W Smječkečanskim Domje swj. Jana přednošuje póndźelu, 29. januara, w 19.30 hodź. dr. Handrij Klimant na temu­ „Bój přećiwo wobšudnistwu ze žiwidłami“. Rodźeny Radworčan dźěła­ w zwjazkowym zarjedźe za škit přetrjebarjow a wěstotu žiwidłow w Berlinje (BVL). Marian Wjeńka je so z nim rozmołwjał.

Wy pochadźeće z Radworja a dźěłaće dźensa w Berlinje. Kajki bě Waš šulski, wukubłanski­ a powołanski puć?

Dr. H. Klimant: Dokelž so hižo z dwanaće lětami rozsudźich so ze skótnym lěkarjom­ stać, bě puć poměrnje runy. Abituru złožich 1989 na SRWŠ w Budyšinje, studowach w Lipsku a nětko dźěłam hižo nimale 18 lět we wobłuku škita přetrjebarjow a wěstoty žiwidłow. Wězo so tež na prěnje lěta rady dopominam, ale sobu najrjeńši čas bě wot lěta 2011 do 2015, jako skutkowach jako agrarny atašej w němskim pósłanstwje w Mo­skwje. Wróćo w Němskej dóstach nadawk, bój přećiwo wobšudnistwu ze žiwidłami sobu natwarić, štož je wulke wužadanje,­ ale tež jara zajimawe.

Na kotru temu sće promowował?

Překwapjenka a profesionalita

štwórtk, 18. januara 2018 spisane wot:

Michał „Černo“ Brězan je wot wšeho spočatka hłowny organizator jolka-swjedźenja. Bosćan Nawka je so z Nukničanom­ rozmołwjał.

Knježe Brězano, kak hódnoćiće ze stejnišća zarjadowarja lětuši swjedźeń?

M. Brězan: Nastupajo wotběh a wopyt je poprawom wšitko kaž wočakowane běžało. Překwapił je mje nimoměry dobry wothłós, a to nic jenož wjesnjanow. Program je so lětsa, kaž so zda, skoro wšitkim wopytowarjam lubił.

Na kóncu sće Michała Cyža počesćili. Njeje wón woprawdźe ničo wo tym wědźał?

M. Brězan: Ně, hewak dźě njeby to žana překwapjenka była. Tak je so akcija šlachćiła, a wón so jara wjeseleše. Bě načasu so jemu za dźěło jako wuměłski nawoda dźakować.

Što su Waše wosobinske wjerški?

M. Brězan: Kóžde lěto je to hinak, njeje­ móžno sej jednorje něšto wubrać a wosebje wuzběhnyć. Tónraz mějachmy hosći, čemuž dotal tak było njeje, ale je mje wosobinsce zwjeseliło.

Směmy jolku mjeztym jako profesionelnje organizowany swjedźeń wopisować?

Dowolnicy su z cyłeje Europy

srjeda, 17. januara 2018 spisane wot:

Brězowski jězor je hižo dlěje hač 35 lět dowolowa idylka wšitkim, kotřiž lubuja měr a so rady kupaja. Tež tu profituja wo wuwiću, zo dale a wjace ludźi swój dowol w Němskej přežiwja. Jost Schmidtchen je so wo tym z jednaćelom zaměroweho zwjazka Lotharom Ahrom rozmołwjał.

Knježe Ahro, kak su so ličby wopytowarjow loni při Brězowskim jězoru wuwili?

L. Ahr: Z dokładnje 19 463 přenocowanjemi na přibrjohomaj za tekstil a FKK mějachmy loni stopnjowanje wo 400. Docpěli pak smy stopnjowanje jeničce na přibrjohu za FKK, hdźež mamy kupanišćo, stanowanišćo a předawanišći zakuskow. Tónle wobłuk je dźeń a woblubowaniši. Cyłkownje smy tam 5 931 přenocowanjow zličili.

Zwotkel kupacy, stanowarjo a dalši dowolnicy su?

Zajim za nowu techniku budźić

wutora, 16. januara 2018 spisane wot:

Bus z napisom Fabmobil steji dwutydźensce póndźelu na dworje Serbskeho šulskeho a zetkawanskeho centruma (SŠZC) kaž tež Kamjentneho domu w Bu­dyšinje. Milenka Rječcyna je so z industrijnym designerom Bosćijom Pjacu rozmołwjała, kiž projekt přewodźa.

Jako Berlinske předewzaće Design Studio The Constitute sće ideju wuwili, dźěćom a młodostnym načasnu technologiju zbližić. Jězdźiće z Fabmobilom po Łužicy. Što je zmysł projekta?

B. Pjaca: Chcemy wosebje šulam na wsach a w mjeńšich městach technolo­gije přichoda spřistupnić. Tak wotkrywamy młodostnym kulturne kubłanje a powołanske puće, kotrež běchu jim dotal njeznate abo na kotrež so ženje zmužili njebychu. Naš zaměr je zajimcam spřistupnić kreatiwnu technologiju w 3D-ćišću, wirtualnu realitu, robotiku a programěrowanje. W městach je wjetši poskitk so z tejle temu zaběrać. Chcemy nowe, digitalne a načasne kulturne a dožiwjenske formaty wutworić.

Na kotre wašnje zajim budźiće?

Dźěći dyrbja moralku dodnić

štwórtk, 11. januara 2018 spisane wot:

Dźěćacy ptači kwas „Kak je hawron ptači­ kwas zaspał“ měješe wčera premjeru w Budyšinje. Milenka Rječcyna je so z dramaturgowku Serbskeho ludoweho ansambla a libretistku krucha Jěwu-Marju Čornakec rozmołwjała.

W lětach 2006 do 2016 je sydom knižkow wo myšce Pip-Pip a jeje přećelach wušło. Wo hawronje, kotryž je ptači kwas zaspał, pak hišće nic. Čehodla wuhladamy tule stawiznu tónkróć najprjedy na jewišću?

J.-M. Čornakec: Na swojich čitanjach sym stajnje zaso słyšała, zo chcedźa dźěći myšku a jeje přećelow na jewišću dožiwić. Spočatnje mějachmy inscenaciju na jewišću, z čehož je so knižka wudała. Zakład­ lětušeho musicala běše powědančko wo jěžiku, kotryž je spać nawu­knył. Wuwich ideju, a ta da so z ptačim kwasom zwjazać. Zdobom chcych wšitke zwěrjata z knižkow zapřijeć. Hač aktualny kruch jako knižka wuńdźe, njewěm. Stawizna pak steji w programowym zešiwku.

Kotry kubłanski koncept so za Wašimi knihami a inscenacijemi chowa?

Dalšich čłonow do SKT zdobyć

srjeda, 10. januara 2018 spisane wot:

2. měrca planuje Towarstwo Serbski kulturny turizm (SKT) swoju hłownu zhromadźiznu. Wo přihotach je so Měrćin­ Weclich z projektowej managerku SKT Ines Kunzendorf rozmołwjał.

Što běchu loni wjerški dźěławosće towarstwa, kotrež ma 19 čłonow?

I. Kunzendorf: Po tym zo dyrbješe Marko Kowar zastojnstwo předsydy SKT druhich nadawkow dla złožić, móžachmy na hłownej a wólbnej zhomadźiznje Manfreda Hermaša za funkciju zdobyć. Zastupjene bě SKT na Drježdźanskich pućo­wanskich wikach, přewjedźechmy lětnu ekskursiju z 25 wobdźělnikami na Lědy a wokolinu a podpěrachmy našu čłonku Corneliju Schnippa, zo by kładźity dom w Lěskej zachować móhła.

Što njeje so zešlachćiło?

I. Kunzendorf: Zwoprawdźić njemóžachmy projekt, woznamjenić pućniki na ko­lesowarskej šćežce Serbske impre­sije z lipowym łopješkom. Bohužel dyrbješe SKT přisłušace Wojerowske pućowanske předewzaće „kraj a ludźo“ insolwencu přizjewić.

Kak bě SKT do wuwića turizma we Łužicy integrowany?

Wiki znowa magnet byli

póndźela, 08. januara 2018 spisane wot:

Na wuspěšne lěto 2017 móže Serbski kulturny centrum (SKC) Slepo zhladować. Wo wjerškach minjenych dwanaće měsacach je so Jost Schmidtchen z nawodnicu SKC Sylwiju Panošinej rozmołwjał.

Knjeni Panošina, kak posudźujeće zajim wopytowarjow w zašłym lěće?

S. Panošina: Moji sobudźěłaćerjo a ja móžemy spokojom być, štož pak njewo­znamjenja, zo smy kónc wuwića docpěli. Nawopak! Ze swojim planom zarjadowanjow 2018 chcemy so prócować, zo ličba wopytowarjow dale rozrosće. Wězo je nam wědome, zo budu jutrowne wiki zawěsće zaso najwjetši magnet.

Kak je so scyła zajim za jutrowne nałožki a jutrowne wiki wuwił?

Z dobrej bilancu do lěta 2018

štwórtk, 04. januara 2018 spisane wot:

Serbske šulske towarstwo je swoju dźěławosć­ loni dale skrućiło. Milenka Rječcyna­ je so z předsydku SŠT Ludmilu Budarjowej rozmołwjała.

Što běchu ćežišća dźěła SŠT w lěće 2017?

L. Budarjowa: W twarskim wobłuku słušatej k tomu wotewrjenje pěstowarnje „Chróšćan kołć“ z nowym konceptom a nowym mjenom a přepodaće ponowjenych rumnosćow horta we Wotrowje. Běžnje přinošowachmy z nowymi idejemi k planowanju nowotwara dnjoweho dźěćaceho přebywanišća w Ralbicach w nadźiji, zo tam bórze trěbne rozsudy tworja. Rěčne prózdninske lěhwo SŠT bě z rekordnym wobdźělenjom 67 dźěći dotal najwuspěšniše. Hižo za lětsa mamy telko přizjewjenjow, zo je kapacita nimale wučerpana.

A što běchu ćežišća w Delnjej Łužicy?

Nowy zakład za financy nańć

srjeda, 03. januara 2018 spisane wot:

Před dobrymaj lětomaj běchu w Rakečanskej gmejnje Swena Nowotneho (CDU) za wjesnjanostu wuzwolili. Heinz Noack je so ze 46lětnym rozmołwjał.

Knježe Nowotny, kak swój dotalny čas jako wjesnjanosta posudźujeće?

S. Nowotny: Čas je so jara spěšnje minył. Po mojim měnjenju smy hromadźe z wobydlerjemi, z radu a ze zarjadnistwom gmejny Rakecy něštožkuli docpěli. Najwažniši zaměr bě a wostanje, naše gmejnske financy hospodarsce konsolidować. W tym nastupanju naš zaměr hišće docpěli njejsmy, smy pak na dobrym puću. Zadołženje je so wot 2,3 milionow eurow kónc lěta 2013 na 1,6 milionow eurow kónc lěta 2017 pomjeńšiło. Tež naša­ likwidita ma zaso solidny zakład, tak zo móžemy z wuwićom zasadnje spokojom być.

Kotre wjetše předewzaća w gmejnje su?

S. Nowotny: Rakečanska gmejnska rada stara so wo dwaj klučowej projektaj. Stej to naša zakładna šula, hdźež smy loni wšitke sanitarne připrawy dospołnje ponowili. Tamny projekt je přemysłowa přestrjeń. Tam smy loni nadróžne wobswětlenje sporjedźeli.

Na serbskosć njezabyć

wutora, 02. januara 2018 spisane wot:

Lěto 2017 je nimo a mnozy su swoju dźěławosć w minjenych dwanaće měsacach bilancowali. Janek Wowčer je so z předsydu Domowiny Dawidom Statnikom wo skutkowanju třěšneho zwjazka loni kaž tež wo najwažnišich nadawkach za nowe lěto rozmołwjał.

Kak hódnoćiće lońše skutkowanje Domowiny, što bě w tym lěće jeje wjeršk a najwjetši wuspěch?

D. Statnik: 2017 bě lěto mnohich aktiwitow,­ kotrež wužadachu sej tójšto prócy. Bjezdwěla bě hłowna zhromadźi­zna najwažniše zarjadowanje třěšneho zwjazka. Na njej stajichmy sej z dźěłowymi směrnicami nowe měritka. Wólby wunjesechu nowu zestawu zwjazkoweho předsydstwa. Najwjetši wuspěch bě změna šulskeho zakonja. Dyrbjachmy wjele mocy nałožić a rozmołwy wjesć, zo bychmy swoje namjety do zakonja dóstali.

Kak hódnoćiće aktualny staw europskeje wobydlerskeje iniciatiwy Minority SafePack, kotruž Domowina sylnje podpěruje?

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

nowostki LND