Z wudaća: štwórtk, 11 oktobera 2018
štwórtk, 11 oktobera 2018 14:00

Němcaj na Mallorce zhubjenaj

Palma (dpa/SN). Po ćežkim njewjedrje ze znajmjeńša dźesać mortwymi na kupje Mallorca staj tež Němcaj zhubjenaj. Pomocnicy pytaja nimo toho za pjećlětnym hólčkom, kiž je po sylnych zliwkach zhubjeny, kaž nuzowa słužba zdźěla. Pola zhubjeneju Němcow jedna so wo mandźelskeju, za kotrymajž wot wčerawšeho wječora pytaja. Po informacijach wjedrarjow bě so wutoru w běhu dweju hodźin hač do 230 litrow dešća našło.

Žitne žně pod přerězkom

Lipsk (dpa/SN). Sakscy ratarjo su dołho trajaceje suchoty dla při lětušich žnjach žita wulke straty poćerpjeli. Hladajo na šěsćlětny přerězk nažnjachu 15 procentow mjenje zorna, informuje dźensa Sakski statistiski zarjad. Přerězny wunošk wučinja 60,3 decitony na hektar. Masiwna suchota je we wulkich dźělach Němskeje hoberske škody zawiniła. W cyłoněmskim přerězku su burja 22 procentow mjenje žita nažnjeli hač loni. Woni trjebaja pomoc 44 milionow eurow, kaž je ratarske ministerstwo wuličiło.

Njewjedra na Sardiniskej

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 oktobera 2018 14:00

Plan wusywa tónraz změnili

Lětuše wjedrowe wobstejnosće ratarjow chětro wužaduja

Budyšin (SN/BŠe). Suchota nima lětsa žanoho kónca a po wšěm zdaću hišće dale traje. Kaž wjedrarnje wěšća, njebudźe přichodne šěsć dnjow žanych wjetšich spadkow. Hižo wot meje njeje so wulce dešćowało, zo móhli so rostliny na polach a łukach a štomy na zahrodach derje dosć wuwić. Přiwšěm njehodźi so to cyle pawšalnje za wšitke kónčiny we Łužicy rjec. Wjedrowy fenomen dźě bě wosebity. Mjeztym zo je so z blakami lało, njejsu ludźo druhdźe ani kapku spadkow měli. Hladajo na ratarske zawody su tak pod wuskutkami suchoty njesměrnje ćerpjeli a maja tak wjele mjenje wunoškow.

wozjewjene w: Hospodarstwo
Haley Nelson wobhladuje sej to, štož je wot jeje swójbneho domu zbyło, po tym zo bě hurrikan „Michael“ na Floridźe zachadźał. „Michael“ bě połkupu wčera docpěł a ju ze spěšnosću 250 km/h zapusćił. Narodny hurrikanowy centrum rěčeše wo rekordnym wichorje. Rozměr škodow njeje hišće zwěsćeny. Njedaloko města Greensboro je muž žiwjenje přisadźił, jako štom na jeho dom padny. Statysacy ludźi su bjez miliny. Pomocnicy su po puću do wosebje potrjechenych kónčin. Foto: dpa/Pedro Portal

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 oktobera 2018 14:00

„Bolostnu ranu dyrbja wuhojić“

Zerzawe błóto z Wochožanskeje brunicoweje jamy wobydlerjow Miłoraza a z wokolnych wsow wulce starosći

Miłoraz (AK/SN). Wjacore sta metrow šěroka je woršta zerzaweho bruneho błóta. Hižo mnohe lěta so wone we wote­wrjenym pódlanskim pasmje Wochožanskeje brunicoweje jamy wotsadźa. Južnje Miłoraza postaja błóto wobraz krajiny. „To bě montažowe městno wuwozneho mosta F 60. Tam, hdźež steještej bager a wuwozny móst, je so Wochožanska brunicowa jama započała“, dopomina so Günter Cech z Miłoraza. Runje tam, hdźež je dźensa woršta błóta, steješe ródny dom jeho žony Elsy. W lěće 1966 bě tónle dom prěni wopor jamy, při čimž sta so wjesny dźěl Miłoraza, Nowo­měšćanski wutwar z 540 wobydlerjemi, z woporom wotbagrowanja. „Miłoraženjo a mnozy ludźo wokoliny wo zerzawym błóće wědźa. Starosćimy a bojimy so“, Günter Cech podšmórnje.

wozjewjene w: Hospodarstwo
štwórtk, 11 oktobera 2018 14:00

Duda sudnikow powołał

Waršawa (dpa/SN). Najebać skóržbu komisije EU w Pólskej městna sudnikow na najwyšim sudnistwje znowa wobsadźeja. Prezident Andrzej Duda je wčera dalšich 27 sudnikow powołał. Prezidialne zarjadnistwo rozłoži, zo je powołanje w zjawnym zajimje a wotpowěduje wustawje kraja. Kritikarjo prezidentej wumjetuja, zo chce fakty tworić a sej justicu politisce podrjadować.

Pólske knježerstwo, nawjedowane wot narodnokonserwatiwneje strony Prawo a sprawnosć (PiS), je rentowu starobu sudnikow najwyšeho sudnistwa wot 70 na 65 lět znižiło. Tohodla běchu spočatk julija wjace hač dwaceći sudnikow na wuměnk pósłali.

Přećiwnicy PiS kritizuja, zo chce knježerstwo jemu njelubych sudnikow wotbyć. Pušćili su tež prezidentku najwyšeho sudnistwa Małgorzatu Gersdorf. PiS porno tomu argumentuje, zo chce pólsku justicu wot bywšich komunistiskich a koruptnych kadrow wučisćić.

Komisija EU je 24. septembra před ­Europskim sudnistwom přećiwo reformje skoržiła, žadajo sej ju hnydom skónčić.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 oktobera 2018 14:00

Portal AfD zbudźa rozhorjenje

Frankfurt n. M. (dpa/SN). Prawicarskopopulistiska strona AfD zbudźa dale wulke rozhorjenje ze swojim internetnym portalom, w kotrymž móža šulerjo politiske wuprajenja wučerjow dokumentować. „Organizowana denunciacija je srědk diktaturow“, rjekny zwjazkowa justicna ministerka Katarina Barley (SPD) nowinarjam w Frankfurće nad Mohanom. „Štóž jako strona tajke něšto zasadźa, zo by njelubych wučerjow wotkryła a zjawnje zatamał, tón zdobom pokazuje, što wo demokratiji dźerži.“

Kaž je so w Hamburgu hižo stało, chcyła AfD we wjacorych zwjazkowych krajach internetne platformy přećiwo wučerjam zarjadować, kotřiž pozdatnje kaznju neutrality njedodźerža a so kritisce wo stronje wuprajeja.

Předsyda konferency kultusowych ministrow, durinski nawoda ressorta Helmut Holter, je mjeztym připowědźił, zo so gremij na swojim dźensnišim zet­kanju z naležnosću zaběra. Potrjecheni wučerjo měli so na kultusowe ministerstwo a na prawiznika wobroćić.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 oktobera 2018 14:00

Měsačnje 170 eurow wjace

Wučerjo, starši hač 42 lět dyrbja so z małej přiražku spokojić

Drježdźany (SN/MiR). Swobodny stat Sakska płaći mnohim přistajenym wučerjam přichodnje měsačnje 170 eurow wjace. Wot lěta 2019 zaruči přiražku wšěm tym pedagogam, kotřiž su abo přińdu hač do toho do mzdoweje skupiny E 13. To zdźěli statny minister za kultus Christian Piwarz (CDU) zańdźeny pjatk nowinarjam. Dojednanje je dźěl 1,7 milliardow eurow wopřijaceho programa, z kotrymž chce swobodny stat přichodne lěta njedostatk wučerjow wotwobarać. Dźěłarnistwa maja to za krok do praweho směra. Sakska Lěwica kritizuje, zo polěkuje postupowanje CDU a SPD „z wjele pjenjezami přiběrajcy hubjenej naledźe mjez wučerjemi“.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 oktobera 2018 14:00

Jónu myška na šuli być

Tuchwilu bych rady myška była, snano tež pawk. Potom móhła swědk rozmołwow abo mjelčenja we wučerskich stwach być. Zawěsće knježi tam tón dźeń to jedne, druhi dźeń to tamne. Wšako ćahaja nětko mjezy we wučerskich stwach. Ći jedni su priwilegowaniši – ći młódši hač 42 lět, kotřiž móža so ze zastojnikom stać – hač ći tamni. Kolegojo nad 42 lětami to nje­móža. Jich chce Sakska z přidatnymi 170 eurami na měsac změrować. Su pak to runje ći wučerjo, kiž mějachu po towaršnostnym přewróće někotre lěta mjenje hodźin dźěłać a kotřiž su přiwšěm dźěći kubłali a spěchowali kaž tež so kwalifikowali, často samo dalši studij zmištrowali. Kak tónle suk rozwjazać, tež kultus njewě. Jenož jedne wón chce: ze zawjedźenjom zastojnistwa wučerjow na Saksku wjazać. Zo knježi we wučerskich stwach eksploziwny powětr, to pak tohorunja wě. Kak jón wotpalić, ani kultus, ani myš, ani pawk njewědźa. Milenka Rječcyna

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 11 oktobera 2018 14:00

FDP: Soli preč!

Berlin (dpa/SN). FDP žada sej, kónc lěta 2019 solidarny připłatk wotstronić. „CDU a CSU ludźi jebatej, hdyž wobžarujetej, zo soli hišće eksistuje“, rjekny městopředsyda frakcije FDP Christian Dürr ­powěsćerni dpa. Frakcija chcyše sej na dźensnišim posedźenju zwjazkoweho sejma hnydomne wothłosowanje wo kóncu soli-přinoška žadać. „Potom móže unija pokazać, hač to chutnje měni.“

wozjewjene w: Politika

Choćebuz (SN/JaW). Po wjac hač dwěmaj lětomaj twarskeho časa bě Choćebuski Serbski muzej wčera prěni raz zaso zjawnosći přistupny. Składnosć, sej jón we wobłuku třoch wodźenjow po „hišće“-twarnišću wobhladać a nadrobnosće wo wustajenskim koncepće zhonić, su wjac hač štyrcećo zajimcy, přewažnje z města samoho, wužili. Mjez nimi běštej tež społnomócnjena města Choćebuza za serbske naležnosće Anna Kosacojc-Kozelowa a předsydka Spěchowanskeho towarstwa Choćebuskeho Serbskeho muzeja dr. Madlena Norbergowa.

wozjewjene w: Kultura

nawěšk

  • Minjenu sobotu, 24. nowembra, wotmě so Budyskim NSLDź lětuša Schadźowanka. Tule namakaće někotre fotowe impresije.
Das alljährliche Treffen der sorbischen Studierenden, Absolventen und Gymnasiasten Schadźowanka fand am Samstag, den 24. November, zum

nowostki LND