Chcu sobu skutkować

štwórtk, 12. julija 2018 spisane wot:

Po diskusiji „Rozmołwa ze Saksami“ w Budyskim Serbskim domje je Janek Wowčer składnosć wužił a so z ministerskim prezidentom Michaelom Kretsch­merom rozmołwjał.

Kak wupada Waš rezimej dźensnišeho rozmołwneho wječora w Budyšinje?

M. Kretschmer: Sym sej znowa wuwědomił, kelko zhromadneho mamy a zo smy bohaći serbskeje rěče a kultury dla. Přeju sej, zo wšitcy zhromadnje do přichoda našeje domizny inwestujemy, nowe ideje wuwiwamy, kak móhli atraktiwitu pozběhnyć, kak serbsku rěč a kulturu zachować. Tam chcu sobu skutkować.

Sće stipendij k zachowanju serbskeje rěče namjetował. Što konkretnje měniće?

M. Kretschmer: Pruwujemy, hač njemóhli tych, kotřiž na jednej ze sakskich wysokich šulow studuja a paralelnje serbšćinu wuknu a kotřiž chcedźa po zakónčenju studija w šulskej słužbje, w zarjadnistwje abo medicinje dźěłać, ze stipendijom podpěrać, zo bychmy tak hišće wjac ludźi pozbudźili serbsku rěč nawuknyć.

Sće wo tójšto ćežach słyšał, namjety dóstał, kak je wotstronić, a sće sam móžnosće rozrisanja namjetował. W čim widźiće swójsku zamołwitosć Serbow?

Čěska lětsa w srjedźišću

wutora, 10. julija 2018 spisane wot:

Pjatk, 13. pražnika, zahaja 21. mjezy­narodny gmejnski swjedźeń w Njebjelčicach. Bosćan Nawka je so z wjesnjanostu Tomašom Čornakom (CDU) wo tři­dnjowskim zarjadowanju rozmołwjał.

Knježe Čornako, što je ćežišćo lětušeho mjezynarodneho swjedźenja?

T. Čornak: Změjemy znowa wopyt ze wšěch našich partnerskich gmejnow kaž tež mnohich hosći, kotřiž su z nami zwjazani. Ćežišćo twori 50lětne part­nerstwo Sportoweje jednotki Njebjelčicy z čěskim towarstwom Sokol Roztoky. Dalšej delegaciji budźetej z Hlučína a Heřmanic. Tak budu lětsa tři regiony ze susodneho kraja zastupjene.

Kaž sće loni rjekł, ma swjedźeń signal być, zo hodźi so Europa jenož wotdeleka natwarić. Kak tomu lětsa wotpowědujeće?

„Wo mjenje župy móžemy rěčeć“

štwórtk, 05. julija 2018 spisane wot:

Předsydstwo Kamjenskeje župy bě so njedawno wo namjeće přemjenowanja župy „Michał Hórnik Kamjenc“ zabě­rało. Měrćin Weclich je so wo tym ze županku Zalu Cyžowej rozmołwjał.

Kak je k tomu dóšło, zo so wo přemjenowanju Kamjenskeje župy scyła rěči?

Z. Cyžowa: Wjele wo tym hišće słyšała njejsym, zo je rěč wo tym. Fakt je, zo bě na zašłej hłownej župnej zhromadźiznje jedyn z delegatow namjetował, našu župu na „Serbski kraj“ přemjenować. Wšako so po jeho měnjenju w mjenje „Michał Hórnik Kamjenc“ Kamjenc z dźensnišeho zhladowanja hižo njehodźi.

Maće přemjenowanje za trěbne?

Z. Cyžowa: Smy na minjenym po­sedźenju župneho předsydstwa wo tym rěčeli. Nimamy pak za tak jara trěbne, zo dyr­bjeli župu na kóždy pad přemje­nować.

A što prajiće k „Serbskemu krajej“?

Z. Cyžowa: Wo tym měli diskutować. Tu dyrbja čłonojo a dalši rozsudźić, kak to widźa.

Što pak by za Was nowe mjeno, ewentualnje „Serbski kraj“, woznamjenjało?

Njebudu to jenož „politiske“ temy

wutora, 03. julija 2018 spisane wot:

W Budyskim Serbskim domje budźe jutře­ wječor „Rozmołwa ze Saksami“. Tam ma hłownje wo serbske temy hić. Janek Wowčer je so předsydy Domowiny Dawida Statnika mjez druhim za pozadkom wječora prašał.

Sakski ministerski prezident Michael Kretsch­mer přeproša zhromadnje z Wami na rozmołwu wo serbskich temach. Kak je k tomu dóšło a što je pozadk takrjec zjawneje rozmołwy?

D. Statnik: Ministerski prezident je sej předewzał, wšitke dźesać wokrjesow a tři wulkoměsta Sakskeje wopytać a tak z ludnosću do rozmołwy přińć. Serbja su runohódny dźěl Sakskeje a tuž bě mi wutrobna naležnosć, zo so sakske knježerstwo tež Serbam wěnuje. Tak sym ministe­rskemu prezidentej list napisał a sym cyłe knježerstwo do Serbskeho domu přeprosył.

Smě kóždy zajimowany na rozmołwu do Serbskeho domu přińć abo je wobdźělenje wobmjezowane?

Chcedźa nowu šulu wutworić

póndźela, 02. julija 2018 spisane wot:

Dźěłaćerski dobroćelski skutk (AWO) Łužica chce w měsće nad Čornym Halštro­wom zakładnu šulu w swójskim nošerstwje twarić. Milenka Rječcyna je so­ z Wojerowskim nawodu AWO Torstenom Rubanom-Zehom rozmołwjała.

Čehodla chceće šulu w swójskim nošer­stwje wutworić?

T. Ruban-Zeh: Mamy zakoń, kotryž skići swobodu, wutworić kubłanišća w nje­statnym nošerstwje. AWO w Sakskej porno druhim zwjazkowym krajam žanu šulu nima. A jako nan šulskich dźěći mam wosebity zajim na tym, zo dóstanu dźěći kubłanje, kotrež jich wosebitosćam wotpowěduje. Zdobom su w minjenych lětach wosebje na wsach a mjeńšich městach šule zawrěć dyrbjeli.

Što Was na kubłanju w Němskej myli?

Swójby bóle zapřijeć

štwórtk, 28. junija 2018 spisane wot:

Diana Wowčerjowa je so w nadawku Domowiny wobdźěliła na prěnim wuradźowanju dźěłoweje skupiny kubłanje Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin (FUEN) w Flensburgu. Milenka Rječcyna je so z wučerku Serbskeje wyšeje šule „Dr. Marja Grólmusec“ Radwor rozmołwjała.

Štó je so na zetkanju wobdźělił?

D. Wowčerjowa: Cyłkownje bě tam 14 organizacijow. Zaběrali smy so z prawom na kubłanje w maćeršćinje, ze šulskimi systemami za mjeńšiny a ze strategijemi zwoprawdźenja kubłanskich narokow. Sa­ma sym wo tym rěčała, kak je serbskorěčne kubłanje we Łužicy natwarjene.

Kotre dopóznaća sće z posedźenja sobu přinjesła?

„Načasneho“ Čorneho młynka wuwiła

póndźela, 25. junija 2018 spisane wot:

Jěwa-Marja Čornakec je njedawno nowu knihu „Łójerjo sonow“ w Ludowym nakładnistwje Domowina wudała. Bosćan­ Nawka je so ze spisowaćelku rozmołwjał.

Bě rozsud, so dotal skerje njeworanemu polu serbskeje fantastiskeje literatury wěnować, wědomy, abo je so stawizna sama wot so do toho směra wuwiła?

J.-M. Čornakec: W dźěćatstwje sym naj­radšo bajki a fantastisku literaturu čitała­. Tež dźensa to wjele hinak njeje. Tohodla sym so wědomje rozsudźiła, w tym žanru pisać. Kak so stawizna konkret­nje wuwije a skónči, pak na spočatku pisanja sama hišće tak prawje wědźa­ła njejsym. Chcych fantastisku knihu w zwi­sku ze sonami stworić, w na­dźiji, zo wona swojich čitarjow namaka.

Što je Was pohnuło, znaty serbski mytos do stawizny zapřijeć?

Žanu paniku klěšćow dla

wutora, 19. junija 2018 spisane wot:

Za Budyski wokrjes zwěsćichu eksperća zwyšeny natyknjenski strach klěšćow dla. Schorjene krejcycaki so dźeń a bóle rozmnožeja. Měrćin Weclich je so za tym w nowinarskim běrowje Budyskeho krajnoradneho zarjada prašał.

Su teritorialne rozdźěle? Jeli, kotre?

Peter Stange: Rizikowe kónčiny su pře­co na jedne lěto wupokazane. W Budyskim wokrjesu žane rozdźěle njejsu.

Měli so ludźo, młodźi kaž tež starši, klěšćow dla šćěpić dać?

Peter Stange: Haj, kóžde šćěpjenje je rozumne. A je darmotne.

Su ludźo rozdźělnje wohroženi, su mjez nimi­ rizikowe skupiny?

Peter Stange: Imunostnje słabi měli wosebje kedźbować.

Kak su ludźo na šćěpjenje přihotowani, su domjacy lěkarjo něčemu připokazani?

Mjeztym 72. serbski ewangelski cyrkwinski dźeń wotměje so 2. a 3. junija w Hodźiju. Marko Wjeńka je so wo tym z čłonom předsydstwa Serbskeho ewangelskeho towarstwa Měrćinom Wirthom rozmołwjał.

Čehodla je ewangelski cyrkwinski dźeń lětsa w Hodźiju?

M. Wirth: Smy jón lěta 2006 posledni raz w Hodźiju přewjedli. Mjeztym je so wosada derje wuwiła. Z Christophom Rummelom mamy tam duchowneho, kiž so jara za serbske kemše angažuje. Nimo­ toho prócuje so Hodźijska Bjesa­da z Geratom Krawcom na čole wo to, serbsku rěč w cyrkwi wožiwić. To chcemy hódnoćić.

Na kotre wjerški smědźa so wopytowarjo wjeselić?

M. Wirth: Prěni tajki budźe bjezdwěla hižo sobotu w 15 hodź. na Hodźijskim kantoraće. Tam přednošuje Trudla Malinkowa pod hesłom „Na serbskich slědach po Hodźijskej wosadźe“. To budźe jara zajimawe, wšako so referentka za serbske pomniki zašłych časow wosebje zajimuje. Přednošk móžu tuž jara doporučić.

Što čaka na hosći cyrkwinskeho dnja njedźe­lu?

Kónc tydźenja wočakuja w Holešowskej Dubrawce znowa wjace hač 300 koni a jich jěcharjow z Němskeje, Čěskeje a Pólskeje. Turněr, kotryž wuhotuje Nje­swačanske jěchanske towarstwo, je lětsa zdobom druhi króć europski młodźinski turněr. Betina Wenderothowa je z předsydu towarstwa Frankom Lehderom wo přihotach na turněr rěčała.

Knježe Lehdero, jako towarstwo maće hižo­ rutinu w přihotach na tajki jěchanski turněr. Kóžde lěto pak čakaja nowe wu­žadanja. Kak wobchadźeće lětsa z horcotu a suchotu do zarjadowanja?

F. Lehder: Suchota a twjerda póda stej tuchwilu naš hłowny problem. Nimo hłowneho jěchanišća a łuki mamy tež přihotowansku městnosć z pěskom pokryć a krjepić, zo maja jěcharjo kónc ty­dźe­nja idealne wuměnjenja. To je wažne, zo bychmy tež w přichodźe dosć přizjewjenjow za turněr měli.

Lětsa su jěcharjo ze Sakskeje, Saksko­Anhaltskeje, Berlina-Braniborskeje, Durinskeje a nimo toho z Pólskeje a Čěskeje něhdźe 340 koni přizjewili. Dohromady 750 razow zaklinči wot pjatka do njedźele zwónčk sudnikow. Što su najzajimawše pruwowanja?

nawěšk

nowostki LND