Nadpad politisce předźěłaja

póndźela, 23. decembera 2024 spisane wot:

Po smjertnym atentaće na Magdeburgske dohodowne wiki

Magdeburg (dpa/SN). Po atentaće na adwentne wiki w Magdeburgu z pjeć smjertnymi woporami a tójšto ćežko zranjenymi su dźensa započeli, namócny njeskutk politisce předźěłać. W Magdeburgu je so rada najstaršich krajneho sejma zešła. Wodźacy gremij parlamenta chcyše sej přehlad wo podawku stworić. Centralne prašenje bě, hač bychu smjertnej jězbje awta zadźěwać móhli. Tež móžne konsekwency hladajo na lěpši škit ludźi su wobrěčeli. Zwjazk wokrjesow Němskeje na to pokazuje, zo njeje dospołny škit adwentnych wikow móžny.

Zwjazkowa nutřkowna ministerka Nan­cy Faeser (SPD) je so po smjertnej jězbje w Magdeburgu za to wuprajiła, planowane naćiski zakonjow nastupajo nutřkownu wěstotu spěšnje wobzamknyć. Ručež su přepytowanja jasny wobraz wo skućićelu a pozadkach njeskutka wunjesli, chcedźa zamołwići wotpowědne konsekwency z toho sćahnyć. Po islamistiskim nadpadźe w Solingenje běchu hižo postajenja brónjow dla přiwótřili.

Kompleksny pad

póndźela, 23. decembera 2024 spisane wot:
Prěnja myslička, jako sedźach jako hósć w sudniskim jednanju „Monika přećiwo labelej LABA“ běše: Njeje to, hladajo na personalne wuskosće na sudnistwach, brojenje resursow? 80lětna na tym wobstawa, zo so wobraz, z kotrymž je portretowana, njewozjewi. Je zawěsće wažnišich a nuznje trěbnych juristiskich rozsudow, na přikład w njeličomnych padach werbalnych a ćělnych atakow na politikarjow w Němskej. Pad „Monika“ pak je kompleksny dosć, zo móhł po swojim rozrisanju być precedencny pad w němskim prawnistwje. Najskerje tohodla běše sej sudnica dweju referendarow sobu přeprosyła. Wona ma mjez prawom na swójskim wobrazu a swobodu wuměłstwa wotwažować. Při tym dyrbi tež na wotmysł labela LABA dźiwać, kotryž chce ze šěrjenjom twórby Hanki Krawcec serbsku kulturu spěchować. A dokelž wuměłča přiwuznych njeměješe, na kotrychž je prawo na wuměłske zawostajenstwo přešło, dyrbi so sudnistwo tež z tutym aspektom zaběrać. Milan Pawlik

To a tamne (23.12.24)

póndźela, 23. decembera 2024 spisane wot:

Prěnja w pěstowarni być chcyše štyrilětna holčka w Unna w Sewjerorynsko-Westfalskej. W nocy na njedźelu je so wona skradźu ze staršiskeho domu zminyła a k bliskej pěstowarni doběžała. Tam so wona před durje lehny a sej wusny. Susodka dźěćo wuhlada a policiju zawoła. Zastojnicy dowjezechu štyrilětnu domoj. Pěstowarnja je njedźelu zasadnje zawrjena a hodownych dnjow dla tak a tak hakle klětu zaso přistupna.

Bjezmała do morja padnyło je lětadło z 170 pasažěrami w Norwegskej. Mašina bě po přizemjenju na betonowej čarje dale jěła a jeno něšto metrow před morjom stejo wostała. Sylny wichor bě lětadło doprědka suwało. Nimo toho bě pista hładka. Ludźo w lětadle wuńdźechu ze stróželemi, wšitcy móžachu mašinu njezranjeni wopušćić. Mnohich šokowanych dyrbjachu psychologisce zastarać.

Wobydlerjam Düsseldorfa a wokoliny skići so tele dny stajnje zaso spektakularny wobraz: Wustajerjo přiwjezu čołmy a łódźe kaž tutón luksusowu łódź z Wulkeje Britaniskeje na bližace so mjezynarodne wiki „Boot“, kotrež wotměja so tam wot 18. do 26. januara. Su to po informacijach zarjadowarjow najwjetše wiki swojeho razu na swěće. Foto: pa/Martin Meissner

Trump pokazuje swoju móc

pjatk, 20. decembera 2024 spisane wot:

Washington (dpa/SN). W USA bliži so móžny „shutdown“, kotryž by dźěło knježerstwa zlemił. W Domje reprezentantow je naćisk zakonja za přechodny etat zwrěšćił. Hač so demokraća a republikanojo hač do jutřišeho dojednaja, njeje wěste. Bjez dojednanja su srědki knježerstwa přetrjebane. Wot póndźele dyrbja ministerstwa dźěłać přestać. Přistajenym njemóža wjace mzdu płaćił. Je to kampanja Donalda Trumpa, kiž chce tak hižo raz pokazać, zo ma móc w kraju.

Salvinijej hrozy jastwo

Palermo (dpa/SN). W procesu přećiwo zastupowacemu ministerskemu prezidentej Matejej Salvinijej toho wobchadźenja z migrantami dla wočakowachu dźensa wusud sudnistwa. Statne rěčnistwo žada sej šěsć lěta jastwa. Wone Salvinijej wumjetuje, zo je 2019 jako nutřkowny minister łódźi pomocneje organizacije z ćěkancami tydźenje dołho zakazał, do přistawa Lampedusa přijěć. Salvini ma proces za politiske přesćěhanje.

Za prawa žonow demonstrowali

Nadpad na Kijew

pjatk, 20. decembera 2024 spisane wot:
Kijew (dpa/SN). Ruska je z raketowym nadpadom dźensa rano w ukrainskej stolicy Kijewje wulke škody zawostajiła. Pomocnicy rěča wo mortwym wobydlerju a dźewjeć zranjenych. Ličba woporow móhła hišće rozrosć, dokelž we wjacorych měšćanskich štwórćach hišće přećiwo wohenjam wojuja. Po informacijach wójska je Ruska tež balistiske rakety zasadźiła. Při nalětach bu tež syć wobškodźena, kotraž bydlenja a wjacore chorownje z ćopłotu zastaruje. We wokolinje ­Kijewa su ruske truty škody načinili. Njedaloko lětanišća Boryspol je w hoberskim składźe woheń wudyrił.

Hospodarstwo Sakskeje słabnje

pjatk, 20. decembera 2024 spisane wot:
Drježdźany (dpa/SN). Hinak hač w druhich wuchodoněmskich zwjazkowych krajach je hospodarstwo w Sakskej lětsa woteběrało. Tole zwěsća institut Ifo w swojim najnowšim přepytowanju. Mjeztym, zo wěšća wšemu wuchodej rozrost nutřkokrajneho bruttoprodukta 0,3 procentow porno lěće 2023, wočakuja w Sakskej minus 0,5 procentow. Z tym leži Sakska tež za cyłoněmskich wuwićom (minus 0,1 procent). Pozadk wuwića je po informacijach instituta w Drježdźanach wjetša wotwisnosć wot industrije, štož cyłkowny wuslědk wobwliwuje. Wosebje wusměrjenje na awtomobilowu industriju so negatiwnje wuskutkuje. Awtomobilowa branša je po informacijach hospodarskeho ministerstwa najsylniša wotnožka. Wona přinošuje štwórćinu wšeho industrijneho wobrota a třećinu wobrota eksporta. Awtotwarcy Volkswagen, BMW a Porsche maja zhromadnje ze 780 dodawaćelemi 95 000 přistajenych.

UNO chce posudk

pjatk, 20. decembera 2024 spisane wot:
New York (dpa/SN). Hłowna zhromadźizna UNO žada sej wot mjezynarod­neho sudnistwa posudk nastupajo winowatosć Israela, Palestinjanow zastarać. Prawniski posudk ma zwěsćić, w kotrej měrje dyrbi Israel pomoc UNO a mjezynarodnych organizacijow dowolić. Wot Norwegskeje zapodata rezolucija w najwyšim gremiju UNO je přemóžacu wjetšinu 137 hłosow dóstała. Tež Němska je za to hłosowała. USA su runje tak kaž ­Israel přećiwo tomu hłosowali. Pozadk je rozsud israelskeho parlamenta, pomocnemu skutkej UNO dźěło zakazać.

Rozsudźa wo cyłoněmskej jězdźence

pjatk, 20. decembera 2024 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Financowanje cyłoněmskeje jězdźenki za přichodne lěto steješe dźensa w srjedźišću wuradźowanjow zwjazkoweho sejma a Zwjazkoweje rady. K tomu trěbna bě změna zakonja wo regionalizowanju. Při tym dźe wo přepisanje zbywacych srědkow statnych při­płatkow na přichodne lěta. SPD, Zeleni a CDU/CSU běchu so na to dojednali. ­Nimo zwjazkoweho sejma chcyše tež Zwjazkowa rada přihłosować. Tuchwilu płaći jězdźenka 49 eurow wob měsac. ­Klětu podróša ju na 58 eurow.

Dołhodobne financowanje jězdźenki je njewěste. Srědki Zwjazka su jenož za 2025 zaplanowane. Knježerstwo přinošuje kóždolětnje 1,5 miliardow eurow, zo by straty wobchadnych zawodow wurunało. Kraje přinošuja tohorunja 1,5 miliardow eurow. Městopředsyda frakcije CDU/CSU Ulrich Lange bě rjekł: Što so po 2025 stanje, dyrbi nowe zwjazkowe knježerstwo w nowej koaliciji rozsudźić. Po posudku wobchadnych fachowcow je jězdźenka jara wuspěšna. W Němskej wužiwa ju tuchwilu 13 milionow ludźi.

Scholz znowa z Trumpom rěčał

pjatk, 20. decembera 2024 spisane wot:

Na wjerškowym zetkanju EU wo postupowanju Ukrainy dla wuradźowali

Brüssel (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Olaf Scholz (SPD) je po swojim telefonaće z přichodnym prezidentom USA Donaldom Trumpom optimistiski, zo Europa a USA nastupajo podpěru na dobro Ukrainy dale za samsny postronk ćahnu. „Wězo z jasnej perspektiwu, zo budźe měr fairny za Ukrainu, kotraž móže swoju suwerenitu zakitować, a zo je morjenje skónčnje nimo“, Scholz na nowinarskej konferency po wjeršku EU w Brüsselu doda. „Dyrbimy wšitko za to činić.“

Tež z nowym prezidentom Trumpom budźe wothłosowana politika Ukrainje napřećo trěbna, je sej Scholz wěsty. „Tole je po mojim posudku tež móžne“, Scholz rjekny. Bě to mjez druhim druha rozmołwa kanclera z Trumpom po toho wólbnym dobyću 5. nowembra. 20. januara republikana jako naslědnika Joewa Bidena spřisahaja. Pod toho nawodnistwom su so USA z najwažnišim zwjazkarjom a dodawaćelom brónjow Ukrainje wuwili.

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND