Hospodarskistaw dobry

wutora, 19. februara 2019 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Kak Češa hospodarski niwow swojeho kraja hódnoća a kajki jón k tomu widźa w dźewjeć dalšich europskich statach, za tym je so zwěsćowarnja zjawneho měnjenja CVVM wobhonjała. Wuslědk wujewja, zo 78 procentow woprašanych ekonomiski staw Čěskeje jako dobry posudźuje, 20 procentow je nawopačneho měnjenja. To je po lěće 1997 najwyše pozitiwne hódnoćenje hospodarstwa a runočasnje najniše negatiwne. Swój čas bě poměr 26 proc. pozitiwnych měnjenjow, ale 73 proc. negatiwnych. Lěta 2010 posudźi 34 proc. situaciju pozitiwnje a 64 proc. negatiwnje.

CVVM je zdobom zajimowało, kak widźa wobydlerjo staw hospodarstwa w dalšich dźewjeć krajach. Najwyši niwow wuswědčeja respondenća při tym ze 94 procentami Němskej, z 92 proc. sćěhuje Awstriska­ před Čěskej z 78 proc. Za njej zaměstnja so ze 66 proc. Słowakska. Pólska zaběra z 62 proc. pjatu poziciju, Madźarska­ ma ze 57 proc. šeste, Słowjenska z 52 proc. sedme a Ruska z 45 proc. wosme městno. Najšpatnišo wobstejitej Bołharska z 25 a Rumunska z jeničce 13 procentami.

Pjatnaćo chcyli prezident być

póndźela, 18. februara 2019 spisane wot:

Bratislava (SŽ/K/SN). Po tym zo je so termin zapisanja kandidatstwa na prezidenta Słowakskeje minył, wobsahuje lisćina zajimcow na najwyše zastojnstwo w staće 15 mjenow, jedne wjac hač před pjeć lětami. W kóždym padźe dóstanje kraj pod Tatrami nowu hłowu stata, přetož jeho dotalny najwyši reprezentant Andrej Kiska bě sčasom zdźělił, zo hišće jónu njenastupi.

Wo wjetšinje tych, kotřiž chcyli so z jeho naslědnikom stać, ludnosć přewjele njewě, sociologa Pavel Haulík moněruje. A dodawa, zo woni bohužel tež nimaja wjele chwile za to, wolerjam sposrědkować swoje předstawy, wotpohlady a předewzaća w słužbje na dobro kraja a jeho ludźi. Mjez znaćišimi w zjawnosći su Maroš­ Šefčovič, skutkowacy w Brüsselu jako eurokomisar, dale Béla Bugár, kiž funguje jako předsyda strony madźarskeje mjeńšiny Most-Híd, a předewzaćel-nowinar Martin Daňo. Naposledk mjenowany nastupi jako njewotwisny kandidat, tak tež nimale wšitcy wostatni.

Noweho prezidenta wola Słowakojo 16. měrca. Je-li wurisanske koło trěbne, budźe­ wone 30. nalětnika.

„Dobry konsul“ dyrbi domoj

pjatk, 15. februara 2019 spisane wot:

Norwegska pólskeho diplomata jeho aktiwitow dla z kraja wupokazała

Waršawa. Pólska ma wot najnowšeho diplomatiski problem z Norwegskej. Kraj bě jej minjenu póndźelu zdźělił, zo njeje konsul Sławomir Kowalski tam hižo witany a zo ma Norwegsku w běhu třoch tydźenjow wopušćić. Waršawa na to reagowaše, kaž je to na diplomatiskej runinje z wašnjom, a je norwegskeho konsula tohorunja z Pólskeje wupokazała.

Dwaj swojoraznej muzejej

pjatk, 15. februara 2019 spisane wot:

JAWA bě za moje młode lěta wobdźiwane a požadane čěskosłowakske motorske. Spodźiwał je w marce powšitkownje pismik W, je dźě to w čěskim alfabeće hotowy „eksot“. Kak so z tym faktisce ma, je zhonić w Rabakovskim Muzeju motorskich Jawa. We wjesce z dobrymi połsta dušemi prezentuje Martin Miclík zběrku něhdźe 170 Jawow ze wšěch časow. A prěnju twornju motorskich bě w ČSR 1929 załožił František Janeček, zhotowjacy mašiny z licencu němskeje marki Wanderer, a z prěnjeju­ dweju pismikow wobeju mjenow zestaji załožićel mjeno swojeje firmy.

Trochu wjace bjezdźěłnych

srjeda, 13. februara 2019 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). W Čěskej je ličba bjezdźěłnych w januaru snadnje přibyła, a to wot 3,1 procenta w decembru na 3,3 procenty. 245 067 ludźi pytaše dźěło, štož je najniša januarska kwota wot lěta 1997. Po hódnoćenju generalneje direktorki dźěłoweho zarjada kraja Kateřiny Sadíl­koveje je situacija na dźěłowych wikach normalna. Zymskeho počasa z wjele sněhom a krućišimi zmjerz­kami dla stej hłownje twarstwo a ratarstwo nachwilnje dźěłowe mocy pušćiłoj. Přiwšěm bě 331 453 swobodnych dźěłowych městnow, 7 045 wjac hač w hodowniku 2018. Předewzaćeljo su w januaru najbóle hladali za montažnymi dźěławymi, pomocnikami w produkciji, rje­dźer­kami a pomocnymi mocami w hotelach kaž tež za šoferami nakładnych awtow­ a składnikami. Najmjeńša bě bjezdźěłnosć w januaru z dwěmaj procentomaj w Praze, ze 4,9 procentami w Morawsko-šleskim wobwodźe pak najwjetša, při čimž bě hórniske město Karviná ze 7,1 procentom najbóle potrjechene. Po sudźenju analytikarjow wostanje bjezdźěłnosć w Čěskej najebać snadny róst w januaru dale na niskim niwowje­ a jedna z najmjeńšich cyłeje EU.

Wzajomnosć V4 a Němskeje wobkrućena

wutora, 12. februara 2019 spisane wot:
Bratislava (ČŽ/K/SN). Powšitkownu kedźbnosć zbudźace wobdźělenje němskeje kanclerki Angele Merkel (CDU) na njedawnym zetkanju ministerskich prezidentow statow Visegrádskeje štyrki w słowakskej stolicy je wočiwidnje wobkrućenju kruteje wzajomnosće akterow słužiło, a to njehladajo na njemało diferencow w jednotliwych naležnosćach. Najwažniši wuslědk zhromadneho schadźowanja je mysl kooperaciskeho projekta krajow V4 Čěskeje, Słowakskeje, Pólskeje a Madźarskeje kaž tež Němskeje, z kotrymž měło so Marokku skutkownje pod pažu přimać. Słowakski premier Peter Pellegrini a jeho čěski kolega Andrej Babiš­ po zeńdźenju na nowinarskej konferency zwurazništaj, zo chcedźa na te wašnje k rozrisanju nutřkownych přičin migracije přinošować. Z Marokka přichadźa dźě najwjace ilegalnych migrantow do Europy. Kanclerka Merkel přispomni: „Chcemy tak signalizować, zo budźemy za přewinjenje přičin migracije hromadźe dźěłać.“ Wobdźělnicy zeńdźenja wobkrućichu mjez druhim wuznam sobu­staw­stwa w NATO kaž tohorunja trěbnosć zesylnjenja wěstoty Europy.

Nowa „čerstwa“ strona

pjatk, 08. februara 2019 spisane wot:

Politiske hibanje Nalěćo hižo nětko z wjele přiwisnikami w Pólskej

Waršawa. W pólskej politiskej krajinje připowědźeja so změny. Wot minjeneje njedźele eksistuje w kraju nowa politiska strona. Hibanje „Nalěćo“ nawjeduje bywši wyši měšćanosta sewjeropólskeho Słupska Robert Biedroń. 42lětny charismatiski politikar ma po wšěm kraju hižo tójšto přiwisnikow. Biedroń je homoseksualny a bydli z partnerom. Najebać to ma „Nalěćo“ dobre šansy, sej při wólbach sejma w nazymje 15 procentow hłosow wolerjow zdobyć a so tak z třećej najsylnišej politiskej mocu stać, kaž woprašowanja zwěsćeja. Sebjewědomy Biedroń chcył so přiwšěm z ministerskim prezidentom kraja stać, kaž wón připowědźi.

Wubědźowanje wo „złoty pječat“

pjatk, 08. februara 2019 spisane wot:

PIWOWY FESTIWAL dožiwjeja České Budějovice. Unikatne zarjadowanje w „stolicy plzenskeho“ traje wot 11. do 16. februara. Na wšěch 250 piwarnjow prezentuje tam znajmjeńša 1 200 pokazkow „chmjelowych juškow“. Na festiwalu, kiž přewjedźe so po dwěmaj lětomaj njewšědneho rozměra dla zaso na wusta­jenišću, pruwuje nic mjenje hač 450 čěskich kaž tež wukrajnych degustatorow (woptawarjow) poskićene mustry a spožči w 33 kategorijach Złoty piwowy pječat. Wuznamjenjene mustry wubědźuja so potom wo hłowne myto – Swětowy piwowy pječat za najlěpše piwo jednotliwych družin. Zjawnosći je festiwal wot 14. hač do 16. małeho róžka přistupny. Wopytowarjam toča tele dny w 30 kioskach plzenske, swětłe, ćmowe, miksowane, sadowe, prosće cyłu swětowu pa­letu. Po informacijach direktora festi­wala Aloisa Srba wobdźěla so na wubědźowanju wo „złoty pječat“ nimo wšitkich znatych a mjenje znatych piwarnjow kraja tajke z Brazilskeje, Chile, Mexika,­ Ruskeje, Japanskeje, Belgiskeje, USA, Irskeje, Italskeje, Španiskeje, Nižozemskeje, Pólskeje, Ukrainy, Awstriskeje, Madźarskeje a prěni raz tež z Israela a Chorwatskeje.

Rekord z awtami

štwórtk, 07. februara 2019 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). Rekordne mnóstwo wosobowych wozydłow su čěske awto­twornje w minjenym lěće zhotowili. Na wšěch 1 437 000 eksemplarow je w štyrjoch kwartalach z nich wujěło. Tak je so produkcija jězdźidłow porno lětu 2017 wo 1,7 procentow zwyšiła. Najwjetša awtofabrika­ kraja, Mladoboleslavské pře­dewzaće Škoda Auto, móžeše produkciju samo wo 3,3 procenty stopnjować a nadźěła 886 103 wozydłow. Eksport woso­bowych­ jězdźidłow přiby wo dwaj procentaj, mjeztym zo wotbytk na domjacych wikach wo 1,7 procentow spadny. Tole wozjewja powěsćernja čtk, powołujo so na prezidenta Zjednoćenstwa awto­mo­biloweje­ industrije Bohdana Wojnara. Po jeho hódnoćenju su awto­twornje ze sylneho naprašowanja w rjedźe krajow Europskeje unije profitowali, zdobom pak so na hranicy swojich kapacitow pohibowali. Produkcija awtobusow přiby wo 5,6 procentow. Wot januara hač do decembra 2018 zhotowichu 4 890 wozow. Z nich naprodukowa firma Iveco jako najwjetši producent sama 4 283, zwyšo produkciju wo 4,4 procenty. Jenička twornja motorskich, Tynecka Jawa, zmontowa 1 493 mašinow, štož je 162 wjace hač lěta 2017.

Waršawa (dpa/SN). Jako reakciju na mjasowy skandal w jednej z pólskich rězarnjow howjadow přepytuja fachowcy komisije Europskeje unije nětko na městnje. Delegacija z Brüssela chce pjeć dnjow zhromadnje ze zamołwitymi w Pólskej połoženje analyzować, zdźěli nawoda pólskeho weterinarneho dohladowanskeho zarjada Pawel Niemczuk wčera we Waršawje. Tak planuja kontrole weterinarnych zarjadow a rězarnjow. Za měsac ma wotpowědna rozprawa předležeć, rěčnica europskeje komisije w Brüsselu doda.

Pozadk su informacije pólskeho powěsćoweho sćelaka TVN24 wo skandaloznych praktikach w rězarni we wojewódstwje Mazowieckie. W mjeztym za­wrjenym zawodźe su pječa w nocy chore zwěrjata tajnje rězali. Po informacijach zamołwitych su po tym znajmjeńša 9,5 tonow howjazeho mjasa w Pólskej a druhich krajach EU rozdźělowali. Komisija EU z tym liči, zo je znajmjeńša 15 krajow potrjechenych. K nim słušeja po dotalnych přepytowanjach nimo Pólskeje tež Němska, Francoska, Španiska, Grjekska, Estiska, Finska, Madźarska, Letiska, Litawska, Rumunska, Słowakska, Šwedska, Čěska a Portugalska.

nawěšk

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.

nowostki LND