Katastrofa a wulka šansa

wutora, 26. septembera 2017 spisane wot:

Při wólbach zwjazkoweho sejma je AfD runje tež w serbskich a dwurěčnych městach a gmejnach Budyskeho wo­krjesa wjele hłosow dóstała, a etablěrowane strony su hłosy přisadźili. Prašachmy so někotrych čitarjow, kak woni wuslědk wólbow komentuja a što maja za přičinu.

Damian Dyrlich, student wučerstwa w Lipsku: Jako njedźelu wječor wuslědki wólbow widźach, běše to za mnje katastrofa. Sylny přirost hłosow pola mjeńšich stron cyle jasnje pokazuje, zo wočakuje woler jasny profil, z kotrymž móže so identifikować. W tym widźu nětko wulku šansu za wulkej stronje. Unija njech­ so zaso k swojim korjenjam wu­znawa a tak konserwatiwnym wolerjam poměrnu poli­tisku domiznu wróći. A SPD njech so w opoziciji zaso jako sylna a wěryhódna demokratiska alternatiwa k CDU/CSU natwari.

Mjez katolskimi Serbami

wutora, 26. septembera 2017 spisane wot:

Berlin (ML/SN). „Dokelž je lědma europski region tak sekularizowany kaž bywša NDR, bě mi ćežko wěrić rozšěrjenej tezy, zo su Serbja runje nabožiny dla přežiwili. Mjeztym zo buchu Delnjoserbja wot ewangelskich fararjow germanizowani, je katolska cyrkej hornjoserbstwo w małej konfesionalnej enklawje spěchowała. Nětko je to pjeć kompaktnje ležacych gmejnow – zarjadniski zwjazk Při Klóšterskej wodźe –, hdźež wjetšina ludźi hišće serbšćinu wobknježi.“

Pod nadpismom „Mjez žiwymi Serbami“ pisaše Martin Leidenfrost njedawno w Berlinskej nowinje Neues Deutschland wo swojim kónctydźenskim přebytku w našim ludźe. Najskerje je jeho něchtó, snadź naspomnjena předawarka serbskich suweněrow, zwjeršnje wo cyłkownym połoženju Serbow informowała. Katolscy­ Serbja su dźě tež kompaktnje w Kulowskej, Radworskej a Baćońskej wosadźe kaž tež w Budyšinje žiwi.

Wólbne wabjenje ma lědma wliw

wutora, 19. septembera 2017 spisane wot:

Něšto dnjow do wólbow Zwjazkoweho sejma Němskeje smy so někotrych Serbow prašeli, hač su wólbne wuprajenja jednotliwych stron jich wosobinski rozsud za hłosowanje wob­wliwowali a hač póńdu njedźelu, 24. septembra, wolić.

Pětr Brězan ze Smječkec: Sym so wo wólbnych kandidatach jara dokładnje wobhonił. Tež wólbomat sym wuspytał a tři reportaže w telewiziji sćěhował. Mój rozsud budźe tuž lětsa, štož direktneho kandidata nastupa, hinaši hač dotal. Wón/wona so jara w regionje angažuje, štož je mje přeswědčiło. Hłós za stronu budźe kaž lěta 2013 jenaki. Hewak sym stajnje kandidata a přisłušnu stronu wolił.

Alena Pawlikec z Radworja: Najwočiwidniši srědk wabjenja su wězo zjawne wólbne plakaty. Wosebje napadnu mi serbske wólbne plakaty. Tola wone moje wólbne zmyslenje tak wobwliwowali njejsu. Jara zajimawy běše za mnje wólbomat w interneće, dokelž móžach tam hnydom měnjenja jednotliwych stron k wšelakim a wosebje tež mi wažnym temam­ přirunować.

Zapósłane (07.09.17)

štwórtk, 07. septembera 2017 spisane wot:

Jan Bart (sen.) z Budyšina piše:

W časopisu „Serbska šula“ čo. 10 z lěta 1998 wozjewištej Marja Döringowa a Jadwiga Wejšina swoje „Prěnje wuslědki w dźěle w pěstowarni po bretoniskim modelu“. Tehdyša wjednica pěstowarnje w nošerstwje Křesćansko-socialneho skutka (CSB) a kubłarka pisatej:

„W awgusće lońšeho lěta załoži so w našej pěstowarni ,Jan Radyserb-Wjela‘ w Budyšinje němsko-serbskorěčna skupina. Do njeje přiwzachmy dźěći w starobje 1,9 do 2,5 lět, kiž pochadźeja z ryzy němskich staršiskich domow. Jenož tři dźěći su ze swójbow, hdźež su mandźelstwa měšane.“

Awtorce na to swědomiće rozłožu­jetej, z kotrych přičin su starši chcyli, zo dźěći serbsku rěč perfektnje nawuknu, a kak tam kubłarki metodisce z dźěćimi dźěłaja. Dale wopisujetej formy zhro­madneho dźěła ze staršimi, prěnje wuslědki po jednym lěće a kotre ža­danja maja­ so při dźěle kubłarkow wobkedź­bować.

Zapósłane (30.08.17)

srjeda, 30. awgusta 2017 spisane wot:

Günter Zimmermann z Kamjenca wěnuje so pjatkownemu swětowemu dnjej měra:

1. septembra zwuraznja čłowjestwo swoju wolu, hižo žane katastrofy kaž Druhu swětowu wójnu njedowolić. Hač mjenujemy dźeń swětowy dźeń měra, dźeń přećiwo wójnje abo Mjezynarodny dźeń měra abo hač jón katolska cyrkej kóždolětnje 1. januara swjeći – wšěch a wšo jednoćatej warnowanje před wójnu a starosć wo měr.

W swojim poselstwje za lěto 2017 skedźbnja bamž Franciskus na to, zo mamy „dźensa bohužel z hroznej swětowej wójnu ‚po kuskach‘ činić“, z kotrejež wuchadźeja „spirale smjertnych konfliktow“, a kotrež maja jeničce za mało „wójnskich knjezow“ lěpšinu.

Wjetšina Němcow warnowanju bamža Franciskusa přihłosuje. A přiwšěm chcedźa Merkel, Schäuble a Seehofer z najwjetšim brónjenskim programom w powójnskich stawiznach wudawki kraja za wójnu a brónjenje podwojić! Jich nje­staraja wot bamža mjenowane sćěhi, kaž su to mjez druhim „terorizm, kri­minalita a njepředwidźomne wobrónje­ne nadpady; formy znjewužiwanja, kotrymž su migranća a wopory wikowanja z čłowjekami wustajeni; a ničenje wob­swěta.“

Zapósłane (21.08.17)

póndźela, 21. awgusta 2017 spisane wot:

Jan Nuk z Radworja wupraja so k temje wjelk:

Tuchwilu maš w Serbach zaćišć, zo su sej wšitcy přezjedni, zo dyrbi wjelk preč abo ma so znajmjeńša na ličbu zredu­kować, kotraž wšak tuchwilnje hišće wot přećiwnikow­ wjelka njeje doskónčnje postajena. Samo předsyda Domowiny sposrědkowa čłonam zwjazkoweho předsydstwa link, wjeducy w interneće na stronu, hdźež hodźi so podpisać stejišćo přećiwo nadměrnemu wobstatkej wjelkow w Sakskej.

W Radworju na kupje schadźowachu so wóndano přećiwnicy wjelka k lěhwowemu wohenjej. To bě takrjec měrliwy protest přećiwo nadměrnemu rozšěrjenju tohole rubježnika. Wo druhich zhromadźiznach přeco zaso słyšimy, zo tam často chětro emocionalnje přećiwo wjelkam debatuja.

Zapósłane (16.08.17)

srjeda, 16. awgusta 2017 spisane wot:

Handrij Wirth z Njeswačidła podawa swoje mysle k dopisomaj Uwe Gutschmidta w SN z 19. julija a Jurja Kocha z 25. julija:

Wjeselu so, hdyž wučer Gutschmidt šulerjam­ posrědkuje wědu a nahlady wo stawiznach­ bywšeje socialistiskeje diktatury w NDR. Wšako maja wšitcy, kotřiž­ su so w 1970tych lětach a pozdźišo narodźili, lědma hišće swójske nazho­njenja wo tym, što rěka diktatura. Ći, kiž běchu so w lětdźesatkach do toho narodźili, pak maja jara rozdźělne dožiwjenja.

Narodźich so 1949 a sym za čas šule, studija a dźěl powołanskeho dźěła jara wědomje ideologisku stronu diktatury dožiwił. Za mnje běchu namócna kolek­tiwizacija w nalěću 1960 a dožiwjenja mojeho­ wuja prěnje začuće njeprawdy. Staćanowěda na SRWŠ w Małym Wjelkowje bě nutřkowne rozestajenje z nad­knjejstwom strony SED. Naš nan powědaše nam wo swojich dožiwjenjach na dnju wólbow z funkcionarami, kiž su z Budyšina přijěli, dokelž njebě wolić šoł. Moja mać raz praješe, zo so tajkich wopytow boješe, dokelž móhło so stać, zo bychu nana hnydom sobu wzali.

Zapósłane (11.08.17)

pjatk, 11. awgusta 2017 spisane wot:

Marion Nawroth z Bukec piše k najnowšim namócnosćam na Budyskich Žitnych wikach a hladajo na reakcije zamołwitych w tym zwisku:

Zapósłane (08.08.17)

wutora, 08. awgusta 2017 spisane wot:

K dźensnišemu Dnjej indigenych ludow piše rěčnik za naležnosće serbskeho luda frakcije Lěwicy w Sakskim krajnym sejmje Hajko Kozel:

Mjez pesimizmom a optimizmom

pjatk, 04. awgusta 2017 spisane wot:

K stoćinam Jurja Chěžki je na titulnej stronje najnowšeho čisła časopisa Česko-lužický věstník baseń „W Róžeńće při studni“ w serbskej a čěskej rěči wozjewjena. K tomu podate je wulke foto Marijineje studnički. Čitar zhoni, zo přihotuje Milan Hrabal z Varnsdorfa zběrku z poeziju Chěžki. Temu „Wotemrěće połobskich a pomorskich Słowjanow a kónc Arkony?“ Ondřej Doležal na přichodnych stronach wobšěrnje wobjednawa. Awtor pisa, zo knježeše w staršich wozjewjenjach tele měnjenje: Z dobyćom Arkony 1168 skónči so „słowjanska statnosć“ na teritoriju dźensnišeje Němskeje a zo slědowaše hač do kónca 13. lětstotka „dospołne wotemrěće Słowjanow z wuwzaćom Drjewjanow wokoło Lüneburga a Łužiskich Serbow“. Dźensa maja etnologojo za to, zo wotemrěwanje wěsteho luda dlěje hač lětstotkaj traje. „W lěće 800 wšak ... wužiwachu słowjansku rěč jenož hišće we Łužicy.“ W Mecklenburgskej započa so přeněmčenje w knjejskich swójbach na proze 13. lětstotka. Poslednje słowjanske mjeno knježaceho bě Borwin (rodźeny něhdźe 1178). Awtor wopyta w lěće 2015 Arkonu a bě swědk wurywankow na najsewjernišim dźělu kupy Rujany.

nawěšk

  • Sernjany su swoju róčnicu prěnjeho naspomnjenja wsy před 600 lětami z wosebitym wjesnym swjedźenjom wuspěšnje woswjećili. Tule nańdźeće někotre fotowe impresije wo tym:
Zerna feierte unlängst die Ersterwähnung des Ortes vor 600 Jahren mit einem beson

nowostki LND