romy Petrick (sopran, wotlěwa
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow  a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", serbski superintendent Jan Malink wita připosłucharjow
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Čerstwje pražane kołbasa derje słodźi.
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Zabawa z "Podku" w stanje
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
W swjedźenskim stanje
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Zabawa w swjedźenskim stanje
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Zhromadna wječor na prěnim dnju
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Krajny biskop dr. Carsten Rentzing (naprawo) w rozmołwje z wobdźělnikami sobotu w swjedźenskim stanje
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Skupina "Podka" z Drježdźan je wosadny swjedźeń na farskej zahrodce wobrubiła.
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Dźěłowy kruh po přednošku krajneho biskopa na temu „Lud a domizna w swětle biblije“
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Dźěłowy kruh po přednošku krajneho biskopa na temu „Lud a domizna w swětle biblije“
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Krajny biskop Ewangelsko-lutherskeje krajneje cyrkwje Sakskeje dr. Carsten Rentzing (nalěwo) a serbski superintendent Jan Malink w rozmołwje
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Dźěłowy kruh po přednošku krajneho biskopa na temu „Lud a domizna w swětle biblije“
  • 73. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń w Budyšinje
Oratorij "Podlěćo", předstajeny wot chóra 1. serbskeje kulturneje brigady, solistow a orchestra Serbskeho ludoweho ansambla pod nawodom cyrkwinskeho hudźbneho direktora Friedemanna Böhme ze stejacymi

nowostki LND