Hejsa hody, hejsa hody du!

pjatk, 08. decembera 2017 spisane wot:

Adwentne wiki njejsu jenož komerc, ale spjelnjeja tež socialny aspekt

Dohodowny a tuž chětro potajno­sćiwy čas lěta je zahajeny. Wšudźe su rumpodichowe čapki widźeć, w mnohich městach a wsach wuhotuja nět­kole adwentne wiki, hdźež móžemy so za hodownymi darami rozhladować, tu a tam nopašk horceho wina wupić, ale tež ze znatymi a přećelemi pobjesa­dować.

Sofija Cyžec z Njebjelčic jako Ida Bux na rejwanskich nocach a festiwalach po puću

Na modowej přehladce Štefi Hanušoweje „Són z lódki“, kotruž mnozy spočatk nowembra na Budyskej nakupowanskej nocy Romantica před Serbskim domom dožiwichu, bě jako přewodna hudźba drum 'n' bass słyšeć. 21lětna Sofija Cyžec z Berlina steješe za měšenskim pultom a poskićeše balkanowu beatowu hudźbu, po kotrejž so modele na po­desće pohibowachu. To so mnohim přihladowarjam lubješe, serbsku DJane dźě wšědnje njewidźiš. Poprawom scyła nic, dokelž nimo Sofije dotal žana druha w Serbach jako tajka znata njeje. W Berlinje bydlaca a tam studowaca mjenuje so z wuměłskim mjenom Ida Bux. „Někajki wosebity woznam drje to nima, skerje je to připadne mjeno ze znateje internetneje pytanskeje mašiny, kotrež derje klinči“, mi Sofija rozkładuje.

We wysokej starobje hišće twori

pjatk, 08. decembera 2017 spisane wot:

Komponist Hinc Roj w Klětnom 90. narodniny swjećił

To so dźiwaš, kelko energije w tymle čłowjeku we wysokej starobje hišće tči. Zawčerawšim je serbski komponist Hinc Roj w Klětnjanskim hosćencu „Zum goldenen Tropfen“ 90. narodniny swjećił a gratulacije přiwuznych, přećelow, kolegow-komponistow, wjesnjanow a mnohich dalšich přijał. Wšitcy wupřachu jemu předewšěm strowotu. Ze sylnej wolu a energiju wšak so w Cymplu narodźeny jubilar hižo někotre lěta ćežkej chorosći wobara.

„Mocy dawa mi hudźba. Dyrbju komponować. To je moja nutřkowna ćěr a radosć“, wón rjeknje. A swoju radosć mě­ješe wón tež 3. decembra na koncerće w Kunnersdorfje, na kotrymž zaklinča na jeho česć jeho twórba „Toccata za klawěr op. 15“.

Produktiwny kaž hišće ženje

pjatk, 08. decembera 2017 spisane wot:

Serbski komponist Hinc Roj woswjeći zawčerawšim w Klětnom 90. narod­niny. Nimo gratulacijow přiwu­znych a přećelow přeja jemu tež kolegojo-komponisća wšitko najlěpše k čestnemu dnjej. Někotre přeća je Alfons Wićaz zezběrał:

Ulrich Pogoda, komponist: Hinc Roj je při wšěm brěmjenju wysokeje staroby hudźbnje produktiwny kaž hišće ženje. Přeju jemu, zhladujo na bohate tworjenje, napjate a wupjelnjene žiwjenje. Wjele jeho kompozicijow swědči wo konsekwentnym wuznaću k serbskim korjenjam. Wón wuwiwa swój wosobinski wuměłski wuraz ze strukturow a formow tradicionalneje klasiskeje hudźby. Ze swojimi sinfonijemi, instrumentalnymi koncertami, spěwami, chórowymi twórbami, swojej komornej hudźbu a swojimi mnohimi sakral­nymi kompozicijemi je jubilar nimale cyły spektrum klasiskeho muzikaliskeho swě­ta formow posłužował. Přeju jemu wjele zboža!

Wutoru po oculi (třeća njedźela póstneho časa) 1563 wotmě so w Hórkach sudniski dźeń Worklečanskeho knjejstwa. Bartel Repel, zahrodnik we Worklecach, a jeho žona Geza prošeštaj sudniskeho knjeza a knježka Christofa z Mezrada, zo by přizwolił a wopodstatnił, zo zasadźitaj so kóždy z njeju po smjerći partnera za uniwersalneho dźědźićela, wšako njeměještaj dźěći. By-li jedyn z njeju so hišće jónu zmandźelił, hakle potom měło dalše přiwuznistwo dóstać swój podźěl na namrěwstwje. Jako swědcy zrěčenja mjenuja so nimo knježka Franc ze Schreibersdorfa nad Rakecami, Casper z Poster – dźensa nad Dobrošicami – a Rakečanski farar Albinus Wolff. Runje posledni njeje jeno zajimawy jako historiska wosobina, ale tež za přeběh reformacije pola nas na wsach.

Karp je a wostanje ryba, z kotrejž so Łužica­ ze swojimi mnohimi hatami identifikuje. Minjeny čas pak je zajim na słódnej rybje bohužel woteběrał. Přičiny toho su wšelakore.

Karp pak je a wostanje ryba, kiž we łužiskich hatach rosće a kotraž je wonkowne znamjo teje hospodarskeje hałuzy. Łužiscy rybarjo woža ju samo hač k Sewjernemu morju do Hamburga, zo bychu tamnišich lubowarjow karpa z njej zastarali. W minjenym času pak je zajim na słódnej rybje woteběrał. Jedna přičina je, zo ma wona mnohe kóstki; druha, zo słodźi druhdy za žumpadłom. Łužiscy kucharjo su tuž za nowymi receptami pytali, a we wjacorych wobchodach poskićeja mjeztym karpowy filet. Kak pak namaka sej lajk jednory recept za słódny wobjed? Tomu připad druhdy dopomha.

Přelistujo pola lubowarja a kucharja słódnych jědźow Lojzy Wiesera w korutanskim Celovecu receptowe knihi so dźiwach, na kak wšelakore wašnje hodźi so karp přihotować. Na kóncu wšak njebě kniha zakład za słódnu wječer, ale dopomnjenki Lojzy Wiesera na rozmołwu z kucharku a kucharjom, bydlacymaj we měsće Třeboň w susodnej Čěskej.

Běrna, nepl a kulka

pjatk, 24. nowembera 2017 spisane wot:

Wulki wuběr zemskich płodow njewostaja žane přeće njespjelnjejne

Za NDRski čas bě hišće móžno sej družiny běrnow někak spomjatkować. Wšako mějachmy tehdy jeno 30. Mjeztym je jich 333, a to w najwšelakorišich barbach, formach a kajkosćach. Na wjac hač 50 500 hektarach plahuja­ w Němskej hišće běrny, a wunošk je porno něhdyšim časam nimale 400 tonow na hektar rozrostł.

Dosć dobry a wotměnjawy poskitk je potajkim nimale přez cyłe lěto zaručeny. Jeno za prawu družinu so rozsudźić njeje wjac tak lochko. Ludźo dźě tež družiny hižo tak njeznaja, kaž bě to něhdy z wašnjom, jako je po ptačkach pomjenowachu. Kós, sykorka, škórc a wróbl (Amsel, Meise, Star, Spatz) běchu w 60tych lětach znate družiny, tež hdyž běchu po kwaliće skerje mjenje hódne.

Wosebite wašnje zwjazanosće

pjatk, 24. nowembera 2017 spisane wot:

Je z rjanym křesćanskim wašnjom, zo zetkawaja so wječor na dnju Chudych dušow, wěriwi Ralbičanskeje wosady na kěrchowje, zo bychu tam kóžde lěto z česćownosću swojich zemrětych wopominali. Mjez nimi su tež Smjerdźečenjo, kotřiž na wosebite wašnje zwjazanosć ze zemrětymi wjesnjanami zwuraznjeja a přiwu­znym swoje sobužarowanje wopokazuja.

Hnydom dwaj dnjej wěnowachu na Choćebuskim filmowym festiwalu zachowanju filmoweho herbstwa. Sakske ministerstwo za wědomosć a kulturu bě sympozij runje tak spěchował kaž pilotowy projekt, w kotrymž su dźesać serbskich produkcijow z časa wot 1947 do 1993 w zhromadnym dźěle ze Załožbu za serbski lud, Serbskim institutom, załožbu DEFA, Zwjazkowym archiwom a Sakskej krajnej a uniwersitnej biblioteku (SLUB) digitalizowali.

Što ma zachowanje kulturneho herbstwa mjeńšiny činić z towaršnosću wjetšiny? Štó ma tule zamołwitosć, z kotrymi wužadanjemi a šansami? Tele a dalše prašenja stejachu w srjedźišću podijoweje diskusije sympozija, na kotryž witaše moderatorka dr. Grit Lemke pisany kruh politiskich a kulturnych akterow, mjenujcy braniborsku statnu sekretarku dr. Ulriku Gutheil, ministerialneho dirigenta Thomasa Früha ze sakskeho ministerstwa za wědomosć a wuměłstwo (SMWK), direktora Załožby za serbski lud Jana Budarja, Renéja Pikarskeho ze załožby DEFA a dr. Ralfa Forstera z Podstupimskeho filmoweho muzeja.

Serbski rjad mjeztym etablěrowany

pjatk, 24. nowembera 2017 spisane wot:

Serbski podźěl na Choćebuskim filmowym festiwalu bě lětsa tak wulki kaž hišće ženje. Ze zamołwitej za rjad „Heimat­ – Domownja – Domizna“ dr. Grit Lemke je so Bosćan Nawka rozmołwjał.­

Kajki je Waš facit 27. Choćebuskeho festiwala wuchodoeuropskeho filma?

G. Lemke: Cyłkownje to scyła rjec njemóžu, wšako sym hłownje za rjad „Heimat – Domownja – Domizna“ zamołwita. A tule měnju, zo bě sensacionelnje dobry. Hišće nihdy njemějachmy telko wobsahow kaž lětsa, dohromady bě jich sydom programowych ćežišćow a sympozij serbskeho filmoweho namrěwstwa. Ke kóždemu předstajenju móžachmy filmowu rozmołwu poskićić. Wothłós mnohich wopytowarjow bě wulkotny. Mam zaćišć, zo je serbski rjad mjeztym etablěrowany. Wón přiwabja lěto a wjace zajimcow – a to nic jeno z Łužicy, ale na přikład tež z Berlina a wukraja.

Do festiwala je rěkało, zo njebě jednore wosebje sympozij zwoprawdźić?

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

  • Sobotu, 25. nowembra 2107, wotmě so w Budyskej měšćanskej hali "Króna" 143. schadźowanka. Tule namakaće někotre impresije zetkanja serbskeje inteligency, kotrež je fotograf Serbskich Nowin Maćij Bulank zapopadnył. 
Am 25. November fand in Bautzen die

nowostki LND