Klětu maja wo spěchowanju jednać

štwórtk, 18. oktobera 2018 spisane wot:

111. Kulturny konwent je so wčera na swo­jim zeńdźenju w Stróži zaběrał mjez druhim z hospodarskim planom a jón wobzamknył. Institucionelne spěcho­wanje wučinja za lěto 2019 15,9 milionow eurow.

Stróža (SN/MiR). Hudźbne šule, mobilne dźěło za młodźinu a Wojerowski kom­pjuterowy muzej Conrad Zuse maja z eta­ta kulturneho ruma Hornja Łuži­ca­Delnja Šleska dóstać klětu wjace pjenjez hač dotal. Institucionalnje spěchowane zarjadnišća dóstawaja financy w dotalnej, resp. aktualnym žadanjam, kaž wurunanju inflacije přiměrjenej wysokosći. Za dźiwadła płaći dale wobzamknjenje jednotliwych budgetow z lěta 2014. Tute pak 2019 wuběži. Tuž ma so klětu znowa jednać.

Biografije pisać při kofeju

štwórtk, 18. oktobera 2018 spisane wot:

Budyski žónski centrum chce zajimcow do powědanja wabić. Zaměr je zeznać „Kofejownju powědanja“ a so tak zaběrać z prašenjom, kak nastawaja spisane biografije wšelakich ludźi.

Budyšin (SN/MiR). Kofejownja powě­danja ma měć tři dźěłarnički. Hižo přichodnu wutoru chcedźa prěnju z nich na Karla Marxowej w sprjewinym měsće wotměć. „Chcemy zawjesć do temy kofejownje powědanja. Wšako je to připóznata metoda za powědanje a dopomnjeće“, zdźěli Fränzi Straßberger z Budyskeje žónskeje iniciatiwy. „Wažne je nawuknyć metody powědanja.“ Zdobom pak chcedźa, zo dožiwja přitomni live připowědźenu kofejownju powědanja.

Feliks Statnik

srjeda, 17. oktobera 2018 spisane wot:
17. oktobra 1928 w Dobrošicach rodźeny Feliks Statnik bě serbski wučer z ćěłom a dušu. Wot 1935 do 1939 chodźeše w Róžeńće do ludoweje šule, po tym hač do kónca wójny na gymnazij we Würzburgu. W lěće 1946 wobdźěli so na druhim kursu Serbskeho wučerskeho wustawa w Ra­dworju. Swoje prěnje wučerske městno dósta w Konjecach. Po tym zo bě so wot 1955 do 1958 wuspěšnje na dalokostudiju serbšćiny wobdźělił, rozwučowaše lětdźesatki dołho serbske dźěći w Ralbicach. Njeje pak jeno šulerjam wučbu podawał, ale je na wučbnicach za serbšćinu a přełožujo knihi za matematiku, chemiju a fy­ziku sobu dźěłajo zakład za podawanje dobreje wučby tworił. Nimo toho bě aktiwnje na dźěle wjesneje Domowinskeje skupiny jako čłon jeje předsydstwa wobdźěleny. Angažowaše so tež w gmejnskim parlamenće a w Ralbičanskim hońtwjerskim zjednoćenstwje. W młodych lětach bě jako wuběrny wrotar Ralbičanskemu koparskemu mustwu k wjele dobyćam dopomhał. W rentnarskej starobje je so z wušiknosću, wutrajnosću a akribiskej dokładnosću zhotowjenju miniaturow z wjesneho a ratarskeho žiwjenja wěnował. Ludwig Zahrodnik

Serbskej přinoškaj zaklinčitej

wutora, 16. oktobera 2018 spisane wot:

Prěni raz zaklinčitej we Wienje, starym centrumje europskeje awantgardy wosebje na polu hudźby, twórbje serbskeju komponistow. Z Moldawskeje pochadźaca huslerka bě awstriskim zarjadowarjam łužiskej přinoškaj poručiła.

Wien (SN/bn). Wuměłske towarstwo Stara­ kowarnja Wien, zarjadowar mjez druhim k najrenoměrowanišim wjerškam noweje hudźby słušaceho festiwala „Wien modern“, wuhotuje pjatk w Lite­rariskim kwartěrje awstriskeje stolicy wosebity koncert. Pod hesłom „VIOLA/NEU“ předstaja moldawska huslerka a bračistka Jacqueline Kopacinski – we Łužicy znata jako interpretka serbskeje smyčkoweje literatury, kotruž prawi­dłownje w nadawku rozhłosa RBB na­hrawa –, Celovecski cellist Arne Kircher kaž tež pianist Andrés Añazco z Ekua­dora prapremjerje kompozicijow Akosa Ban­lakeho a Nelly Li Puma. Nimo toho zaklinča twórby mjez druhim Pavela Sin­ge­ra a Konstantina Iljewskeho.

W Budyskim Dźiwadle na hrodźe su wotnětka wustajene twórby w Budyšinje a Łužicy zakótwjeneje Jutty Mirtschin (srjedźa). Wona je wjace­ hač 120 knihow ilustrowała kaž tež plaka­ty, kostimy a klanki wuhotowała. Za wjacore dźiwadłowe kruchi je naćiski­ zhotowiła­ a jich zwoprawdźenje přewodźała. Jeje ilustracije bajkow, powědkow a swětoweje literatury pokazuja na wu­rjadne rjemjesl­niske zamóžnosće a na jeje wulku dušu. Foto: SN/Hanka Šěnec

Gołbin srjedźišćo Pratyje 2019

póndźela, 15. oktobera 2018 spisane wot:

Hižo wot lěta 1997 předstaja delnjoserbski knižny kalender Serbska pratyja ze swojimi přinoškami dźensniše žiwjenje a stawizniske fakty jedneje wsy w serbskim sydlenskim rumje Braniborskeje. W 23. rjedźe tuteje serije je redakcija za lětnik 2019 wupytała wjes Gołbin (Gulben), kotraž słuša do wul­keje gmejny Gołkojce (Kolkwitz) we wokrjesu Sprjewja-Nysa.

Gołbin (HA/SN). Rozsudej redakcije je po­lěkowało, zo je so minjene lěta w Gołbinje Domowinske a serbske ži­wjenje derje wuwiło. Tak załožichu tam Domowinsku skupinu, kotraž ma mjeztym 50 čłonow. Nimo toho zarjadowachu kurs serbšćiny. Na nim wobdźělni­cy z wjacorych wsow mjez druhim serbske spěwy zhromadnje zwučuja. Kóžde lěto wuhotuja tohorunja serbsku kermušu, na kotrejž je so lětsa 350 ludźi wobdźěliło, mjez nimi 60 žonow a holcow w narodnej drasće.

Byrnjež wjedro wčera skerje lětnje było, chcyše tójšto ludźi w Chrósćicach nazymski koncert dožiwić. Wuhotował je jón chór Łužy­ca pod nawodom Lubiny Žurec-Pukačoweje. Spěwarki a instrumentalisća předstajichu sep delnjołužiskich a dalšich pěsnjow­ a mějachu samo dołhu kołbasu přihotowanu, a to na spěw „Chcył něhdy w holi Mužakec“. Foto: Feliks Haza

Mjertyn Gryz

pjatk, 12. oktobera 2018 spisane wot:
Za wučerja, kěrlušerja a poeta Mjertyna Gryza su w ródnej Hochozy wopomnjensku taflu wotkryli. Delnjoserbski wótčinc narodźi so 8. oktobra 1818 burskej swójbje na wudworu „na Gryzu“. Kubłaše so na preparandźe w Tšupcu a na wučerskim seminarje w Nowej Cali. Wučerješe w Spěcharjowje, Modłej a Dešanku a wot lěta 1849 hač do smjerće 21. oktobra 1878 w Nowej Wsy. Porno druhim tehdyšim delnjoserbskim wučerjam bě Gryz demokratisce­ zmysleny a wučeše dźěći z wulkej lubosću tež w maćeršćinje. Pilnje dopisowaše do Bramborskeho Serbskeho Casnika a do Časopisa Maćicy Serbskeje, zapodawaše do njeju tež basnje. Bě rady čitany kěrlušer, kiž tež němske spěwy zeserbšćeše. 1864 ćišćachu jeho „Dwanasćo kjarližow“ a 1867 „Spiwanja młodym a starym, tužnym a wjasołym“. Wozjewichu jeho lyriku tež w Kita Šwjelowych „Sserskich arijach za našu lubu młoźinu“ a w Tešnarjowych „80 duchownych kjarližach“. W 2007 w LND wudatych spěwarskich „Duchowne kjarliže“ je Gryz ze štyrnaće kěrlušemi zastupjeny. Jeho njećišćane politiske basnje přećiwo pruskemu duchej pak njejsu bohužel zachowane. Manfred Laduš

Wo knihach a kniharni (12.10.18)

pjatk, 12. oktobera 2018 spisane wot:

Lěto drje so hižo pomału nachila, ale do Ludoweho nakładnistwa Domowina dochadźeja dale čerstwe (serbske) knihi. Mjez nimi bě njedawno tež druhi nakład dźěćaceje knihi „Što tam łazy, běha, lěta“ Madleny Nasticcyneje. Njeje pak to jenož bohaće ilustrowana papjercowa kniha za dźěći wot dweju lět. Nawopak, z publikaciju zaběra w jubilejnym lěće nakładnistwa dalši wobłuk digitalneho swěta městno w serbskej literaturje. Mjenowana dźěćaca kniha je mjenujcy prěnja serbska, kotraž hodźi so nimo zwučeneho wašnja ze słuchopisakom wužiwać, a to z tak mjenowanym BOOKiijom.

Choćebuz (SN/JaW). Po wjac hač dwěmaj lětomaj twarskeho časa bě Choćebuski Serbski muzej wčera prěni raz zaso zjawnosći přistupny. Składnosć, sej jón we wobłuku třoch wodźenjow po „hišće“-twarnišću wobhladać a nadrobnosće wo wustajenskim koncepće zhonić, su wjac hač štyrcećo zajimcy, přewažnje z města samoho, wužili. Mjez nimi běštej tež społnomócnjena města Choćebuza za serbske naležnosće Anna Kosacojc-Kozelowa a předsydka Spěchowanskeho towarstwa Choćebuskeho Serbskeho muzeja dr. Madlena Norbergowa.

nawěšk

  • Tež lětsa je Domowina na swjedźenskim zarjadowanju wjacorym čestnohamtsce skutkowacym Serbam Myta Domowiny, Čestne znamješko Domowny a tohorunja čestne čłonstwo třěšneho zwjazka spožčiła.  Mjez wuznamjenjenymi běchu zastupjerjo wjacorych generacijow.

nowostki LND