Dešno (dpa/SN). Drebom, orakl a ličba zboža dźewjeć – w Delnjej Łužicy je k hodam wjele ritualow. Hodowne swjate dny a wobradźenje w serbskim sydlenskim rumje trochu hinak swjeća hač w druhich kónčinach. Nawodnica delnjoserbskeho domizniskeho muzeja Babette Zenkerowa tele tradicije zachowa a so rady na swoje dźěćatstwo dopomina. Za Serbow maja hodowne dny a dny hač do 6. januara wulki wuznam.

Město hodowneho štoma mějachu ludźo w Delnjej Łužicy drebom. Eksemplary móža sej zajimcy w Dešnjanskim domizniskim muzeju wobhladać. Štom z němskim mjenom „Dreeboom“ ma wjacore schody. Tehdy njebě w kónčinje hišće telko jehlinowych štomow, Zenkerowa rozkładźe.

Prěni króć w Šołćic bróžni

pjatk, 22. decembera 2023 spisane wot:
Hodowna hra Njebjelčanskeje wosady wotměwa so lětsa prěni króć na Šołćic statoku w Njebjelčicach. Karola Šołćic je dźensa dopołdnja bróžnju wupyšiła. Tam móža wěriwi a hosćo njedźelu popołdnju wot 15.45 hodź. před rjanej kulisu sedźo sćěhować, kak intensiwnje su so mjeńši a wjetši hrajerjo ze stawiznu wo narodźenju dźěsća Božeho zaběrali. Jeannette Pašcyna a Marija Łušćanscyna stej so wo přihot postarałoj a wočakujetaj mnohich wopytowarjow, wosebje swójby, kotrež chcedźa atmosferu w bróžni dožiwić. Štóž pěši njedochadźa, njech swoje jězdźidło na zjawnym parkowanišću wotstaji. Na dworje statoka to móžno njeje. Foto: Feliks Haza

Krótkopowěsće (22.12.23)

pjatk, 22. decembera 2023 spisane wot:

Łužica mało potrjechena

Drježdźany. We Łužicy njejsu wěstotne słužby a policija wulke škody wichora Zoltana dla zwěsćili, kiž je zašłu nóc zachadźał. W prěnim rjedźe rozrubachu a zrumowachu wohnjowi wobornicy jednotliwe štomy, kotrež běchu na dróhi padnyli. W cyłku běchu woni w Hornjej Łužicy 15 króć, mj. dr. we Wojerecach, Kubšicach a Lubiju po puću.

Šulske połlěto zakónčene

Budyšin. Sakscy gymnaziasća 12. a 13. lětnika, kotřiž so na maturu přihotuja, su hižo dźensa swoje połlětne wuswědčenje přijeli. Šulerjo powołanskošulskeho gymnazija mějachu dokument zdźěla hižo wčera w ruce. Přičina za to je nadměru krótke šulske lěto. Posledni šulski dźeń za abiturientow je klětu kónc měrca.

Rozrost wukrajnikow w Čěskej

Praha. Po zdźělenju Čěskeho statistiskeho zarjada je ličba wukrajnikow w Čěskej dotalny rekord docpěła. Wokomiknje jedna so wo 1,1 milion ludźi, to rěka 10,3 procentow wobydlerjow kraja. Jenož třećina pak změje dowolnosć k trajnemu přebywanju. Wulki rozrost zwisuje wosebje z přiwzaćom wjace hač 600 000 ukrainskich ćěkancow na přechodne přebywanje.

W hali zaspěwali

štwórtk, 21. decembera 2023 spisane wot:
Hornja Hórka (HG/SN). Muskej spěwnej towarstwje z Hornjeje Hórki a Budestec kaž tež šulski chór Hornjohórčanskeje zakładneje šule wuhotowachu njedawno w Hornjohórčanskej sportowni adwentny koncert. Předsyda Hornjohórčanskeho chóra Ulf Müller hosći powita. Zazběh a finale poskićachu cyłki zhromadnje. Kóždy chór přednjese tež swójski dźěl dwuhodźinskeho programa z woblubowanymi hodownymi pěsnjemi. Přewodźeli su program Moritz Papitz na klawěrje, Jens Gabriel a wučer Michael Klöpper. Gymnaziastka Samira překwapi ze solomaj z klawěrnym přewodom. 380 wopytowarjow w kopaće połnej hali mytowaše kóždy spěw ze sylnym přikleskom, najsylniši za šulski chór a za młodu solistku. Na kóncu so Ulf Müller ­wopytowarjam kaž tež wšitkim, kotřiž su k poradźenju koncerta přinošowali, wutrobnje dźakowaše.

Policistaj na adwentničce pobyłoj

štwórtk, 21. decembera 2023 spisane wot:
Chróšćanska gmejna je njedawno swojich wuměnkarjow na adwentničku přeprosyła. Něhdźe 60 rentnarjow bě přeprošenje wjesnjanosty Marka Klimana (CDU) do wjacezaměroweje hale „Jednota“ sćěhowało. Dźěći Chróšćanskeje serbskeje zakładneje šule „Jurij Chěžka“ poskićichu pod nawodom Daniele Hazec rjany adwentny program. Po słódnym kofeju njeje k wuměnkarjam rumpodich přišoł, ale policija. Wobydlerskaj policistaj rozjasništaj, kak maš so w padźe „wnučkoweho wobšudnistwa“ zadźeržeć. Wjesnjanosta Marko Kliman wo zwoprawdźenych projektach 2023 a wo planach za nowe lěto rozprawješe. Foto: Katrin Młynkowa

Nowe widejo widźeć

štwórtk, 21. decembera 2023 spisane wot:

Chrósćicy. Nowe serbske hudźbne widejo kapały Horjany je wot dźensnišeho na YouTube-kanalu „Serbska hudźba – Sorbian music“ widźeć. Kaž Sonja Hejdušcyma z kapały zdźěli, zwjazuje hudźbne widejo „Hindraško“ tradiciju z modernu. Za swój projekt su starej serbskej ludowej spěwaj za wobsadku dujerskeje kapały aranžować dali a z tym spěwaj w modernym stilu dźensnišemu časej wotpowědujo wožiwili. Nastał je medley „Hin­draško“ zdźěla w rytmje Balkana. Nimo nahrawanja noweho medleyja přez kapału Horjany w studiju w Bretnigu su k tomu widejo natočili. Awdijoprodukt so přez znate streamingowe słužby (na přikład spotify) šěrokej zjawnosći spřistupnja, wosebje tež młódšej generaciji. Kapała Horjany je tutón projekt za hajenje serbskeje rěče a serbskeho spěwa z podpěru wubědźowanja „simul+ čiń sobu“ zwoprawdźiła. Zakład medleyja stej skerje njeznatej ludowej spěwaj „Hindraško, ty synko mój“, po ludowym teksće a melodiji wobdźěłany wot Bjarnata Krawca, a „Šěrik, měrik bałdrijan“ na tekst Jana Lajnerta a melodiju Bjarnata Krawca.

Wustajeńcu podlěša

Adwentne woknješko

štwórtk, 21. decembera 2023 spisane wot:
W dohodownym času so předewšěm dźěći wjesela, hdyž wšědnje woknješko swojeho adwentneho kalendra woči­njeja. Čitarjo Serbskich Nowin móža wirtuelnje tajke woknješko wočinić. Scanujće ze šmóratkom QR-kode a dajće so překwapić.

Policija (21.12.23)

štwórtk, 21. decembera 2023 spisane wot:

Padušnicu lepili

Wojerecy. Sobudźěłaćer Wojerowskeje kupnicy při Kamjenskim kolenu je wutoru padušnicu lepił. Žona bě sej twory w hódnoće 250 eurow do toboły połožiła. Jako chcyše bjez zapłaćenja kupnicu wopušćić, ju sobudźěłaćer zadźerža a policiju informowaše. Kaž pozdźišo zwěsćichu, běše padušnica 50lětna Ukrainjanka. Po trěbnych policajskich naprawach žonu pušćichu a pad nětko dale přepytuja.

Inženjersku šulu wožiwja

štwórtk, 21. decembera 2023 spisane wot:

Wot 2026 chcedźa w Běłej Wodźe młodych ludźi wukubłować

Běła Woda (AK/SN). Město Běła Woda chce bywšu inženjersku šulu za škleńčersku techniku saněrować a zaso ze žiwjenjom napjelnić. Kaž wyši měšćanosta Torsten Pötzsch (Klartext) na minjenym posedźenju měšćanskeje rady wuzběhny, móhli tam wot šulskeho lěta 2026/2027 zaso młodych ludźi wukubłować. Při tym mysla na powołanja fachoweho informatikarja, industrijneho keramikarja, chemikanta a wodźerja připrawow. Dohromady 200 wukubłanskich městnow ma nastać. „W měrcu 2024 chcemy twarsku próstwu zapodać. Klětu w druhim kwartalu maja so prěnje dźěła wupisać. W třećim kwartalu 2024 móhli twarić započeć“, rozłoži projektowa nawodnica z Drježdźanskeho planowanskeho běrowa Patricia Quosig.

Jónkrótny dohlad do socialnych stawiznow města

štwórtk, 21. decembera 2023 spisane wot:

W Budyskim měšćanskim archiwje su nětko wosebity projekt wotzamknyli, w kotrymž běchu podłožki komornistwa ­sucho wurjedźili a archiwej wot­powědnje zapakowali.

Budyšin (SN/MWj). Po knihach komornistwa su so nětko tež wotpowědne podłožki, kotrež dochody a wudawki města w času wot 1635 hač do 1868 dokumentuja, do magacina Budyskeho měšćanskeho archiwa nawróćili. Podłožki su sucho wurjedźili a znowa zapakowali. Kaž měšćanske zarjadnistwo dale zdźěli, móža je slědźerjo a dalši zajimcy nětko zaso wužiwać.

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND