To a tamne (11.12.19)

srjeda, 11. decembera 2019 spisane wot:

Pulowry z hodownymi motiwami su mjez kupcami tuchwilu jara požadane, byrnjež někotre grawoćiwe byli. Tak poskićeše předewzaće Walmart na swojej kanadiskej internetnej stronje pulower, na kotrymž rumpodich drogi bjerje. Dźerži rołku w ruce, jeho woči stej chětro wulkej a na blidźe su tři rynki z běłym próškom wotmolowane. Mjeztym je Walmart poskitk wotstronił.

Prěnje němske žonjace mustwo, wobstejace ze štyrjoch Hamburgčankow, chce so na najćešim wubědźowanju swěta­ wobdźělić a z wosom metrow dołhim čołmom Atlantiski ocean přeprěčić. Za cyłkownje 5 000 kilometrow na wodźe planuja wone 40 dnjow a podadźa so jutře na puć. Cyłkownje 18 měsacow su so na wubědźowanje přihotowali, na kotrymž wobdźěli so sto ludźi z dwanaće krajow.

Schmidt kritizuje Putina

wutora, 10. decembera 2019 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Wonkowny politikar SPD Nils Schmidt je ruskeho prezidenta Wladimira Putina wuprajenjow w padźe morjeneho Georgičana w Berlinje dla kritizował. „Sym wustróžany tajkich słowow dla“, rjekny Schmidt dźensa w rańšim magacinje sćelaka ARD. Putin bě morjeneho na kromje Pariskeje konferency wo Ukrainje „bandita a mordarja“ mjenował, kiž ma sam wjele ludźi na swědomju. Putin kritizowaše Němsku, zo njebě wona muža Ruskej přepodała.

Němska jenož na 27. městnje

Madrid (dpa/SN). Na klimowej konferency UNO w španiskej stolicy předstaji wuwićowa organizacija Germanwatch dźensa najnowši klimowy indeks, z kotrymž hódnoći prócu jednotliwych krajow w boju přećiwo woćoplenju zemje. Loni bě Němska dalše městna přisadźiła a steji nětko na 27. městnje za Słowakskej, Rumunskej a Indiskej. W Madridźe su dźensa jednanja na runinje ministrow zahajili. Němsku zastupuje wobswětowa ministerka Svenja Schulze (SPD).

Stawkuja mjeztym šesty dźeń

We Wojerowskim zwěrjencu su minjenu sobotu składnostnje 60. róčnicy jeho wobstaća nowu wonkownu připrawu za leopardy přepodali. Přestrjeń je dwójce tak wulka kaž dotalna. Jednaćel Arthur Kusber (nalěwo) je hosći wo nadrobnosćach informował. Mjena najwjetšich sponsorow, kaž Wojerowskeje bydlenskeje towaršnosće z jednaćelom Steffenom Markgrafom (srjedźa) na čole,­ su tam na wosebitej tafli zwěčnjene. Foto: Gernot Menzel

Madrid (dpa/SN). Zakoń wo skónčenju zmilinjenja brunicy drje po słowach statneho sekretara we wobswětowym ministerstwje Jochena Flasbartha wo dalši tydźeń přestorča – ministerstwa pak su sej mjez sobu přezjedne. Po wuprajenjach Flasbartha zakoń jutře w zwjazkowym knježerstwje hišće njeschwala, za to pak přichodny tydźeń „cyle wěsće“. To rjekny wón wčera w Madridźe na kromje swětoweje klimoweje konferency.

Hospodarske, financne a wobswětowe ministerstwo su sej „we wšitkich prašenjach skónčenja zmilinjenja brunicy přezjedne“. Zakoń rjaduje, kak měła Němska zmilinjenje brunicy a kamjentneho wuhla skónčić. Nětko dźe hišće wo jednanja Zwjazka z brunicowymi předewzaćemi wo wotškódnjenjach. Budźe-li to wotzamknjene, móža brunicowy wotrězk do zakonja zaplesć. Flasbarth je sej wěsty, zo so to hišće do hód poradźi.

Šěsć mortwych w čěskej chorowni

wutora, 10. decembera 2019 spisane wot:

Ostrava (dpa/SN). Při třěleńcy w chorowni w čěskej Ostravje je šěsć wosobow žiwjenje přisadźiło. To je ministerski prezident Andrej Babiš medijam wobkrućił, rěčo wo „wulkej tragediji“. Pozdatny třělc bě w čakarni uniwersitneje chorownje na pacientow třěleć započał a je so z pistolu „z bjezposrědnjeje bliskosće na hłowu a šiju“ swojich woporow měrił.

Po najnowšich informacijach je so třělc sam morił, prjedy hač je jeho poli­cija dosahnyła. Wona je mjeztym foto hišće njeznateho skućićela wozjewiła. „Njeznajemy jeho motiwy“, Babiš rjekny. Čěski premier z toho wuchadźa, zo jedna so wo snano psychisce choreho jednotliweho skućićela. Po informacijach chorownje su wopory pacienća prěnjeje zastaranskeje ambulancy trawmatologije.

Policija za skućićelom pytaše, zasadźiwši tež wosebite komando a helikopter. Nutřkowny minister Jan Hamáček a Andrej Babiš staj wšitke terminy wotprajiłoj, zo móhłoj so do Ostravy podać. Chorownju běchu přechodnje zawrěli. Tež areal susodneje uniwersity bě zaraćeny.

Merkel z wuslědkom spokojom

wutora, 10. decembera 2019 spisane wot:

Wjerškowe zetkanje wo wuchodźe Ukrainy skónčeny

Paris (dpa/SN). Po skónčenju wjerškoweho zetkanja nastupajo konflikt na wuchodźe Ukrainy je hosćićel Emmanuel Macron wuspěchi w dołho dlijacym so měrowym procesu wuzběhnył. Z přiměrom, cofnjenjom wojerskich jednotkow a wuměnu jatych je wjeršk prěni króć po třoch lětach we wažnych dypkach konkretne wuslědki docpěł, rjekny francoski statny prezident wčera wječor w Parisu zastupnikam medijow.

Po něhdźe wosom hodźin trajacych jednanjach běchu so wobdźělnicy wjerška wčera na to dojednali wožiwić měrowy proces na wuchodźe Ukrainy, hdźež ukrainske jednotki přećiwo proruskim separatistam wojuja. Tak chcedźa přiměr hač do kónca lěta přesadźić. Konflikt je „wotewrjena rana wosrjedź Europy“, Macron skoržeše.

To a tamne (10.12.19)

wutora, 10. decembera 2019 spisane wot:

Z pisanej barbu pomórali su njeznaći stronsku centralu SPD w Berlinje. Swědcy běchu wobkedźbowali, kak dwě wosobje hłowny zachod Domu Willyja Brandta w měšćanskim dźělu Kreuzberg ze žołtej, čerwjenej a zelenej barbu popryskatej. Potrjechena je płonina 30 kwadratnych metrow. Jako policija dojědźe, běštaj so skućićelej hižo zminyłoj.

Drje najwjetšu zběrku whiskyja swěta chcedźa w Šotiskej přesadźować. Wjace hač 3 900 blešow družiny Single Malt Scotch móhło nimale dźesać milionow eurow wunjesć, kaž awkciski dom w šotiskim Perthu zdźěla. Zběrka słuša předewzaćelej z USA, kiž je lěta 2014 zemrěł. Čas žiwjenja bě wón stajnje zaso w Šotiskeje whisky kupował. W swojim domje w staće USA Colorado měješe jeničce za bleše wuhotowanu rumnosć, kotruž jako „pub“ hordźe prezentowaše. Jeho swójba chce zběrku přesadźować dać.

Prawicarstwu so spřećiwjeć

póndźela, 09. decembera 2019 spisane wot:

Drježdźany (B/SN). Ewangelska cyrkej w Němskej (EKD) chce prawicarske tendency w swójskim sobustawstwje pře­pytować. To praji prezeska synody EKD Irmgard Schwaetzer. Synoda bě so hižo před lětami z tematiku zaběrała. „Dyr­bimy wědźeć, hač tež přisłušnicy cyrkwje­ prawicarske nahlady zastupuja a kak móžemy so z tym rozestajeć.“ Nimo toho ma so etnografisce wuslědźić wobchad cyrkwinskich wosadow ze socialnopo­li­ti­skimi a kulturnymi wužadanjemi. Z prawicarstwom so rozestajeć je nadawk kóždeho křesćana.

Antisemitizm dale prezentny

Rozsudny tydźeń konferency

póndźela, 09. decembera 2019 spisane wot:

Madrid (dpa/SN). Za klimowu konferencu zahaji so dźensa druhi a rozsudny tydźeń. Dopołdnja je so šwedska klimowa aktiwistka Greta Thunberg ze swojej němskej sobuwojowarku Luisu Neubauer za konferencu w španiskej stolicy Madridźe připowědźiła. Wot Thunberg załožene hibanje Fridays for future bě minjeny pjatk z dalšimi organizacijemi w Madridźe demonstrowało a sej wjace spěšnosće nastupajo škit klimy žadało. Wot jutřišeho chcedźa na runinje ministrow wuradźować.

Wjace bróni předawali

Stockholm (dpa/SN). Wodźace brónjenske koncerny swěta su loni wo nimale pjeć procentow wjace bróni a wojerskich posłužbow předali hač lěto do toho. To zwěsća Stockholmski měrowy slědźenski institut Sipri w swojej kóždolětnej rozprawje. Na prěnim městnje steja koncerny USA, kotrež su wobroty wo wjace hač sydom procentow stopnjowali. W statistice njejsu brónje z Chiny wobkedźbowane, dokelž nimaja wo nich žane spušćomne ličby, kaž institut zdźěla.

Wulkan sej wopor žadał

Šulerki a šulerjo 12. lětnika Delnjoserbskeho gymnazija Choćebuz su sobotu w błótowskich Bórkowach štomiki sadźeli. Na płoninje jednoho hektara nasadźachu 7 000 wólšow, a to jako narunanje za zazyglowane płoniny w komunje, předewšěm twarstwa dla. Nimo toho bě to přinošk chowancow gymnazija za zachowanje lěsa a na dobro klimy. Foto: Michael Helbig

nowostki LND