Wo knihach a kniharni (10.03.17)

Freitag, 10. März 2017 geschrieben von:

Lětsa wšudźom ze wšelakimi naprawami na 500. jubilej reformacije spominaja. Tak bu Lutherowy přełožk biblije wobdźěłany a znowa nakładowany, po cyłej Němskej wotměwaja so zarjadowanja, a na titulach mnohich nowych knihow móžemy sławnych reformatorow widźeć. Tež w LND je wóndano kniha k temje wušła, wězo z fokusom na serbsku Łužicu. Publikaciju z titulom „Pjeć lětstotkow – Serbja a reformacija“, kotraž wopřijima 19 přinoškow awtorow Jensa Buliša, Ines Kelleroweje, Tadeusza Lewaszkiewicza, Jana Malinka, Lubiny Malinkoweje, Trudle Malinkoweje, Madleny Norbergoweje, Edmunda Pjecha, Friedricha Pollacka a Měrćina Wirtha, je serbski superintendent Jan Malink wudał.

Februarska rewolucija carja powaliła

Freitag, 10. März 2017 geschrieben von:

11. měrca před sto lětami, po w Ruskej płaćiwym julijanskim kalendrje bě to 26. februar, wudyri w Pětrohrodźe generalny stawk dźěłaćerjow. Z nim docpěchu rozestajenja mjez ludom a knjejstwom carja Mikławša II. swój prěni wjeršk. Hižo wot spočatka lěta 1917 stawkowachu dźěłaćerjo w Pětrohrodźe, Moskwje, Bakuwje,­ Nižnym Nowgorodźe a dru­hdźe přećiwo zahubnym sćěham Prěnjeje swětoweje wójny, kotraž bě katastrofalne połoženje hospodarstwa a ludnosće w kraju zawiniła. Ludnosć tradaše hłód, a ju z tworami wšědneje potrjeby zastarać njebě hižo móžno. Po prěnich wuspěchach w 1. awgusta 1914 započatej wójnje přećiwo Němskej a Rakuskej je w lětomaj 1915 a 1916 wójsko Ruskeje ćežke poražki poćerpjeło.

Premjera z premjeru

Donnerstag, 09. März 2017 geschrieben von:
Za lětušu hłownu serbsku inscenaciju NSLDź „Za brězami“ Olivera Bukowskeho wabi Budyske dźiwadło prěni raz přihladowarstwo z wosebitym poskitkom. Město jednoho předstajenja k potuńšenej płaćiznje poskića „spěšnym zajacam“ k pjeć předstajenjam po sobotnej premjerje potuńšene lisćiki. Tele hrabnjenčko dóstanu prěni šěsćdźesaćo w předpředani za sydom eurow. Za předstajenje 9. apryla je powabny poskitk hižo wučerpany. Foto: Mirosław Nowotny

Měrowa mša z muslimskim dźělom

Mittwoch, 08. März 2017 geschrieben von:

Wulki chór Wojerecy zwučuje tuchwilu pilnje za koncert „The Armed Man: A Mass for Peace“ (Wobrónjeny muž – měrowa mša) Karla Jenkinsa, kotryž zaklinči 27. meje we Łužiskej hali. Na njedawnej probje je so muecin předstajił.

„Allahu Abkar. Allahu Akbar“, woła Drježdźanjan dr. Muhammed-Ronald Wellenreuther do směra na Mekka. Přewšo koncentrowany jeho hłós skutkuje. Zo by sej słowa hłuboko znutřkownił, sej při tym samo wuši zadźerži. Chóristam rozłožuje wón w awli Leona Foucaultoweho gymnazija nadawki muecina.

Reformacija tež Serbow wobwliwowała

Mittwoch, 08. März 2017 geschrieben von:

„Reformacija a Serbja“ bě tema kubłanskeho zarjadowanja Wojerowskeje přirady za serbske naležnosće dźens ty­dźenja, na kotrež witaše jeje předsyda Dirk Nasdala tójšto dalšich zajimcow a přednošowarja-nowinarja Manfreda Laduša.

„Sym přeco wo tym soniła, dźiwadło hrać“, powěda Anna Zacharijasojc. Jako elewka činohrajneho studija w Budyskim NSLDź ma Delnjoserbowka nětko składnosć, sej tónle són dźěćatstwa z profesionalneho boka zwoprawdźić. Na wuměłstwowym polu pak so w Baršću rodźena hižo dawno doma čuje. Wona je w Choćebuskim Němsko-serbskim ansamblu rejwała, w chórje Delnjoserbskeho gymnazija spěwała, w projektach Piccolo-dźiwadła hrała a je so w spěwanju wukubłać dała.

Připosłucharjo Delnjoserbskeho rozhłosa znaja ju tež jako moderatorku młodźinskeho magacina Bubak. „Sym Witaj-dźěćo, absolutnje – wot pěstowarnje přez zakładnu šulu hač k maturje“, 18lětna wuswětla. Mać je kubłarka w Žylowskej pěstowarni „Mato Rizo“, jeje dźěd Gerat Nagora bě wučer na Delnjoserbskim gymnaziju. Na kóždy pad chce so Anna „do Delnjeje Łužicy wróćić. Delnjoserbšćina je moja domizna. Chcu, zo tež moje dźěći pozdźišo z tej rěču wotrostu.“

„Stabat mater“ zaklinčała

Dienstag, 07. März 2017 geschrieben von:

Koncert duchowneje hudźby bě njedźelu w Budyskej Serbskej cyrkwi prawy zazběh do lětušeho póstneho časa. K tomu běchu sej twórbu wupytali, kotraž so do tohole časa derje hodźi.

Budyšin (CRM/SN). Loni prapremjernje w klóšterskej cyrkwi w Pančicach-Kukowje předstajena twórba „Stabat mater“ Budyskeho cyrkwinskeho hudźbnika Feliksa Brojerja zaklinča prěnju póstnu njedźelu w Budyskej cyrkwi Našeje lubeje knjenje. Běše to derje wopytany koncert. Hudźbne poskitki tajkeho razu su tu woblubowane, a młody Serb je hižo jako inowatiwny komponist wšelakich žanrow a nadarjeny improwizator na pišćelach dosć derje znaty.

Póstne seminary w Smochčanskim Domje biskopa Bena su stajnje ekumenisce wusměrjene. Na zawodnym wječoru wčera referowachu pod hesłom „500 lět reformacija – (žana) přičina swjećenja?“ serbski superintendent Jan Malink, nawodnica Budyskeho diecezanskeho archiwa dr. Birgit Mitzscherlich a zastupowacy předsyda Ochranowskeje bratrowskeje wosady dr. Peter Vogt.

Wulki wothłós w Galeriji Budissin

Dienstag, 07. März 2017 geschrieben von:
Hač k durjam tłóčachu so ludźo w Galeriji Budissin na Budyskej Hrodowskej hasy, hdźež su zhromadnu wustajeńcu Ulrike Mětškoweje a Andreasa Henniga minjeny pjatk wotewrěli. Zajimcy dožiwichu nimale hodźinu trajacy zahajenski program. Štóž je jón skomdźił, ma dalšu składnosć 17. měrca, sej wobrazy a kolaže we wobłuku zarjadowanja wobhladać. Pod hesłom „This is Bautzen, not L.A.“ wustupištej Budyski klub poetow a hudźbna skupina Kopornik. Foto: SN/Maćij Bulank

Jurij Wjela

Montag, 06. März 2017 geschrieben von:
Wučer, spisowaćel, Maćicar a lawreat Myta Ćišinskeho Jurij Wjela narodźi so 4. měrca 1892 skałarskej swójbje w Kubšicach. Po studiju na Budyskim Krajnostawskim wučerskim seminarje, hdźež bě starši towarstwa Swoboda, nastupi 1913 wučerske městno w Njeswačidle. Tamniši knježk jeho 1919 ze šule wuhna. Wjela wučerješe nětko w Komorowje, wot 1927 lětdźesatk w Bukecach, zwotkelž jeho nacije ze Serbow wupokazachu. Po lěće 1946 bě načolnik šulskeho wotrjada Domowiny, wučer na Budyskej Serbskej wyšej šuli, docent SWW a čłon prezidija Měroweje rady NDR. Hižo 1911 spisa powědančka, kaž „Šćipata Marhata“ a „Wjesny křiž“. We wjele předstajenych dramach rozestaješe so z potłóčowanjom Serbow kaž w „Knjezu a roboćanu“, „Zhubjenej njewjesće“ a „Paliwace“. W kruchu „Naš statok“ namołwi do boja přećiwo nacizmej. Po wójnje nastaštej dramje „Jan Michał Budar mjez roboćanami“ a „Woheń nad Bukecami“ a wuńdźechu knihi z jeho pjera w LND kaž „Wučer mjez ludom“, „Bjez prócy a potu njepřińdźeš k złotu“, „Naš statok“, „Pětr z Přišec“ a „Robotow pak njebě kónc“. Manfred Laduš

Chróšćan Šulerjo

Neuheiten LND