Widźomne wolóženje je dale utopija

štwórtk, 13. decembera 2018 spisane wot:

Wobydlerski forum w Grodkowskim měšćanskim dźělu Konopotna nastupajo zerzawu Sprjewju strózby wuslědk wunjesł

Srjedźodobne naprawy, zadźěwać zerzawej wodźe Sprjewje, wostawaja optisce dale njeskutkowne. To rěka: 35procentowska redukcija škódnych maćiznow při wotpopadnjenju wody w Sprjejčanskej rynje wuchodnje Sprjewicy w tak mjenowanej modularnej rjedźenskej připrawje wody (Modulare Wasserbehandlungsanlage MWBA) w Nowej Wsy njedosaha. A to, byrnjež z tam rjedźeneje wody 90 procentow zerzawca wupłokali.

Sven Radigk, nawoda projektneje skupiny kwalita rěkow we Łužicy Łužiskeje a srjedźoněmskeje towaršnosće hórnistwoweho zarjadnistwa (LMBV), je mnohim zajimcam na forumje w Grodkowskim měšćanskim dźělu Konopotna (Cantdorf) wuswětlił, zo nimo toho woda Sprjejčanskeje ryny naraz njewočakowano dwójce telko železa wobsahuje a tuž w modularnej rjedźenskej připrawje techniske problemy zawinuje. Fachowcy nětko tele techniske ćeže wotstronjeja, zo móhła připrawa zaso bjez mylenja dźěłać.

Spočatk januara ptački ličić

štwórtk, 13. decembera 2018 spisane wot:

Přirodoškitny zwjazk Němskeje (Nabu) chce z ličenjom ptačkow spočatk januara 2019 jasnosć dóstać, kak su so jich wobstatki po lětušim horcym lěću wuwili. Nabu přećelow ptačkow w Sakskej tuž namołwja sobu činić. Dotal pobrachowacych datow dla hodźi so jeno spekulować, kak je so trajaca suchota na ptačinu wuskutkowała.

„Ćopłeho lěća dla maja dźiwje štomy a kerki lětsa wosebje wjele płodow, a zymske ptački změja na mnohich městnach bohaće kryte blido“, rěka ze stron zwjazka Nabu. Ličensku akciju „hodźina zymskich ptačkow“ wotměja wot 4. do 6. januara. Zo móhli so přećeljo ptačkow derje na ličenje přihotować, poskića Nabu­ pod adresu www.vogeltrainer.de prěni raz swójski wuknjenski program za akciju. dpa

Jubilej z mytowanjemi zwjazali

štwórtk, 13. decembera 2018 spisane wot:

Budyske spěchowanske towarstwo za technologije (TFV) wobsteji 20 lět. Ze swjedźenskim zarjadowanjom su minjeny pjatk na dotalnu dźěławosć zhladowali. Zdobom mytowaše towarstwo w přitomnosći sakskeje ministerki za wědomosć a wuměłstwo Evy-Marije Stange (SPD) wosebity wuknjenski wukon a najinowatiwnišich wučomnikow.

Budyšin (SN). Spěchowanske towarstwo za technologije stara so mjeztym dwaceći lět wo wšelake projekty dźěći a młodostnych, zajimowacych so za matematiku a přirodowědu, w Budyskim a Zhorjelskim wokrjesu. Na přikład su hižo wjace hač 300 lutowarjow energije wuznamjenili. Do bilancy runje tak słuša, zo je wjace hač 50 wučomnikow swoje inowatiwne projekty zapodało.

Dobyćerjo wubědźowanja „Najinowatiwniši wučomnik 2018“ su Florian Wagner z firmy ATN Hölzel we Wopakej, Tom Krügler z předewzaća Dimmel-Software w Budyšinje a Toni Bürger z firmy Miunske w Budestecach.

Helmut Mark, Erhard Kunaschk, Gerhard Polling a Willi Dschietzig stejachu tehdy wosrjedź swojeho powołanskeho žiwjenja. „Woni dźěłachu w tak mjenowanej suchej słužbje Hórnikečanskeje briketownje. Při rozbuchnjenju su woni žiwjenje přisadźili“, powěda Günter Hančka wo 16. měrcu 1978. Dźensa 70lětny Kulowčan bě na městnje 16 lět připrawowy mašinist w mokrej słužbje. Na tradicionalnej nutrnosći za znjezboženych hórnikow na dnju swj. Borbory, 4. decembra, je wón w kapałce dźensnišeho muzeja Hórnikečanska Energijowa fabrika z ně­hdźe 30 dalšimi přitomnymi na to spominał. Jako kolega a katolik je jemu to wažne. Dwacety raz su nutrnosć swjećili. Na gitarje je přitomnych přewodźał Simon Riedlecker, student Weimarskeje Hudźbneje wysokeje šule „Franz Liszt“. Nimale 900 mjenow znjezboženych hórnistwa we łužiskim rewěrje – a to wot lěta 1849 hač do dźensnišeho datěrowane – je na taflach w kapałce zwěčnjenych. Dźeń swj. Borbory, škitneje patronki hórnistwa, hórnikow a mrějacych w hodźinje smjerće, na nich dopomina.

Ratarjo z Klětnoho a ze Šćeńcy chcedźa stare žitne družiny w regionje zaso zadomić. Za to trjebaja podpěru, kotruž tež dóstawaja.

Budyšin/Klětno. Piwo je strowe. To mnozy mužojo a mnohe žony, kiž je pija, dokładnje wědźa. Što pak ma słódny złotobarbny napoj z přirodoškitom činić? Prašenje to, na kotrež móžetaj Maik Apelt a Eva Lehmann bjez wahanja wotmołwić. „Dźe wo to, stare žitne družiny zachować“, wuswětla sobudźěłaćerka biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty. „Chcemy mnohostronskosć na našej roli“, wudospołnja předstejićel Klětnjanskeho agrarneho drustwa. „Jako w lěće 2012 tu započach, rosćeštej na našich polach jenož rožka a kukurica. Dźensa nimale wšitko plahujemy, štož na suchej pódźe wokoło Klětnoho rosće – mjez druhim hejduš, słónčne róže a nětko tež žito z mjenom Goldthorpe.“

Klětu ma jězor zaso přistupny być

srjeda, 12. decembera 2018 spisane wot:

Zawrjenje Złokomorowskeho jězora měli hač k zazběhej sezony 2019 zaso zběhnyć, to je turistikarjam jara wažne. W septembrje běchu so tam dźěle njezawěsćeneje kupy zesuwali.

Kamjenc (AK/SN). Złokomorowski jězor z jeho dospołnej wodowej přestrjenju ma hač k sezonje w aprylu 2019 zaso přistupny a wužiwajomny być. Tónle zaměr je předstejićel zaměroweho zwjazka Łužiska jězorina Braniborskeje Detlef Wurzler wčera w Kamjencu podšmórnył. „Hižo 4 600 knihowanjow dowolnikow nam předleži, te z Přibrjóžneho hotela njejsu sobu ličene. Wo městnje za čołm smy 90 zrěčenjow wotzamknyli“, rozłoži wón na zhromadźiznje zaměroweho zwjazka Łužiska jězorina Sakskeje. „Sezona 2019 ma so kaž planowane zahajić. Imagowa škoda za cyłu jězorinu by w padźe wupadnjeneje sezony hewak žałostna była.“ Znajmjeńša dźesać lět by trało tajke zastatki nachwatać, rjekny Wurzler.

13. septembra běchu so dźěle njezawěsćeneje kupy w jězorje zesuwali. Braniborski krajny zarjad za hórnistwo, geolo­giju a surowizny je jón na to zawrěł. Kupać so, płuwać a čołmikować je tam wot toho časa zakazane.

Ličby přewšo zwjeselace

póndźela, 10. decembera 2018 spisane wot:

Budyšin (SN/BŠe). Statistiska rozprawa Budyskeho hospodarstwa wo třećim kwartalu 2018 so jara derje čita. W žanym měsće po cyłej Sakskej njeje podźěl přistajenych tak wulki kaž w sprjewinym měsće. Na 1 000 wobydlerjow zličichu statistikarjo 665 k socialnemu zawěsćenju winowatych dźěłaćerjow. W Budy­šinje zasydlene předewzaća registruja zdobom wjetše wobroty hač w Lipsku a Drježdźanach. Přerěznje docpěchu wone w lěće 2016 wobrot něhdźe 1,18 milionow eurow, z čimž leži město Budyšin jasnje nad sakskim přerězkom. Jenož w Kamjenicy su zawody w samsnym času wjace wobrota nadźěłali.

Zo so Budyšin na dobre hospodarske stejnišćo wuwiwa, pokazuje so tež na ličbje ludźi, kotřiž wšědnje do sprjewineho města na dźěło jězdźa. Cyłkownje 18 281 přistajenych je lětsa w juniju sem na dźěło dojězdźowało.

Ličba bjezdźěłnych so tohorunja pomjeńša. Bě-li jich w juniju před dźesać lětami 3 300, zli­čichu lětsa w samsnym měsacu jenož hišće 1 789 ludźi bjez dźěła.

Dale zwjesela, zo mjenje wobydlerjow Budyšin a wokolinu wopušća.

Birkenstock w regionje inwestuje

póndźela, 10. decembera 2018 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Zhotowjer črijow Birkenstock chce něhdźe štyri miliony eurow do swojeje Bernstadtskeje twornje w Zhorjelskim wo­krjesu inwestować. Hač do kónca lěta 2019 ma tam chemiski centralny labor nastać, kaž předewzaće minjeny pjatk zdźěli. Tak móža sobudźěłaćerjo dochadźace materialije na přikład na škódne maćizny pruwować.

W planowanym 500 kwadratnych metrow wulkim twarjenju móhło sydom přistajenych něhdźe 6 000 analyzow wob lěto přewjesć. Po informaciji předewzaća Birkenstock w Bernstadće wšitke trěbne wudźěłki za črije, kaž zaspinaki, sami zhotowjeja. Tuchwilu pak zepěraja so na eksterne analyzy pruwowanskich institutow. Kaž direktor za kwalitny management pola Birkenstock Andreas Ludwig rjekny, móža so hladajo na nowy labor „wšitkich eksternych přepytowanjow kompletnje wzdać. Zhromadne dźěło budźe so potom přede­wšěm na specielne analyzy wobmjezować, kotrež su na pruwowanske pječaty wusměrjene.“

Stejnišćo předewzaća Birkenstock w Zhorjelskim wokrjesu je najwjetše a zhladuje­ na wuspěšne wob­chodnistwo.

Na wyše jězbne płaćizny so dojednali

štwórtk, 06. decembera 2018 spisane wot:

Budyšin (SN/BŠe). Z busom abo ćahom po puću być so w kónčinje zaměroweho wobchadneho zwjazka Hornja Łužica-Delnja Šleska podróši. Přičina toho su wyše wobhospodarjenske kóšty wobchadnych předewzaćow. Jeničce w prěnich dźewjeć měsacach lěta 2018 su so personalne kóšty wo tři procenty a energijowe wo dźewjeć procentow zwyšili.

Jednaćelka towaršnosće Regionalbus Hornja Łužica zwr Andrea Radtke je na wutornym posedźenju ZVON w Budyšinje argumenty wobchadnych předewzaćow radźićelam přednjesła a wo to prosyła, moderatnemu zwyšenju płaćiznow přihłosować, čemuž wotpowědowachu. Po dwěmaj lětomaj konstantnych płaći­znow maja sobujěducy wot klětušeho awgusta přerěznje 4,05 procentow wjace za swoju jězdźenku płaćić. Jednora jězba w měsće so wot nětko 1,50 eurow na 1,60 eurow podróši. W regionalnym wobchadźe maja kupcy tohorunja z podróšenjom wot 1,50 na 1,60 eurow ličić. Płaći­zna tarifoweje jednotki přiběra wot 27 na 29 centow.

Niskomzdowa kalamita

srjeda, 05. decembera 2018 spisane wot:
Ze zawodnej radu su w Kulowskej meblowej tworni Maja sobupostajowanje w předewzaću zawjedli, štož je DGB Sakskeje spočatk septembra z druhim městnom swojeho sobupostajowanskeho myta připóznał. Nětko namołwja dźěłarnistwo IG metal wuchodneje Sakskeje jednaćelstwo Maje k tarifowym jednanjam. Krok je logiski. Čehodla njeměli tež sobudźěłaćerjo Kulowskeho zawoda lěpšiny přestrjenjoweho tarifoweho zrěčenja drjewoweje a kumštnomaćiznoweje industrije Sakskeje wužiwać? Hnydom pak so přećiwk jewi: Dotalnych mjeńšich mzdow sobudźěłaćerjam dla bě zawod Maja na wikach swoju nišu našoł. Nětko so někotryžkuli boji, zo bychu z wyšej mzdu wobšěrniše nadawki, kaž na přikład za přede­wzaće IKEA, a tak na kóncu tež dźěłowe městna wohrožene byli. Tónle strach wuwědomja ći cyłu niskomzdowu kalamitu. Zawodne sobupostajowanje pak zdobom rěka, ćežke naležnosće zhromadnje rozrisać, tež w tworni Maja. Axel Arlt

nawěšk

  • Minjenu sobotu, 24. nowembra, wotmě so Budyskim NSLDź lětuša Schadźowanka. Tule namakaće někotre fotowe impresije.
Das alljährliche Treffen der sorbischen Studierenden, Absolventen und Gymnasiasten Schadźowanka fand am Samstag, den 24. November, zum

nowostki LND