Křižerjo wuprajeja předewšěm hospozam wulke připóznaće za wobstajnu hospodliwosć

Lětsa je znowa nimale 1 500 křižerjow w dźewjeć serbskich a dwurěčnych procesionach poselstwo wo zrowastanjenju Jězusa Chrystusa wozjewjało. Mjez nimi běchu cyłkownje jedyn dejmantny, sydom złotych a dohromady 49 slěbornych jubilarow. Hinak pak hač loni – to mějachmy jutry zymne, wětřikojte a chětro jěre wjedro, a přiroda bě hišće šěra a zymska – běše lětsa mócnje­ zanošowane „haleluja“ křižerjow do wšěch směrow daloko słyšeć. Bjez dźiwa tuž, zo su procesiony nic jenož w Hornjej, ale po wšej Łužicy wjacore dźesaćitysacow turistow ze wšeho swěta přiwabili. Tak njewobhlada sej w Kulowje jenož skupina z Rostocka křižerjow, ale tež wjacore busy z Čěskeje su puć do Łužicy, mjez druhim Kulowa, Ralbic a Pančic-Kukowa našli, kaž tež do Budyšina.

Hosćo měli so witani čuć

pjatk, 26. apryla 2019 spisane wot:

Do wožiwjeneho Holanskeho bistra nic jenož wulětnikarjo rady załožeja

Słónčne jutry njelubja jenož korč­marjam w biosferowym rezerwaće Hornjołužiska hola a haty wuspěšny start do sezony pod hołym njebjom. Wosebje kolesowarjo su po dlěšej abo jenož krótšej čarje dźakowni za kóždužkuli přijomnu składnosć pozastać a něhdźe załožić móc. Wuwiće na wsach njeje w zašłosći tomu přeću aktiwnych wulětnikarjow přeco runje tyło. Jónu woblubowane hospody, kaž na přikład w Lichanju abo Połpicy, hižo njejsu. Druhdźe witaja hosći ćim wutrobnišo. Tak kiwa z Budyšina do směra na Bjerwałdski jězor hnydom při dalnodróze B 156 w Komorowje pola Klukša přijomna kofejownja.

Sernjany swjeća lětsa prěnje pisomne naspomnjenje wsy před 600 lětami. Rodźeny Sernjančan a dobry znajer stawiznow delanskich wsow Pawoł Rota je někotre stawizniske zajimawoski wo wsy zestajał, kotrež čitarjam Serbskich Nowin we wjacorych dźělach spřistupnjamy:

Knježa korčma a hospoda

Sernjanska knježa korčma přeńdźe w lěće 1772 do priwatnych rukow. Knjejstwo we wosobje Eleonora von Wobeser na Worklecach a Sernjanach předa ju za 200 tolerjow klóšterskemu poddanej Mikławšej Wjacsławkec z Kanec. Wón ju 1809 swojemu přichodnemu synej Michałej Bjeńšej přepoda.

Předawać smědźeše korčmar napoje jenož z wjesneju knježeju palernje a piwarnje. Knjejstwo pak tež stražliwosć při hospodowanju poruči, skedźbnjejo na „Räubermandat“: nikoho bjez płaćiwych wupokazow na nóclěh njepřijimać. A tola je tam w nocy na 20. awgust 1813 rano w třećej hodźinje cuzy „hantwjerkski“ bjez wupokaza a bjez pućowanskeje knižki zemrěł a bu 24. awgusta w Ralbicach pochowany.

Hanzo Mrósk je na swojim třistronskim statoku w Trjebinje zbožowny

Stara křinja z chójnoweho drjewa je z lěta 1798. „W njej smy prjedy jahły, wows a muku składowali. Křinja bě něhdy w młynje mojeho dźěda stała. To bě na Šołćic horje we wsy“, powěda Hanzo Mrósk. W swojej pčólnicy so Trjebinjan na swojich prjedownikow dopomina. 85lětny je jedyn z mało maćernorěčnych Serbow w Trjebinje.

Na lisćinje krajow, hdźež najwjace čaja pija, steja přewažnje muslimske kraje sobu cyle horjeka. Čajowe wobrjady w tutych krajach pak rozeznawaja so chětro wot wuchodoaziskich tradicijow, čehoždla tónkróć wot Atlantika ke Kaspiskemu­ morju pućujemy a při tym na stawizny a wašnja podłu puća zhladujemy.

Sewjerna Afrika – Maghreb

Tak mjenowaše so projekt, kotryž je Serb­ska zakładna šula „Michał Hórnik“ we Worklecach spočatk mě­sa­ca přewjedła. K nim je přijěł cirkus „Rolandos“. Tola artisća, kuzłarjo a klawnojo njeběchu profi­jowi akterojo cirkusa, ale program wuhotowachu wšitcy 119 šulerjow. Hač dresury z konjom, ko­zami, hołbjemi a samo reju z wulkim hadom su na třoch předstajenjach pokazali. Nic jenož staršich, dźědow a wowki, ale tež wjele druhich přihladowarjow su zawjeselili. Dźěłajo w maneži a starajo so wo zwěrjata, dyrbjachu wjele dobrych kajkosćow kaž wutrajnosć, sćerpnosć, pilnosć, dypkownosć a krutu wolu pokazać.

Direktor cirkusa Roland Krämer je wšěch šulerjow jara chwalił, zo su tak pilnje a wutrajnje trenowali. Dźakowaše so tež wučerjam za jich stajnu zwólni­wosć a podpěru. Na wšěch předstajenjach žnějachu šulerjo dołhotrajny přiklesk. Woni dźě su přihlado­warjam w krótkim času wuwědomili, zo njesměmy zabyć rjane barby našeho swěta, kotrež žiwjenje porjeń­šeja. Wšě pisane barby – wot zeleneje přirody hač k cunim barbam wutrob­ne­je čło­wje­skeje zhromadnosće – su šulerjo předstajili.

Wulka napjatosć

pjatk, 26. apryla 2019 spisane wot:
Foto: Michaela Hrjehorjowa

Sće wy hižo raz cuzym ludźom tekst předčitać dyrbjeli, kotryž před tym hišće ženje widźeli njejsće? Na čitanskim wubědźowanju nje­daw­no w Smolerjec kniharni w Budy­šinje dyr­bješe to dźesać dźěći, po tym zo su tam najprjedy swoju najlubšu serb­sku knihu předstajili. To bě ći napja­tosć, jako knjeni Smolina pře­radźi, kotry tekst maja maćerno­rěčni wob­dźělnicy w druhim dźělu wu­bě­dźo­wanja před­čitać: powědku „Słónč­na róža Marhata“ wot awtorki Angele Sta­cho­weje. Ćežki nadawk je naj­lěpje He­le­na Smolic z Chróšćan­skeje šule spjel­niła a wu­bědźowanje na kóncu w swojej sku­pinje dobyła. Prócowali a poćili pak su so wšitke dźěći. Tohodla dósta na kóncu kóždy wob­dźěl­nik nimo wopisma rjanu nowu serbsku knihu darjenu. Weronika Žurowa

Wobdźěla so na wubědźowanju

pjatk, 26. apryla 2019 spisane wot:
Foto: Lubina Dučmanowa

Hižo někotre lěta wob­dźě­leja so serbscy šulerjo Krabato­weje zakład­neje šule Kulow na wubě­dźo­wanju wo najrjeńše ju­trowne jej­ko. Tak wó­sko­wachu mi­nje­ny ty­dźeń pod nawo­dom staršich we wše­lako­rych sku­pi­nach. Za ně­kotrych šulerjow 1. lětnika běše to prěni raz, zo wusp­y­­ta­­chu so w bo­sěro­wan­skej technice. Wšitcy mějachu wulke wjeselo a někotre jejka so hižo derje poradźichu.

Lubina Dučmanowa

Wutrobny dźak

pjatk, 26. apryla 2019 spisane wot:
Foto: Kerstin Šołćina
team pěstowarnje „Chróšćan kołć“
Wutrobnje roz­žohno­wachmy so kónc měrca z našej wot lěta 1990 skutkowacej nawodnicu Chróšćanskeje pěstowar­nje, Angelu Młynkowej (naprawo). Dźakujemy so jej za jeje angažowane dźěło, kotrež bě stajnje na dobro našich dźěći wusměrjene. Narodnosć a nabožnosć kaž tež dobry dźěłowy wobswět běchu kruty wobstatk jeje dźěła. Nje­ličomne dobroty je tak wšědnje swojim kolegam, wosebje pak młodym kubłarjam wopokazała. Z basnju dźakowachmy so jej za wšu jeje wjelelětnu prócu.

Mjeztym wosmy raz přewjedu jutry rano­ we Wuježku pola Bukec zaso­ starodawny serbski nałožk jutrowne­ho spěwanja na tamnišim Pawlikec statoku.

Jutrowničku rano w šesćich zaklinča zwony na Bukečanskej cyrkwinej wěži. Druhdy je samo hač do Wuježka (Wuischke) słyšiš. W tym času su mjenujcy jutrowni spěwarjo w Bukečanskim wjesnym dźělu hižo dawno na nohomaj. Lěta 2012 su we Wuježku starodawny nałožk zaso wožiwili. Ze schadźenjom słónca swjeća tam zrowastanjenje Jezusa Chrystusa. Kaž je Wuježčan Mato Krygaŕ wuslědźił, běchu jutrowne spěwanje na dwěmaj wsomaj Bukečanskeje wosady hišće do 30tych lět minjeneho lětstotka pěstowali, w Žornosykach (Sornßig) a Čornjowje (Zschorna). Hižo rano w štyrjoch zanošowachu ludźo prěnje jutrowne kěrluše, po tym su skót picowali a do Bukec kemši šli. Po smjerći iniciatora Jana Awgusta Kerka je nałožk w Čornjowje zašoł.

nawěšk

nowostki LND