Žadaja sej wotstup Macrona

štwórtk, 05. decembera 2024 spisane wot:

Paris (dpa/SN). Po zwrěšćenju knježerstwa žada sej francoska Lěwica wotstup prezidenta Emmanuela Macrona. „Ze slepeje hasy, do kotrejež je prezident kraj wjedł, wjedźe jenož jedyn wupuć. Namołwjamy Emmanuela Macrona, zo ­woteńdźe“, rjekny předsydka frakcije lěwicarskeje strona La France Insomise, Mathilde Panot.

Francoska Lěwica a prawicarscy narodowcy wokoło Marine Le Pen běchu do toho knježerstwo ministerskeho prezidenta Michela Barniera z zhromadnym wotumom njedowěry powalili. Wotum njeměri so zasadnje na statneho pre­zidenta. Macron wobsadźi zastojnstwo hišće hač do lěta 2027.

Panot wobaraše so wumjetowanjam, zo Francosku z powalenjom knježerstwa do njewěsteho přichoda sćele. „Chaos njejsmy my, ale sydom lět trajace zastojnstwo Emmanuela Macrona“, wona rjekny. Wotum njedowěry je po jeje ­słowach zdobom wotličenje z politiku ­Macrona. Opozicija žada sej tohodla ­nowowólby statneho prezidenta.

Tilich šwika dlijenje nad Łobjom

štwórtk, 05. decembera 2024 spisane wot:

Předewzaćeljo a politikarjo njespokojom z rumowanjom Carolineho mosta

Drježdźany (dpa/SN). Politikarjo, přede­wzaćeljo a zastupnicy institucijow su postupowanje Drježdźanskeho měšćanskeho zarjadnistwa při rumowanju sypnjeneho Carolineho mosta masiwnje kritizowali. Sypnjenje mosta je hladajo na Łobjo jako jedna z europskich rěčnych dróhow „katastrofa z mjezynarodnymi wuskutkami“, rěkaše na zetkanju. Wosebje za susodnu Čěsku ma Łobjo wulki hospodarski wuznam. Wobdźělnicy kritizowachu, zo wobhladuje radnica w Drježdźanach sypnjeny móst jeno jako dróhu. Wottorhanje a rozsudy wo dalšim postupowanju pak traja prosće předołho. „Normalne zarjadniske jednanje njedosaha“, rěkaše. Při tym wobdźělnicy zetkanja na to pokazuja, zo rozwaliny mosta wažnu rěčnu dróhu mjeztym nimale hižo tři měsacy blokuja.

Mjez kritikarjemi dotalnych naprawow je tež bywši sakski ministerski prezident Stanisław Tilich. Wón na to skedźbni, zo je Łobjo Čěskej republice „ze zrěčenjom přilubjeny přistup k Hamburgskemu přistawej“. Tomu měło město wotpowědować a so do spěcha měć.

Nic brěmjo, ale šansa!

štwórtk, 05. decembera 2024 spisane wot:
Měrćin Nowak-Njechorński je ze swojim darom serbskemu ludej nic brěmjo, ale bytostne herbstwo zawostajił. Serbam w narańšich kónčinach je tole wažne zetkawanišćo, kotrež móhło so nětko jako centrum za wšitkich Serbow wuwić. Potencial měłoj tež cyła Domowina a Załožba za serbski lud spóznać. Idejow za dale wuwiwanje ležownosće wšak je dosć. ­Atmosfera w a při Domje Měrćina No­waka-Njechorńskeho je jara wosebita. Tam so zawěsće tón abo tamny rady kreatiwnje wuspyta. Wězo měli so prawje ­bórze škody wotstronić. Nimam to za ­brojenje pjenjez, ale wažny zakład za ­wuwiće něšto wosebiteho. Tež zarjadowanje bě­rowa za motiwatora projekta ZARI by spomóžne było. Radworske dwórnišćo je tu z přikładom, wšako pokazuje, zo pjelni so dom w zwisku ze zarjadowa­njemi zaso ze žiwjenjom. A runje to bě dźě wotmysł Njechorńskeho, kotryž sej pře­ješe, zo ma dom kulturne schadźowanišćo być. Bianka Šeferowa

To a tamne (05.12.24)

štwórtk, 05. decembera 2024 spisane wot:

Cyły skład strašnych rozbuchadłow je policija na němsko-čěskim pomjeznym přechodźe Hellendorf južnje Drježdźan sćazała. W kófrowym rumje wosoboweho awta namakachu zastojnicy tři kartony z pyrotechniku: 36 kulowych bombow, praskotaki a wulku bateriju wohnjostroja z 22 kilogramami rozbuchliny. Za wotstronjenje eksploziwneje namakanki zazwonichu fachowcow za znješkódnjenje municije. 21lětnemu wobsedźerjej hrozy chłostanje.

Dotal najwuspěšniša kniha lěta je edi­cija Angele Merkel „Swoboda“. Prěni tydźeń su žiwjenske dopomnjenki bywšeje zwjazkoweje kanclerki wjace hac 200 000 króć předali. Tole je wuslědk přepytowanja předewzaća Media Control, kotrež předawanje knihow w Němskej registruje a lisćinu najpožadanišich knihow zestaja. Knihu Merkel „fulminantnje“ předawaja.

Žadaja sej wotstup prezidenta

srjeda, 04. decembera 2024 spisane wot:

Seoul (dpa/SN). Hodźiny chaosa w Južnej Koreji: Chětro njewoblubowany prezident Yoon Suk Yeol je wot njeho njewočakowano wukazane wójnske prawo po někotrych hodźinach zaso zběhnył. Do toho běchu jeho zapósłancy parlamenta jednohłósnje namołwjeli, wuwzaćny staw zaso zběhnyć. Nětko jeho opozicija namołwja, wotstupić. W Seoulu su minjenu nóc tysacy ludźi přećiwo postupowanju prezidenta protestowali.

Trump argumentuje kaž Biden

New York (dpa/SN). Wužiwajo argumenty prezidenta USA Joewa Bidena při wobhnadźenju toho syna Huntera žadaja sej prawiznicy přichodneho prezidenta Donalda Trumpa, zo sudnistwo wusud přećiwo Trumpej zatajenych přepokazankow zaso zběhnje. Biden bě „njesprawne“ a politisce motiwowane wobchadźenje justicy ze swojim synom šwikał. Samsne „politiske dźiwadło“ je tež Trump dožiwił, prawiznicy argumentuja.

Putin namołwja Erdoğana

W stolicy Georgiskeje Tbilissiju su tež minjenu nóc přećiwo knježerstwu kraja protestowali. Při tym dóńdźe k namócnym rozesta­jenjam mjez demonstrantami a policiju. Nastork protestow je njedawny rozsud ministerskeho prezidenta Iraklija Kobakhidze, jednanja wo přistup Georgiskeje k Europskej uniji hač do lěta 2028 přestorčić. Foto: dpa/Alexander Patrin

Kónc knježerstwa w Francoskej?

srjeda, 04. decembera 2024 spisane wot:

Paris (dpa/SN). Zapósłancy francoskeje Narodneje zhromadźizny chcedźa dźensa wo wotumje njedowěry přećiwo knježerstwu wothłosować. Za to předležitej jim dwě próstwje. Zapodałoj běštej je ­lěhwo Lěwicy a prawicarsko-narodni wokoło Marine Le-Pen.

Wobkedźbowarjo wočakuja, zo opozi­ciji mjeńšinowemu knježerstwu dowěru ­sćazatej. Ministerski prezident Michel Barnier by w tym padźe nuzowany był wotstupić a statnemu prezidentej Emmanuelej Macronej swój wotstup zapodać. Knježerstwo Barniera je hakle tři měsacy w zastojnstwje. Politiske poměry w Francoskej su komplikowane, dokelž njeje žaneje jasneje wjetšiny w parlamenće.

Ukraina prosy wo dalšu pomoc

srjeda, 04. decembera 2024 spisane wot:
Brüssel (dpa/SN). Ukraina prosy wonkownych ministrow čłonskich statow NATO wo 19 dalšich lětadła wotwobaracych systemow přećiwo ruskim nalětam. Energijowa syć dyrbjała w zahajacej so zymje lěpje škitana być, rjekny ukrainski wonkowny minister Andrij Sybiha na zetkanju ministrow w Brüsselu. Ukraina chce wosebje systemy z USA, Wulkeje ­Britaniskeje a Němskeje. Te móhli hro­žacemu wulkemu wotpinjenju miliny ­zadźěwać, kotryž by kraj zlemił. To znajmjeńša měni Sybiha. Zwjazkowy kancler Olaf Scholz (SPD) bě na swojim wopyće póndźelu připowědźił, zo pósćele Němska Ukrainje hišće w decembru dwaj systemaj Iris a dalše lětadła wotwobarace brónje. Ruska měri so wosebje na elektrisku infrastrukturu Ukrainy.

W Sakskej sej CDU a SPD přezjednej

srjeda, 04. decembera 2024 spisane wot:
Drježdźany (dpa/SN). W Sakskej stej so CDU a SPD w dalokej měrje na koaliciske zrěčenje dorozumiłoj. Dokument chcedźa zastupnicy wobeju stronow w běhu popołdnja předstajić, medije rozprawjeja. CDU a SPD wot srjedź nowembra wo wutworjenju mjeńšinoweho knježerstwa jednatej. Nowemu knježerstwu CDU a SPD pobrachuje w krajnym sejmje dźesać hłosow. Wurunać chcedźa tole z hłosami opozicije, tež ze stron AfD. Za to planuja „mechanizm konsultacijow“ wo jednotliwych zakonjach w parlamenće. Minister za wobswět Wolfram Günther (Zeleni) warnuje před pobrachowacej wjetšinu při wólbach Michaela Kretsch­mera (CDU) za ministerskeho prezidenta. Tež za etat njeje žana wjetšina w krajnym sejmje wotwidźomna. Günther ma tole za „hoberski problem, w kotrymž Sakska tči“. Přichodna koalicija CDU a SPD spěcha wotpohladnje do chaosa, takle njemóžeš w kraju knježić. Zamołwity za to je ministerski prezident, Günther rjekny. „Kretschmer je wospjet rjekł, zo ze Zelenymi nochce“, wón doda.

Što tči za protestami?

srjeda, 04. decembera 2024 spisane wot:

Kak so wobrazy tola runaja: Protesty w Georgiskej přećiwo tamnišemu knje­žerstwu dopominaja mje na podawki w ukrainskej stolicy Kijewje. W nowembru 2013 bě so tehdyši prezident Wiktor Janukowič spjećował, tak mjenowane asociěrowanske zrěčenje z Europskej uniju podpisać. Na to wudyrichu protesty na torhošću Maidanje w Kijewje – spočatnje měrliwje, potom namócnje a skónčnje krawnje. Lěta 2022 je tam samo wójna wudyriła, kotraž hač do dźensnišeho traje.

Nadźijam so jara, zo wšitcy zamołwići z tutoho zahubneho procesa wuknu. Mjez Berlinom a georgiskej stolicu Tbilissijom leži 3 400 kilometrow. Trjeba Europska unija woprawdźe kraj pod Kawkazom w swojich rjadach? Snano pak tči tež ­wo wjele wjace za tutymi protestami. Z Ukrainy wšak wěmy, zo chowaja so za tajkimi podawkami tež stajnje strategiske a geopolitiske zajimy. Tute měrja so w prěnim rjedźe na zemske pokłady a wosebje – přećiwo Ruskej. Marko Wjeńka

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND