Prawniska wěstota trěbna

wutora, 21. meje 2019 spisane wot:

Su wsy na kromje Wochožanskeje brunicoweje jamy škitane? Tak rěka jedne z prašenjow Mułkečanskeje wjesneje rady. Wona je tuž hižo w měrcu Zhorjelskemu krajnemu radźe Berndej Lanzy (CDU) a sakskemu ministerskemu prezidentej Michaelej Kretschmerej list pisała­. Wo wobsahach je so Andreas Kirschke z wjesnym radźićelom Ingom Hersch­mannom rozmołwjał.

Kotry zaměr ma list z 13.měrca?

I. Herschmann: Wón poćahuje so na zhromadne posedźenje gmejnskich radźićelow Slepoho a Trjebina před nimale lětomaj. Zastupjerjo sakskeho knježerstwa a regionalneho planowanskeho zwjazka Hornja Łužica-Delnja Šleska běchu tohorunja pódla. Tehdy diskutowachmy wo konsekwencach a trěbnych naprawach noweho rewěroweho koncepta předewzaća Łužiska energija a milinarnje (LEAG), kotryž bu 30. měrca 2017 předstajeny. Hižo tam smy sej planowansku wěstotu za přichod Trjebina, Slepoho-juh, Rownoho a Mułkec žadali. Dwě lěće po tym so nětko prašamy, hdy skónčnje konkretne skutki slěduja.

Wotbagrowanje tuž hišće z blida njeje?

Nasrěbać so wědy wo stawiznach

póndźela, 20. meje 2019 spisane wot:

W Domizniskim muzeju Dešno blisko Choćebuza hotuja so na 14. swjedźeń słowjanskeho srjedźowěka 25. a 26. meje. Přiležnosć to Axelej Arltej, so z nawodnicu zarjadnišća Babettu Zenkerowej rozmołwjeć.

Dokal tele 14. časowe pućowanje wjedźe?

B. Zenkerowa: Wróćamy so do doby, w kotrejž sydlachu na teritoriju dźensnišeje Braniborskeje a Sakskeje we Łužicy kmjeny serbskich Łužičanow a Milčanow. Swjedźeń ma plesć syć mjez archeologiju, stawizniskimi aspektami a nazornym sposrědkowanjom stawiznow. Chcemy pokazać a wuprobować, kak je so žiwjenje tehdy začuwało, kak běchu prjedownicy je zmištrowali. Dawamy hosćom kusk identity a dohlad so swójskeje serbskeje historije sobu na puć. To je jara nazorny, ale přiwšěm wědomostny projekt.

Što chceće hosćom posrědkować?

B. Zenkerowa: Woni měli so wědy wo praserbskich stawiznach nasrěbać. Chcemy jich kulturnu wćipnosć za to zbudźić, kajke je žiwjenje našich prjedownikow před tysac lětami snadź wupadało.

Zwěsćeće mjeztym tež w Hornjej Łužicy zajim za słowjanski srjedźowěk?

Franziska Pohling je społnomócnjena Budyskeho wokrjesa za naležnosće ludźi­ ze zbrašenjemi a je čłonka sak­skeje přirady za nich. Milenka Rječcyna je so z njej rozmołwjała.

Tuchwilu je wšudźe rěč wo inkluziji, wosebje w zjawnych zarjadnišćach. Što k tomu měniće?

F. Pohling: W měsće maja ludźo ze zbrašenjom zwjetša lěpše wuměnjenja hač na wsy, tež zwonka zjawnych twarjenjow. Inkluzija pak njeje jeničce myslena za zbrašenych, ale za kóždeho.

Móžeće za to přikład mjenować?

F. Pohling: Myslu mjez druhim na šule. Nimo dźěći w koleskatym stole su tež maćerje, kotrež maja ćěšenka w ćežkim babyjowym nošadle. Tak je za nje runja zbrašenemu dźěsću derje, měć lift w kubłanišću. Wšitke barjery měli na zjawnych městnach wotstronić. Tak přede­wšěm na gmejnskich zarjadach, apotekach, pola lěkarja, pjekarja atd. Wšudźe tam, dokal ludźo často chodźa.

Nadźijeće so, zo so w Sakskej na tymle polu­ něšto změni?

Z Chelna pochadźacy Gordian Kral je sobuzałožer a jednaćel firmy „Helmheld“, kotraž je za inowatiwne myto Sakskeje nominowana. Měrćin Weclich je so ze 34lětnym rozmołwjał.

Firma „Helmheld“, to rěka, Wy a sobumějićel Tim Döke, je za předewzaćelske myto Sakskeje 2019 w kategoriji „start-up“ nominowana. Kak je k tomu dóšło?

G. Kral: To samaj tak prawje njewěmoj. Po zdaću je naju, kotrajž online a we wobchodźe nahłowniki za kolesowarjow poskićamoj, něchtó nominował.

Kak staj wo tym zhoniłoj?

G. Kral: Dóstachmoj mejlku, w kotrejž namaj zamołwity za předewzaćelske myto Sakskeje pisa a gratuluje. W tym zwisku so praša, čehodla smój firmu załožiłoj, kotre mějachmoj ideje a ćeže a kak so naju firma dotal wuwiwa.

Kak staj na to reagowałoj?

G. Kral: Wězo je naju powěsć wo nominaciji zwjeseliła, a smój na prašenja swědomiće wotmołwiłoj.

Kak nětko dale póńdźe?

Swjatki pod hołym njebjom

póndźela, 06. meje 2019 spisane wot:

Serbski ludowy ansambl pokaza tež lětsa inscenaciju pod hołym njebjom. Program rěka „Wjećba“ a je mjeztym pjaty přinošk SLA za Błótowsku nóc bajow. Bosćan Nawka je so ze zamołwitym za zjawnostne­ dźěło SLA Stefanom Cušku­ rozmołwjał.

Knježe Cuška, što směće nam wo lětušej Błótowskej nocy bajow přeradźić?

S. Cuška: „Wjećba“ je dospołnje nowa stawizna w konstelaciji loni zakónčeneje trilogije wo zhubjenej krónje łužiskeho krala. Njejedna so wo pokročowanje, wjedźemy zakładnu mysl prosće dale. Dohromady chcemy hru trójce pokazać.

Naćisk programoweho zešiwka zbudźa zaćišć, zo je nimale samsne mustwo za inscenaciju zamołwite, kotrež běše lětuši wječorny ptači kwas zwoprawdźiło.

Mejemjetanje prěni wjeršk

pjatk, 03. meje 2019 spisane wot:

Lětuše mejemjetanje w Pančicach-Kukowje přewjedu za tydźeń prěni raz pod kłobukom noweho towarstwa Młodźina Pančicy-Kukow z.t., kotrež su lětsa załožili. Z předsydku Alenu Šołćic a předsydu Richardom Hawšom je so Marian Wjeńka rozmołwjał.

Kak je k załoženju noweho towarstwa dóšło?

R. Hawš: W Kukowje wšak mějachmy hižo młodźinski klub. Dokelž pak smy swoje rumnosće zhubili, je so tež zhromadnosć do wěsteje měry zhubiła. Njebě takrjec hižo žana prawa struktura. To chcychmy změnić, zo móhli zaso jako młodźina wustupować. Załožić towarstwo bě prěnja kročel, z kotrejž chcemy něšto nowe natwarić.

Mejemjetanje budźe nětko prěnje wulke předewzaće.

A. Šołćic: Haj, to je naš prěni projekt. Snano so nam poradźi w běhu lěta dalše zarjadowanja na nohi stajić. Dokładnje planowane pak wokomiknje hišće ničo nimamy. Najprjedy chcemy mejemjetanje derje zmištrować.

Kelko ludźi we wašim towarstwje je?

Konstruktiwna diskusija

štwórtk, 02. meje 2019 spisane wot:

Mathias Kockert (CDU) kandiduje lětsa prěni króć za wólby Sakskeho krajneho sejma. Milenka Rječcyna je z Kulowčanom na „Sakskej rozmołwje“ w Kamjencu rěčała.

Što je Was wabiło, sej na „Saksku rozmołwu“ ze sakskim ministerskim prezidentom a sakskim knježerstwom dojěć?

M. Kockert: Wažne je z ludźimi rěčeć. To drje běše deficit zašłosće. Mnozy wobydlerjo njejsu začuwali, zo jich politikarjo chutnje bjeru. Nětko rěči sakske knježerstwo z ludom na jednej runinje. Tak ministerski prezident Kretsch­mer a jeho team signalizujetaj, zo chcedźa so z problemami ludźi rozestajeć a je rozrisać.

Što Was pozbudźa za wólby kandidować? Nastupiće we wólbnym wokrjesu něhdyšeho ministerskeho prezidenta, Serba Stanisława Tilicha.

Spočatk lěta je Marko Kliman přewzał nawodnistwo Smječkečanskeho Domu swj. Jana. Mjeztym je něhdźe sto dnjow w zastojn­stwje. Při tej składnosći je so Marian Wjeńka z 38lětnym Prawočanom rozmołwjał­.

Knježe Klimano, kak sće so po prěnich třoch měsacach w Smječkecach zažiwił?

M. Kliman: Jara derje. Spočatnje je mje někak měsac předchadnik Tadej Šiman­ nadrobnje zadźěłał. Ale wšědny dźeń wotkrywa stajnje nowe nadawki a wužadanja. A tu pytnu, zo mamy team, kiž za dom a jeho wobydlerjow steji a na kotryž móžu so spušćeć.

Sće do toho w Budyskej chorowni był. Kotre dźěło sće tam wukonjał?

M. Kliman: Běch tam nawoda hladanskeje słužby za nutřkowne stacije a za urologiju. Sym potajkim mjez druhim zaručił, zo so na stacijach po předpisanym standardźe hlada, zo so kwalita hladanja zaruči a zo so prawniske aspekty słužbnych planow dodźerža.

A tam so Wam hižo lubiło njeje?

M. Kliman: Sym za sebje nowe wužadanje pytał. Hdyž pytnješ, zo so na jednym městnje wulce dale njewuwije, dyrbiš něšto změnić.

Bě to připad, zo su runočasnje w Smječkecach noweho nawodu pytali?

Nakromne wsy skutkownje škitać

wutora, 16. apryla 2019 spisane wot:

Na dróze mjez Slepom a Miłorazom su lo­ni symbolisku čerwjenu liniju narysowali. Zwjazk „Strukturnu změnu nětko­ – žane Wochozy II“ žadaše sej akcep­tabelnu hranicu k Wochožanskej brunicowej jamje. Tež lětsa, tydźeń po jutrach, chcedźa protestne pućowanje přewjesć. Wo wobsahach je so Andreas Kirschke z Edith Pjenkowej rozmołwjał.

Što je lětuši zaměr protestneho pućowanja?

E. Pjenkowa: Nam dźe wo skutkowny škit našich wsow před haru, prochom a zesuwanjom pódy a wo škit přirody. Naša zasada je: Wšitke wsy dyrbja wostać! Klimoškitne cile Pariskeho zrěčenja maja so dodźeržeć. Brunicowe plany za rozšěrjenje Wochožanskeje brunicoweje jamy su z blida. Po naćiskach koncerna Łužiska energija a milinarnje (LEAG) pak ma kroma jamy jenož 200 metrow wot Rownoho a Mułkec zdalena być.

Što sće hižo na protestnych pućowanjach nazhonili?

Ludźom bliska była a jich přewodźała

štwórtk, 11. apryla 2019 spisane wot:

Fararka Antje Schröcke je dźewjeć lět w Slepjanskej kónčinje jako dušepastyrka a poradźowarka za potrjechenych brunicoweje jamy skutkowała. Wo wobsahach jeje dźěła a planow je so ­Andreas Kirschke z fararku rozmołwjał.

Što Was hladajo na rozžohnowanje jima?

A. Schröcke: Začuwam wulku dźakownosć. Rozžohnowanska Boža słužba 24. měrca w Slepjanskej wosadźe bě jara hnujaca. Wjetši dźěl ludźi, kotřiž su přišli, znajach ze wšelkich gremijow a z wosady. Z mnohimi mějach wosobinsce činić. To je mje česćiło, zo sej prajach: „Sym ludźi woprawdźe w jich wotpowědnych žiwjenskich situacijach docpěła.“

Čehodla nětko po dźewjeć lětach skutkowanja tu přestanjeće?

A. Schröcke: Tuchwilne zrěčenje by klětu nalěto wuběžało. Tak bě načasu sej něšto­ noweho pytać a nańć. Trjebam nowe wužadanje.

Kak sće w Slepjanskej wosadźe přistup k ludźom dóstała?

nawěšk

nowostki LND