Jerusalemw Berlinje

póndźela, 10. septembera 2018 spisane wot:

Berlin (JBR/SN). Jedyn z wulce powabliwych poskitkow w stolicy Němskeje je tuchwilna wustajeńca Židowskeho muzeja. Pod hesłom „Welcome to Jerusalem“ (Witajće do Jerusalema) předstaja wona wjace hač 2 000 lět trajacy wliw křesćanskeje, židowskeje a muslimskeje kultury na stolicu Israela. Zajimawu architekturu muzeja – barokny twar je zwjazany z jara modernej konstrukciju – naćisnył je Daniel Libeskind, ameriski ­architekt pólsko-židowskeho pochada.

Na prěnjej žurli wuhlada wopytowar model židowskeho templa z časa krala Herodesa. Dalši model pokazuje aktualny napohlad temploweje hórki z jeničkim zachowanym zbytkom něhdyšeje swjatnicy, tak mjenowanej Murju žałosćenja. Na dalšich žurlach wěnuja so dźensnišej politice w Israelu. Při silueće ministerki za kulturu a sport Miri Regev, kotraž bě loni na filmowym festiwalu w francoskim Cannesu šat z panoramowym motiwom Jerusalema woblečena, wopytowar zhoni, čehodla je Regev mjez Palestinjanami wulke rozhorjenje zbudźiła. Woni dźě wojuja wo swójski njewotwisny stat we wuchodnym dźělu Jerusalema.

„Zapřisahańca mjelčenja“

pjatk, 07. septembera 2018 spisane wot:

Žurnalisća přepytuja pady splažneho znjewužiwanja w pólskej cyrkwi

Waršawa. Njedawny wopyt bamža Franciskusa w Irskej a jeho zamołwjenje napřećo woporam splažneho znjewužiwanja w katolskej cyrkwi je pólskim nowinarjam nastork, přepytować, hač su tež w jich kraju tajke njeskutki. Tydźenikaj Polityka a Newsweek Polska jara wobšěrnje wo tym pisatej, wuzběhujetej temu samo na titulnej stronje.

Kak pak zhoniš, kelko padow tajkeho znjewužiwanja w cyrkwi je? Spěšnje žurna­lisća zwěsćichu, zo knježi na woběmaj stronomaj „zapřisahańca mjelčenja“. Duchowni, kotřiž maja přeco hišće wulku awtoritu, nochcedźa ničo rjec. Wopory nimaja w swójbach a w zjawnosći žanu podpěru. Jim samo podsuwaja, zo su sej wšitko jenož wumyslili. Častodosć wěrja swójbni duchownemu bóle hač dźěsću, kotrež bě doma wo znjewužiwanju přez měšnika rozprawjało.

Pomałši róst

štwórtk, 06. septembera 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Čěska ekonomija je w druhim kwartalu hišće pomałšo postupo­wała hač w předchadźacym. Wot spočatka apryla hač do kónca junija přiby produkcija wo 2,4 procenty, mjeztym zo bě přirost w prěnim štwórćlěće hišće 4,2 procentaj wučinjał. To wuchadźa z aktualneho wozjewjenja Čěskeho statistiskeho zarjada.

Zo je tempo hospodarskeho rósta hladajcy pomałše hač loni, ma po hódno­ćenju ekspertow hłownu přičinu w tym, zo dochadźa po docpěću wjerška 2017 z wjac hač pjeć procentami rósta k trěbnemu „wodychnjenju“. Předewzaća za to inwestuja, ­předewšěm ­do wuhotowanja zawodow z najnowšej techniku.

K přirostej 2,4 procentow – štož je w Europskej uniji přeco hišće načolny wukon – stej hłownje přetrjeba domjacnosćow a eksport přinošowałoj. Do­mjacnosće maja po słowach ekonoma Lukáša Kovandy wužitk z fakta, zo so realne mzdy w minjenych 15 lětach ni­hdy njejsu tak spěšnje zwyšeli kaž tuchwilu. Mnohe firmy njedostatka fachowych mocow dla a dźiwajo na wučer­pane dźěłowe wiki wyše mzdy płaća – jedne, zo bychu dźěławych dźerželi, ­tamne, zo bychu jich „wotwabili“.

Merkel bórze komisarka EU ?

srjeda, 05. septembera 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Telewizija Barrandov ma w swojim programje rjad „Tydźeń z prezidentom“, w kotrymž wupraja so hłowa stata k najwšelakorišim aktualnym naležnosćam. W minjenym wusyłanju zaběraše za tón měsac předwidźany wopyt Berlina wjele městna. W tym zwisku je Miloš Zeman po rozprawach nowiny Mladá fronta dnes zwuraznił, zo porěči wón z kanclerku Angelu Merkel (CDU) wo migraciji kaž tež wo wikowanskich wójnach, kotrež wjesć je so ameriski prezident Donald Trump rozsudźił.

Wo kanclerce samej Zeman praji, zo njeby jeho hněwało, by-li Angela Merkel slědowała Luxemburgčana Jeana-Claudea Junckera na čole komisije EU. „Wusahowacych wosobinow je mało. Myslmy sej wo Merkel, štož chcemy – wusahowaca wosobina wona je. Přetrała je dźě tež někotre pospyty ju powalić“, cituje mjenowany dźenik prezidenta. Mjeńšinowemu knježerstwu premiera Andreja Babiša wudźěla Miloš Zeman za dźěławosć jedynku. Wosebje jeho pochwali, zo wobsahuje naćisk klětušeho budgeta dźesać miliardow krónow mjenje zadołženja, hač bě zwoprědka planowane.

Zeman protesty rozumi

póndźela, 03. septembera 2018 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Čěski prezident Miloš Zeman ma zrozumjenje za najnowše pro­testne zarjadowanja w Kamjenicy. „Sprawnje prajene, sympatizuju na kóždežkuli wašnje z demonstrantami“, zwurazni 73lětny w priwatnym telewizijnym sćelaku TV Barrandov. „Woni dźě praja: Mama Merkel je migrantow přeprosyła – a tu maće wuslědk.“ Jenički wupuć po jeho měnjenju je, kriminelnych ćěkancow spěšnje wotsunyć. Po smjertnym nadpadźe z nožom na 35lětneho bě w Kamjenicy k namócnosćam dóšło. Pozadk njeskutka njeje hišće wujasnjeny.

Po informacijach swojeho rěčnika wo­py­ta Miloš Zeman tutón měsac Němsku a zetka so tež ze zwjazkowej kanclerku Angelu Merkel (CDU). Potom chce z njej wo wikowanskich poćahach a wo energijowej politice rěčeć.

Pólski prezident hotuje so na wopyt pola prezidenta USA

Waršawa. Pólski prezident Andrzej Duda pojědźe 18. septembra do USA. We Washingtonje wočakuje jeho Donald Trump k wosobinskej rozmołwje. To zdźělištej kencliji wobeju prezidentow.

Dotal njeje znate, kak dołho chce Duda ze swojej mandźelskej Agatu w Americe wostać. Medije porno tomu dosć wobšěrnje wo temach rozprawjeja, kotrež chcetaj statnikaj wobrěčeć. Wusahowaca tema budźe nowy płunowód Nord Stream 2 z Ruskeje pod Baltiskim morjom do Němskeje a dale do zapadneje Europy. Pólskej je tema přewšo wažna. Dotal dóstawa wona zemski płun z Ruskeje. Dokelž njeje pólsko-ruski poměr runjewon najlěpši, chcyła so wot ruskeho płuna njewotwisna sčinić a radšo płun z USA kupować, štož wšak by zajimam Trumpa wotpowědowało. Tón dźě pyta dawno za woteběraćelemi ameriskeho „fracking-płuna“. Pólska so nimo toho nadźija, zo Trump nowemu płunowodej z Ruskeje tola hišće zadźěwa, na přikład ze sankcijemi přećiwo na twarje wobdźělenym předewzaćam, kaž su to ruski Gazprom, němski Wintershall abo britisko-nižozemski Royal Dutch.

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske Nowiny

Słowakska wopomina runja Čěskej lětsa rjad wažnych róčnicow. Před 100 lětami zrodźi so Čěskosłowakska (ČSSR), w februaru 1948 zmocowa so komunistiska strona knjejstwa, a nětko w awgusće bě 50 lět po tragiskej okupaciji kraja přez wójska Sowjetskeho zwjazka a dalšich socialistiskich statow.

Što bě přičina inwazije wójskow Waršaw­skeho zrěčenja? W 60tych lětach bě so socialistiski towaršnostny porjad w ČSSR do ćežkeje krizy dóstał. Prezident a generalny sekretar komunistiskeje strony Antonín Novotný haćeše pruwowanje zmylkow w ekonomiji a politice, čehoždla jeho z funkcije wotwołachu a powołachu za to Alexandera Dubčeka. Novotný dyrbješe tež prezidentstwo złožić. Zastojnstwo přewza general armeje Ludvík Svoboda.

Zatřěleneho nowinarja wopominali

wutora, 28. awgusta 2018 spisane wot:

Bratislava (SŽ/K). Runje poł lěta je wot toho dnja zašło, zo buštaj słowakski přepytowacy nowinar Jan Kuciak a jeho njewjesta Martina Kušnírová zamordowanaj. To je kónc tydźenja mnohich ludźi na wšelkich městnach w kraju pohnuło, wopomnić woporaj žałostneho njeskutka. We wsy Vel’ká Mača, hdźež běchu zatřěleneju 25. februara našli, kładźechu při małym pomniku kwěćele a stajachu swěčki. W Košicach přewjedźechu wopominanje pola Wědomostneje knihownje, hdźež běchu so krótko po złóstnistwje protesty přećiwo knježerstwu Roberta Fica­ wotměli. W Bratislavje počesćichu sta ludźi na Naměsće narodneho zběžka woporaj z kwětkami a swěčkami. Na­rěčow nihdźe žanych njebě. Iniciatiwje Za dobru Słowaksku, kotraž je wopominanja organizowała, dźěše wo ćiche napominanje zamołwitych, wuswětlić złóst­nistwo, skućene w domje Jana Kuciaka.

Dotal njejsu přepytowarjo wo mor­darju ani slěda zwěsćić zamóhli. Wuchadźeja z toho, zo buštaj wobaj wot ska­zaneho třělca morjenaj.

Babiš a Zeman wopytataj Němsku

pjatk, 24. awgusta 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Čěski ministerski prezident Andrej Babiš a hłowa stata Miloš Zeman wopytataj přichodny měsac němsku stolicu Berlin, wozjewja powěsćernja čtk. Premiera Babiša wočakuje 5. septembra kanclerka Angela Merkel (CDU). Předmjet jednanjow w jeje zarjedźe budu předewšěm bilateralne poćahi mjez krajomaj kaž tež zhromadne dźěło při nje­zbytnym modernizowanju přezmjezneje infrastruktury. Nic naposledk póńdźe tohorunja wo naležne prašenja europskeje wzajomnosće kaž tež wo migraciju, wo temje tuž z njemało diferencami mjez Prahu a Berlinom.

Wizita prezidenta Zemana w Berlinje je za 20. september předwidźana. Na programje změje wón rozmołwy ze swojim němskim kolegu Frankom-Walterom Steinmeierom a z kanclerku Merkel. Móže być, zo wužije Zeman swój dwaj abo tři dny trajacy přebytk w zwjazkowej republice tež za wopyt druhich kónčin Němskeje, kaž čtk piše.

1968 – Wulka hańba Pólskej

pjatk, 24. awgusta 2018 spisane wot:

Susodny kraj hódnoći wobdźělenje na poraženju „Praskeho nalěća“

Waršawa. Jara kritisce a chětro wobšěrnje wěnuja so pólske medije historiskemu podawkej před 50 lětami: poraženju „Praskeho nalěća“ přez wójska Waršawskeho pakta. Pólska bě so na tym ze 750 tankami a 30 000 wojakami a wobdźěliła.

Nowina Rzeczpospolita wěnuje hrózbnemu podawkej wosebitu přiłohu. Hódnoćejo wojersku akciju su sej wšitcy přezjedni: To bě wulka hańba Pólskej. Zasah w Čěskosłowakskej njebě ničo druhe hač 84 dnjow trajaca okupacija. W přiłoze wěnuja so mjez druhim městu Jičínej, kotrež bě wot pólskeje tankoweje diwizije wobsadźene. Tam bě pjany pólski wojak młody čěski porik, kotryž runje z kina domoj dźěše, bjez kóždeje přičiny zatřělił. Wojaka po tym k jastwu na čas žiwjenja zasudźichu, pozdźišo pak po změnje zakonja chłostanje na 25 lět złahodnichu. Morjenje młodeju Čechow je hišće wjele lět čěsko-pólske poćahi, tež mjez ludźimi wobeju krajow, poćežowało.

nawěšk

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019

nowostki LND