Hordźe so wojowarjo dobyćerskich milicow w Syriskej po powalenju režima mócnarja Bashara al-Assada ze swojimi brónjemi a chorhojemi před symbolemi kraja k foće zestupaja, kaž tule na kromje města Latakia. Po wšěm swěće so nadźijeja, zo je ­njewočakowany přewrót zdobom zazběh měrliweho přichoda Syriskeje a wšeho regiona. Foto: dpa/Umit Bektas

Ruske truty na ukrainske města

pjatk, 13. decembera 2024 spisane wot:

Kijew (dpa/SN). Ruska je Ukrainu minjenu nóc znowa masiwnje z trutami nadběhowała. W stolicy Kijewje a w druhich kónčinach kraja rujachu sireny. Wobydlerjo běchu namołwjeni, so do škitnych rumnosćow podać. Wo škodach njeje ­ničo znate. Nadpady registrowachu mjez druhim w městach Sumy, Charkiw a Wynnyzja na zapadźe kraja.

Na fronće so połoženje ukrainskich zakitowarjow dale pohubjeńša. Južnje města Kurachowe hrozy ukrainskim jednotkam wobkruženje přez ruske wójsko. Rozkazowarjo wo tym rozmysluja, so wróćo sćahnyć. Mjeztym připowědźa USA dalšu wojersku pomoc w hódnoće 500 milionow dolarow za Ukrainu. Pósłać chcedźa rakety a bojowe tanki.

CSU dale přećiwo Zelenym

pjatk, 13. decembera 2024 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). CSU njeje w prašenju móžneje koalicije unije CDU/CSU ze Zelenymi po wólbach krajneho sejma k žanym kompromisam zwólniła. „Robert Habeck njebudźe z nami za kuchinskim blidom sedźeć a Zeleni nic za kabinetnym blidom“, rjekny šef krajneje skupiny CSU w zwjazkowym sejmje Alexander Dobrindt Augsburgskim nowinarjam wo Zelenych a jich hospodarskim ministrje.

Unija chce změnu dotalneje politiki přesadźić. „Ze Zelenymi njeje tajka politiska změna w Němskej předstajomna. Njecham Roberta Habecka ani za mojim kuchinskim blidom ani w tepjerni w pincy widźeć“, Dobrindt měni. Habeck je „mjezwočo hospodarskeje krizy w Němskej“. Dobrindt spřećiwja so tak runje kaž předsyda CSU Markus Söder jasnje kanclerskemu kandidatej CDU Friedrichej Merzej (CDU), kiž koaliciju ze Zelenymi njewuzamkuje. Habeck chcył tež w nowym knježerstwje z ministrom być.

Lětsa žane nowe zakonje wjace

pjatk, 13. decembera 2024 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy financny minister Jörg Kukies ma nowy zakoń za dawkowe wolóženja a wyši dźěćacy pjenjez hakle klětu za móžny. „Lětsa tole wjace njewobzamknjemy. Za to je prosće přepozdźe“, rjekny politikar SPD nowinarjam. Dyrbjał-li zwjazkowy sejm zakoń spěšnje schwalić, móhła jón Zwjazkowa rada hišće do dočasnych wólbow zwjazkoweho sejma 21. februara 2025 doskónčnje wobzamknyć. Hač k tomu dóńdźe, wotwisuje wot CDU a FDP, Kukies rjekny. Po zwrěšćenju amploweje koalicije nimatej SPD a Zeleni žanu parlamentarisku wjetšinu wjace. Zwjazkowy kancler Olaf Scholz (SPD) je připowědźił, zo chcył najebać to hišće cyły rjad zakonjow do móžnych nowowólbow přesadźić.

Faeser za jednotu EU Syričanow dla

pjatk, 13. decembera 2024 spisane wot:

Brüssel (dpa/SN). Zwjazkowa nutřkowna ministerka Nancy Faeser (SPD) žada sej zhromadne europske postupowanje nastupajo móžny nawrót syriskich ćěkancow do jich domizny. „By najwunošniše było, tole zhromadnje organizować“, rjekny Faeser na zetkanju nutřkownych ministrow EU w Brüsselu.

Tež awstriski nutřkowny minister Gerhard Karner (ÖVP) wupraja so za jednotnu liniju EU. Zdobom wón w Brüsselu namołwješe, so w tym prašenju do spěcha měć. Azylowe jednanja ćěkancow přetorhnyć a runočasnje nawrót přihotować, „to njemóžemy dołho čakać“.

Braniborski krajny sejm je so dźensa tohorunja z móžnym nawrótom syriskich ćěkancow do domizny zaběrał. Frakcija AfD bě po powalenju mócnarja Assada a noweho połoženja w Syriskej dla wo wurjadne posedźenje prosyła. Strona sej žada, azylowe jednanja přetorhnyć.

Politikarjo diplomy kupowali

pjatk, 13. decembera 2024 spisane wot:

Wrócławski wyši měšćanosta a nawoda sejma do skandala zaplećenaj

Waršawa. Pólska towaršnosć bědźi so tuchwilu z korupciskej aferu, kotraž ma potencial, dowěru ludźi do politikarjow střasć. Dźe wo kupowane diplomy.

To a tamne (13.12.24)

pjatk, 13. decembera 2024 spisane wot:

Wjace hač 3,5 milionow eurow nazběrał je José Careras we wobłuku swojeje mjeztym 30. telewizijneje gale na dobro ludźi, kotřiž su na leukemiju schorjeli. „Sym přemóženy a jara dźakowny za trajacu podpěru darićelow. Na prěnim zarjadowanju 1995 njebych sej zwažił, wo tym sonić“, rjekny 78lětny operowy spěwar k wuslědkej akcije w Lipsku, kotryž sćelak MDR wusyłaše. Loni běchu po tutym puću 3,3 miliony eurow nazběrali.

Mysteriozne truty na njebju wuchodneho pobrjoha USA nuzuja Běły dom we Washingtonje k oficialnemu stejišću. „Nimamy žane dopokazy, zo su informacije wo wobkedźbowanych lětacych objektach za wěstotu USA wohrožowace“, rjekny direktor za komunikaciju Běłho domu John Kirby. Swědkojo rozprawjeja stajnje zaso wo wulkich potajnych trutach na nócnym njebju.

Wjeseli mje, zo je so nastupajo prašenja kolonizacije a indigenity Serbow něšto podobne kaž debata wuwiwała, kotruž po mojim měnjenju nuznje trjebamy a kotruž bych sej tež w delnjoserbskich medijach přała. Interview ze sobudźěłaćerjemi resp. sobudźěłaćerkami Serbskeho instituta (14. nowembra), kotryž je debaće polěkowała, pak je mje chětro zadźiwał. Někotre wažne znapřećiwjenja su so w Serbskich Nowinach hižo wozjewili. Někotre dypki chcu wudospołnić. Kaž Robert Lorenc, kotrehož sej wulce wažu, rěču tež ja jako europska etnologowka. Sym na samsnym instituće kaž wón promowowała a tam předewšěm nawuknyła, zo woznamjenja wědomosć kompleksnosć, rozestajenje měnjenjow a diskurs. Za wšěm tym w interviewje podarmo pytam. Město toho so sugeruje – spodźiwneho razu w najrjeńšej jednohłósnosći wšěch interviewowych partnero(k)ow –, zo njejedna so wo nahlady, ale wo wěste wědomostne wěrnosće. Tole mam w postfaktiskej dobje, w kotrejž so hustodosć mjez měnjenjom a faktom njerozeznawa, za problematiske.

Rumunsku a Bołharsku přiwzali

štwórtk, 12. decembera 2024 spisane wot:

Brüssel (dpa/SN). Bołharska a Rumunska přistupitej wot lěta 2025 dospołnje Schengenskemu rumej bjez pomjeznych kontrolow. Hižo wot měrca 2024 su kontrole na lětanišćach a w přistawach zběhnyli. Nětko je tež nadróžny wobchad do wobeju krajow bjez kontrolow móžny. Tole zdźěla Madźarska, kotraž tuchwilu předsydstwo Rady EU wukonja, po jednohłósnym wobzamknjenju wšitkich 27 čłonskich krajow EU.

UNO žada sej přiměr w Gazy

New York (dpa/SN). Hłowna zhromadźizny UNO žada sej z rezoluciju hnydomny a trajacy přiměr bjez kóždych wuměnjenjow w Gazaskim pasmje kaž tež hnydomne pušćenje wšěch w pasmje jatych zastajencow. Němska je zhromadnje z 157 dalšimi čłonami w New Yorku za naćisk rezolucije hłosowała. Dźewjeć krajow bě přećiwo tomu, mjez nimi USA a Israel. Rezolucije hłowneje zhromadźizny UNO njejsu zawjazowace, maja pak wulki symboliski wuznam.

Weil: Jednanja sprostnjene

Zwjazkoweho prezidenta Franka-Waltera Steimeiera su wčera w stolicy Nigerije, Abuja, z wojerskej ceremoniju witali. W palasće wočakowaše hosća z Němskeje prezident Bola Tinubu. Dźensa chcyše Steinmeier hospodarsku metropolu Lagos wopytać a so tam mjez druhim z předewzaćelemi zatkać. Foto: dpa/Bernd von Jutrczenka

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND