Wjetšina Běłoruskeje wuswobodźena

Freitag, 19. Juli 2019 geschrieben von:

20. julija před 75 lětami docpě 1. a 2. běłoruska fronta w boju přećiwo němskej Wehrmachće wažny wuspěch. Jeje armeje překročichu rěku Bug a po tym sowjetsko-pólsku statnu hranicu. Měsac do toho, 23. junija 1944, běchu 1. baltiska, 1., 2. a 3. běłoruska fronta ofensiwu „Bagration“ za wuswobodźenje Běłoruskeje zahajili.

25 lět SET

Dienstag, 18. Juni 2019 geschrieben von:
18. junija 1994 załožichu na cyrkwinskim dnju w Njeswačidle Serbske ewangelske towarstwo (SET). Bywši Hrodźišćanski farar Jan Malink bě trěbnosć tajkeho towarstwa nastorčił. Spočatnje bě jemu 48 ludźi přistupiło. Na internetnej stronje SET rěka, zo njeje dźensniši dźeń lochko­ z ewangelskim Serbom być. Wšako su mjeńšina w němskorěčnych wosadach. Přiwšěm nochcedźa zapomnić swoje namrěwstwo a chcedźa w tradiciji prjedownikow zhromadnje skut­kować. Towarstwo spěchuje ewangelske žiwjenje w najwšelakorišich wobłukach, štož je so jemu minjene 25 lět wuspěšnje radźiło. Tak podpěruje wšelake ewan­gelske swjedźenje w maćeršćinje a lětny Serbski cyrkwinski dźeń. Dale stara so wo namrěwstwo swojich prjedownikow a wo pomniki, kaž je to na přikład wopomnjenski kamjeń za fararja Jana Ki­liana na Kotečanskim kěrchowje. Runje tak zamołwja SET wudawanje měsačnika Pomhaj Bóh, Ochranowske hesła, Serbski lekcionar a dalše publikacije. SET ma zaměr,­ „w najlěpšej tradiciji prjedow­nikow“ dale skutkować. Bianka Šeferowa

Aliěrowane wójsko w Normandiji

Freitag, 14. Juni 2019 geschrieben von:

14. junija 1944 poradźi so ameriskim wojakam w Normandiji wot štyrjoch němskich diwizijow horco zakitowanu frontowu liniju před Saint-Sauveurom-le-Vicomte přełamać a město dwaj dnjej po tym wuswobodźić. Zdobom docpěchu Američenjo zaso přibrjóh Atlantika a postupowachu na wjetše přistawne město Cherbourg, kotrež potom 23. junija zdobychu. Tak zahaji so ofensiwa aliěrowaneho wójska do wot Němcow wobsadźeneje Francoskeje.

Po přizemjenju wosom diwizijow a tankow antihitlerskich zwjazkarjow 6. junija 1944 w Normandiji wutworichu ameriscy a jendźelscy wojacy tam tři sylne zepěranišća. Wone sahachu wot Atlantika dźesać kilometrow do francoskeho kraja. 6. junija 1944 – na tak mjenowanym D-dayju – dósta so něhdźe 150 000 ameriskich, jendźelskich a kanadiskich wojakow do Normandije a k zaliwej rěki Seine, hdźež su skónčnje dołho wočakowanu zapadnu frontu w Europje wutworili. Ně­hdźe 7 000 łódźow a 1 100 lětadłow zwjazkarjow transportowaše a škitaše jich před jenož 50 němskimi honjakami.

Móžemy wjac hač hordźi być

Donnerstag, 23. Mai 2019 geschrieben von:

Dźensa před 70 lětami bě w Bonnje wozjewjeny Zakładny zakoń Němskeje płaćiwosće nabył. Swój zakład ma we wukazu třoch zapadnych wojerskich guwernerow z 1. julija 1948 ministerskim prezidentam tehdyšich jědnaće zwjazkowych krajow w zapadnym wobsadniskim pasmje, zwołać za 1. september zhromadźi­znu, zo bychu demokratisku wustawu za federatiwnu republiku zdźěłali. Parlamentariskej radźe, kotraž započa w naležnosći dźěłać, přisłušeše 65 zapósłancow krajow a pjeć zapósłancow Berlina (tući pjećo pak jeno z poradźowacym hłosom, dokelž kontrolowachu město wšitke štyri dobyćerske mocy). Po zdźěla ćežkich jednanjach je rada „Zakładny zakoń Zwjazkoweje republiki Němskeje“ 8. meje 1949 ze 53 přihłosowanjemi a dwanaće­ wotpokazanjemi přiwzała. Po tym zo běchu nowemu zakonjej krajne parlamenty kaž tež wojerscy guwernerojo přihłosowali, jón Konrad Adenauer – pozdźiši zwjazkowy kancler – 23. meje 1949 w Bonnskej Pedagogiskej akademiji wuwoła.

Dźensa před 80 lětami wobsadźi němske wójsko na přikaz Adolfa Hitlera litawske přibrjóžne město Klaipėda (němsce Memel) a wokolny bywši memelski kraj hač do Kuršćanskeho zaliwa. Po Prěnjej swětowej wójnje dyrbješe Němska 1919 tutón wuchodny teritorij Narańšeje Pruskeje Litawskej wotstupić. Litawske knježerstwo njeje so po 22. měrcu 1939 wobsadźenju bywšeje Memelskeje wobarało. Jeje okupacija bě poslednja bjezbojowa do nadpada na Pólsku 1. septembra 1939, po kotrymž wudyri Druha swětowa wójna.

Nowemberska rewolucija před sto lětami bě drje kejžora Wylema II. z kraja wu- hnała a Prěnju swětowu wójnu skónčiła. Radam wojakow a dźěłaćerjow pak so njeporadźi, po cyłej Němskej móc přewzać a jasny puć do přichoda stata zawěsćić. Nowy reichski kancler a předsyda SPD Friedrich Ebert je samo swojeho stronskeho naměstnika Philippa Scheidemanna kritizował, zo bě 9. nowembra 1918 samowólnje republiku wuwołał. Ebert chcyše najprjedy wólby přewjesć a po tym měješe so wo přichodźe kraja rozsudźić. 10. nowembra 1918 wutworichu šěsćčłonsku Radu ludowych społnomócnjenych. Třo čłonojo přisłušachu SPD-wjetšinje (MSPD) z Ebertom a třo dalši bóle lěwicarskej stronje njewotwisnych socialdemokratow (USPD) z Hugom Haasu na čole.

Serbski narodny wuběrk w Budyšinje załožili

Mittwoch, 14. November 2018 geschrieben von:

Tež my Serbja móžemy tele dny na wažnu 100. róčnicu spominać, na wutworjenje Serbskeho narodneho wuběrka 13. nowembera 1918 w Budyšinje. W minjenych dnjach smy w Němskej na wjacore stote róčnicy dopominali, kaž zańdźeny pjatk na dobyće Nowemberskeje rewolucije a na kónc Prěnjeje swětoweje wójny z podpisanjom přiměra. Wšitke tute po­dawki w nowembru 1918 two­rjachu sobu zakład za to, zo móžachu Arnošt­ Bart-Brězynčanski a dalši narodowcy spytać, historiski přewrót na dobro našeho serbskeho ludu wužiwać.

Pogromy w kristalowej nocy

Freitag, 09. November 2018 geschrieben von:

W nocy na 10. nowember a slědowacy dźeń před 80 lětami dóńdźe w nacistiskej Němskej k złóstniskim nadpadam na Židow, kotrež buchu jako kristalowa nóc do stawiznow fašistiskeho terora zapi­sane. Wukrajne židowske swójby dyrbjachu 1938 Němsku wopušić, kaž Grynszpanecy do Pólskeje. Jich 17lětny syn Herschel chcyše so wjećić a zatřěli 7. nowembra 1938 němskeho diplomata Ernsta von Ratha w Parisu. Nacije po­dawk hnydom znjewužiwachu a organizowachu w nocy wot 9. na 10. nowember 1938 „rozhorjenosć němskeho ludu“. Židowske­ synagogi a wobchody buchu wurubjene a zapalene, Židow wuhnachu z domow na hasy, hdźež jich krjudowachu a wohańbichu. We wjace hač 60 městach a wsach Sakskeje nacije a dalši ludźo surowje přećiwo Židam zachadźachu. Budyscy SA-mužojo pod nawodom Arthura Domschki rozbichu 10. nowembra 1938 rano na Bohatej a w kupnicy na róžku Kamjentneje/Serbske hrjebje (nětko hotel) wokna židowskich wobchodow. Hodźinu po tym honjachu něhdźe 50 Budyskich Židow,­ jich wusměšujo a hanjejo, hodźiny po měsće. Domschke bu za to 1949 k jastwu zasudźeny. Tež z Rosenthalec fabrikantnej swójbu we Wjelećinje tak wobchadźachu.

Němscy namórnicy w Kielu so pozběhnyli

Dienstag, 06. November 2018 geschrieben von:

Nazymu 1918 bližeše so kónc Prěnjeje swětoweje wójny. Kejžorska Němska bě w tym lěće něhdźe 700 000 wojakow zhubiła. Mjez padnjenymi běchu tež Serbja. Armeje zwjazkarstwa Entente mějachu 210 diwizijow, Němska chětro wosłabjene a materielnje špatnje wuhotowane 207 diwizijow. 8. awgusta 1918 zahajichu armeje Ententy sto dnjow trajacu wulkoofensiwu na zapadźe, z kotrejž stejnišća němskeho wójska přewinychu. Hižo prěni dźeń nadběha Jendźelčanow na sewjerofrancoski Amiens přełamachu dźesatki jich tankow němsku frontu, na kotruž njepřećeljo ze stami kanonow třělachu, po tym z lětadłow bomby mjetachu. 20 000 němskich wojakow tón dźeń padny. Ofensiwa wojakow Ententy zaměrnje postupowaše, jich tanki zadobywachu so dale a hłubšo do němskich stejnišćow. Wojacy kejžorskim generalam přiwołachu, zo chcedźa měr a zo jich zabija, zetkaja-li jich sami.

Čěskosłowaksku w Mnichowje přeradźili

Donnerstag, 04. Oktober 2018 geschrieben von:

Wot 1. oktobra 1938 překročichu jednotki Wehrmachty němsko-čěskosłowaksku statnu hranicu, mjez druhim w Hornjej Łužicy pola Załomja, Habrachćic, Neugersdorfa, Wodowych Hendrichec a Žitawy. Hižo měsacy běchu němscy wojacy njedaloko lětstotki wobstejaceje mjezy w lěsach a w domach namjeznych wsow na tutón wokomik čakali. Hač do 10. oktobra wobsadźichu woni bjez bojow 41 100 kwadratnych kilometrow wulke, tak mjenowane sudetskoněmske namjezne kónčiny Čěskosłowakskeje republiki (ČSR), w kotrychž bydleše tehdy wjace hač pjeć milionow staćanow susodneho kraja. Něhdźe milion z nich běchu ­Češa abo Słowacy, wostatni Sudetscy Němcy a Madźarojo. Wjetšina Sudetskich Němcow hitlerske wójsko zahoriće witaše. Předewšěm w tych kónčinach bydlacy Češa buchu w slědowacych měsacach ze swojeje domizny wuhnaći.

Seite 1 von 2

Anzeige

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.