Z wudaća: wutora, 04 decembera 2018
wutora, 04 decembera 2018 13:00

Wuměnjenja šoferow polěpšić

Brüssel (dpa/SN). Wobchadni ministrojo Europskeje unije su so na naprawy dojednali, dźěłowe wuměnjenja wodźerjow nakładnych awtow zasadnje polěpšić. Za samsne dźěło na samsnym městnje měli samsnu mzdu płaćić, zdźěli awstriski wobchadny minister Norbert Hofer dźensa rano w Brüsselu. Nimo toho chcedźa šoferam přichodnje zakazać, w šoferowej kabinje přenocować. Takle chcedźa šefow wozydłowniskich předewzaćow nuzować, za nich nóclěh w hotelu skazać.

Dawki najprjedy raz njezwyša

Paris (dpa/SN). Přiwótřaceho so konflikta z protestnym hibanjom „žołtych lacow“ dla chcył francoski ministerski prezident Édouard Philippe wjele diskutowane zwyšenje dawkow na bencin a diesel wusadźić. To rozprawja francoska powěsćernja AFP, powołaca so na knježer­stwowe kruhi. Oficialne wobkrućenje dotal njepředleži. Dawki chcychu we wob­łuku ekologiskeje dawkoweje reformy klětu zwyšić. Protesty „žołtych lacow“,­ kotrež běchu k namócnosćam w Parisu wjedli, mějachu tu swój zakład.

Etat Italskeje wotpokazany

wozjewjene w: Politika
wutora, 04 decembera 2018 13:00

Skónčnje prěnje dobyće swjećili

ST 1922 Radwor – Póst Germania Budyšin 2:0 (0:0)

Zestawa domjacych: Jendrewski – Šěrak, Zähr (63. Omran), Bauer (72. Wjacławk), Wjeńka, Nuk, Kral, Hančik, Winar, Amar (90. Hettasch), Henka

Njedźelu popołdnju dyrbjachu so Ra­dworscy koparjo doma z Póstom Germaniju z Budyšina rozestajeć. Po dobrym druhim połčasu w Dobruši chcychu chowancy trenarja Andreasa Schultzy nětko cyłe 90 mjeńšin wo dypki wojować. Z wulkim elanom startowachu woni do hry, přiwzachu dwuboje a móžachu sej tak tež dobre šansy wuhrać. Partija běše hač do poslednjeho wokomika napjata a skónčnje raz z lěpšim wukóncom za Radworske ST.

wozjewjene w: Sport
Nimale wšědnje dochadźa w Gazaskim pasmje k protestnym akcijam přećiwo Israelej. Při tym młodźi Palestinjenjo mjezu k Israelej­ nadběhuja, kaž tule při morju w sewjernym dźělu Gazaskeho pasma. Palestinjenjo mjetaja kamjenje, israelscy wojacy reaguja ze sylzopłunom a wótrotřělcami. Ći su wčera štyrjoch protestowacych zatřělili. Foto: dpa/Stringer

wozjewjene w: Politika
wutora, 04 decembera 2018 13:00

Nětko ze shuttlom po puću być

Z nowym jězbnym planom někotre mjeńše a wjetše změny za sobujěducych

Budyšin/Niska (SN/BŠe). Z nowym jězbnym planom wot 9. decembra so hladajo na bliskowobchadne zwiski něštožkuli změni. Často jedna so wo mjeńše změny, kaž su to přesunjenje jězbnych časow abo puće linijow, hdźež su přichodnje přidatne zastanišća předwidźane. Dokładnje wobhonić móža so sobujěducy na internetnych stronach wobchadneho zaměroweho zwjazka Hornja Łužica-Delnja Šleska (ZVON). Prawdźepodobnje najwjetšu změnu pak dožiwja pasažěrojo mjez Wojerecami a Zhorjelcom. Tam budźe zaso ćah Wuchodoněmskeje železnicy ODEG jězdźić. Wčera su nowowutwarjenu čaru w Niskej oficialnje wotewrěli, hdźež dóstachu nimo zastupjerjow politiki a komunow kaž tež zamołwitych Němskeje železnicy dalši zajimcy mjez druhim dohlad do wobšěrneje twarskeje naprawy, za kotruž běchu cyłkownje 520 milionow eurow nałožili.

wozjewjene w: Hospodarstwo
wutora, 04 decembera 2018 13:00

Zhromadne dźěło bilancowali

Drježdźany (SN). W Sakskim krajnym sejmje w Drježdźanach stej so wčera Radźe za serbske naležnosće Sakskeje a Braniborskeje zhromadnje schadźowałoj. Prezident krajneho sejma Matthias Rößler je cyłkownje dźesać čłonow wobeju radow witał, wuzběhujo kulturnu bohatosć serbskeho ludu a prócu wo zachowanje serbskeje rěče, kotraž je we woběmaj krajomaj škitana.

Předsydaj serbskeju radow Torsten Mak a Marja Michałkowa chwaleštaj prawidłownu wuměnu hladajo na zakonske ramikowe wuměnjenja k dalewuwiću serbskeje rěče a kultury. W srjedźišću wuradźowanjow steještej trěbnosć a wukubłanje serbskorěčnych wučerjow a kubłarjow. Wšitcy běchu sej přezjedni, zo njedosaha za wučerskim dorostom jeničce na gymnazijomaj w Budyšinje a Choćebuzu pytać, ale zo měli tež fachowe gymnazije a dobrych wyšich šulerjow zapřijeć. To hodźało so ze spěchowanskimi stipendijemi podpěrać.

wozjewjene w: Politika
wutora, 04 decembera 2018 13:00

NATO da Ruskej „poslednju šansu“

Brüssel (dpa/SN). Ruska ma „poslednju šansu“ dóstać, ranjenje wotbrónjenskeho zrěčenja INF – štož NATO jej wumjetuje – tola hišće skorigować a so nowych atomarnych raketow srjedźneje distancy wzdać. Wonkowni ministrojo aliancy chcychu so na swojim dźensnišim zetkanju w Brüsselu na zhromadnu poziciju dojednać, zo Ruska ze swojimi nowymi raketami zrěčenje rani, kotrež tajke rakety poprawom zakazuje. Konsekwency pak chcedźa hakle wobzamknyć, dyrbjała-li Ruska namołwu ignorować a rakety spěšnje njezniči. Tak zdźěli to powěsćernja dpa do zetkanja po informacijach wobdźělnikow.

Njedyrbjała-li Moskwa ke kompromisam zwólniwa być, móhli USA zrěčenje z lěta 1987 wupowědźić a zaso nowe rakety wuwiwać, powołujo so na politisku podpěru čłonskich statow NATO. Te wšak běchu USA dotal pohonjeli zrěčenje dodźeržeć, zo njeby k nowemu atomarnemu napřemobrónjenju dóšło.

Ruska tukanja wotpokazuje, skedźbnjejo na to, zo USA same zrěčenje ranja.

wozjewjene w: Politika
wutora, 04 decembera 2018 13:00

Brunicowym kónčinam pomhać

Krajny zjězd CDU wotměty – třo kandidaća za předsydu CDU so předstajili

Lipsk (dpa/SN). Sakska CDU měri so z ćežišćemi kubłanje, spěšny internet a wu­twar šulow na wólbne lěto 2019. Za tute centralne nadawki w swobodnym staće chce krajne knježerstwo wjace hač tři miliardy­ eurow nałožić. To je krajny šef CDU a sakski ministerski prezident Michael Kretschmer na krajnym zjězdźe strony minjenu sobotu w Lipsku připowědźił. Nimo toho chcedźa hospodarsku móc kraja zesylnić. „Njeměli so prašeć, kak chcemy žiwi być, ale wot čeho chcemy žiwi być“, wón wuzběhny.

Kretschmer zakitowaše naprawu krajneho knježerstwa, po 28 lětach wučerjam w Sakskej zaso status zastojnika spožčić. „Tych, kotrychž wukubłujemy, dyrbimy tež pohnuć, zo w našim kraju wostanu.“ Čołowe znamki (Kopfnoten) chce sakska CDU dale wobchować. Nimo toho chce spěšny internet we wjesnych kónčinach kaž tohorunja program za wu­twar šulow a pěstowarnjow zwoprawdźić. „Powěsće, zo so sta ludźi podarmo wo městno w pěstowarnjach prócuja, je dospołnje njeakceptabelne połoženje“, Kretschmer potwjerdźi.

wozjewjene w: Politika
wutora, 04 decembera 2018 13:00

Dale sćerpnosć měć

Wosom lět dołho je trało, a 520 milionow eurow cyłkownje běchu za to nałožili. Nětko móža sobujěducy moderny a spěšny zwisk RB64 mjez Zhorjelcom a Wojerecami zaso wužiwać. Cyłkownje 55 kilometrow dołhu dwukolijowu čaru su wčera oficialnje přepodali; a kaž ministerski prezident Michael Kretschmer zwurazni, ma wona jako měznik nadregionalny wu­znam. Tajki pak ma tež zwisk mjez Zhorjelcom a Drježdźanami! W sakskej stolicy dźě su mnohe industrijne předewzaća zaměstnjene. Bjezdwěla maja ze Siemensom a Bombardierom tajkej tež w Zhorjelcu. Přiwšěm njeje zwisk přeco hišće elektrifikowany. Hladajo na twarski čas a wobjim inwesticijow, kotrež su trěbne (hlej nowu čaru RB64), drje budźemy na to hišće dołho čakać dyrbjeć. Potrjecheni měli tuž dale sćerpnosć měć a so nadźijeć, zo ju tež industrijne předewzaća maja. Za Łužicu jako hospodarski region je to prosće prajene blamaža. Bianka Šeferowa

wozjewjene w: Politika
wutora, 04 decembera 2018 13:00

Błyšćace so truny

Budyšin (CRM/SN). Kaž magnet skutkowaše přeprošenje Serbskeho ludoweho ansambla na sobotny komornohudźbny program w Röhrscheidtowej bašće. Připowědźeny bě koncert „Agua e vinho“ ze słowjanskim duwom. Słowjanskaj gi­taristaj, to rěkaše mjezynarodnje k naj­lěpšim swojeje generacije słušacy słowjenski interpret a zdobom komponist Nejc Kuhar a 14lětny Serb Matteo Hórnik z Měrkowa, tuchwilu šuler Weimarskeho elitarneho gymnazija Belvedere.

Njewočakowano wjele naprašowanjow dla přepołožichu zarjadowanje krótkodobnje z bašty na žurlu SLA. Intendantka domu Judith Kubicec přewza moderaciju, zapřija do njeje tohorunja wiolinistku Moeko Sugiura a steješe tež wosobinsce za dirigentskim pultom. A bě wjeselo, kak derje wědźeše Matteo tež we fachowej serbsko-němskej rozmołwje wobstać a něštožkuli wosobinskeho na skromne wašnje přeradźić.

wozjewjene w: Kultura
wutora, 04 decembera 2018 13:00

Hwězdna hodźina za Serbow hudźbu

Prěni sinfoniski koncert Serbskeho ludoweho ansambla w tutej hudźbnej dobje w nimale dospołnje wobsadźenym Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle njeběše bjezdwěla jenož wuspěch, ale woprawdźita hwězdna hodźina.

Budyšin (CRM/SN). Za mnohich koncertnych wopytowarjow běše minjeny štwórtk najwažniše prašenje, kak drje so sinfoniska twórba klasiskeje moderny Jana Rawpa „Suita Budissin“ pod dirigatom mjezynarodnje znateje Judith Kubicec tónraz poradźi. Kaž wot mnohich wočakowane, běše wothłós euforiski. To njepłaćeše jeno za wašnje prezentowanja Rawpoweje kompozicije, ale tohorunja za wostatne tři twórby.

Młody Jan Rawp spisa suitu na hornjołužisku stolicu Serbow w stilu, kiž bě nowum w hudźbnych stawiznach našeho ludu. Twórbu přiwzachu z hordosću a wjeselom jako wulki chwalospěw na město. Što w njej tči, drje so hakle nětkle tak prawje pokaza. Kubicec wšak jenož njedirigowaše. Ně, wona zamó z notoweho materiala hudźbu tworić, kotraž je płaćiwa a jara skutkowna. Tak nasta z orchestrom žiwy wobraz wo měsće, kiž dźě rěkaše hač do lěta 1868 němsce Budissin.

wozjewjene w: Kultura

nawěšk

  • Minjenu sobotu, 24. nowembra, wotmě so Budyskim NSLDź lětuša Schadźowanka. Tule namakaće někotre fotowe impresije.
Das alljährliche Treffen der sorbischen Studierenden, Absolventen und Gymnasiasten Schadźowanka fand am Samstag, den 24. November, zum

nowostki LND