Zasadźenje policije w Hołbinje

srjeda, 08. januara 2025 spisane wot:
Spektakularne zasadźenje policije je póndźelu wječor w Hołbinje, we wjesnym dźělu Załomja, wulku kedźbnosć zbudźiło. Wobydlerjo běchu w tamnišim hrodźe pa­duchow wobkedźbowali a policiju zawołali. Zastojnicy namakachu ćežko zranjeneho paducha. 24lětny muž z Kolumbiskeje bě so prawdźepodobnje při ćěkańcy zranił. Po pokiwje na dalšich wobrónjenych skućićelow přijědźe wosebita jednotka policije, kotraž dom wobstupi. Při přepytowanju pak nikoho njenamakachu. Hród je sydło wjele diskutowaneho strowotniskeho centruma, kotrež nałožuje alternatiwne formy hojenja. Hač měrješe so nadpad zaměrnje na centrum, njeje znate. Foto: Christian Essler

2024 mjenje ludźi do kina šło

srjeda, 08. januara 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Ludźo w Němskej njejsu loni hižo tak často do kina šli kaž w lěće 2023. Cyłkownje su filmowe dźiwadła Němskeje lěta 2024 po dotalnych informacijach 80,9 milionow zastupnych lisćikow předali, rozprawja hłowny zwjazk kinow Němskeje. Přirunujo z lětom 2023 je ličba wopytowarjow kinow wo 7,3 procenty woteběrała.

Podźěl němskich filmow wučinja při tym po ličbje předatych lisćikow dobre 19 procentow a wostanje na niwowje lěta 2023. Hladajo na stawk filmowcow w Hollywoodźe w lěću 2023, kiž bě dypkownu produkciju wjacorych filmow haćił a na powšitkownje napjate hospodarske połoženje, wostanje kinowe lěto 2024 cył­kownje widźane stabilne, zwjazk zdźěla. Wosebje wuspěšny bě hodowny čas z dwěmaj milionomaj wopytowarjow.

„Kinowe lěto 2024 je pokazało, zo wostanje branša tež w ćežkich časach spušćomna a zo móže so z přeswědčacymi poskitkami přesadźić“, rjekny nawodnica předsydstwa zwjazka Christine Berg. Filmowe dźiwadła pak trjebaja planowansku wěstotu a politisku podpěru. Za dalewobstaće su inwesticije rozsudne.

To a tamne (08.01.25)

srjeda, 08. januara 2025 spisane wot:

Čilanje při nadróžnej latarni měješe za psa w Schwarzenbachu nad Solawu smjertny wukónc. Psyk poćerpi dyr miliny. Policija tuka na techniski defekt latarnje, kotryž je krótkospjeće zawinił. Wěstoty dla su w měsće 400 lampow samsneho typa najprjedy raz hasnyli. Po techniskim přepruwowanju chcedźa je zaso zapinyć. Psej wšak tole hižo njepomha.

Nimale dwaj tydźenjej je 23lěny student po lěsach a horach w juhozapadźe Awstralskeje błudźił. Pućowarjo su jeho připadnje zetkali, po tym zo bě 300 pomocnikow wjacore dny podarmo za nim pytało. Žiwił je so student z wody rěčkow a wot šokolody, kotruž je we wopušćenej chaće namakał. Narodny park Kosciuszko w awstralskim staće New South Wales je 6 700 kwadratnych kilometrow wulki a přiwabja ze swojoraznej klimu a horami pućowarjow a sněhakowarjow.

Za kulturu srědki njepřikrótšić

wutora, 07. januara 2025 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Frakcija Zwjazka 90/Zelenych w Sakskim krajnym sejmje wumjetuje financnemu ministerstwu pod wjednistwom CDU, zo wědomje čas hač k schwalenju dwójneho etata za drastiske zalutowanja znjewužiwa. Dokelž stej CDU a SPD hakle krótko do hód nowe knježerstwo w Sakskej wutworiłoj, stej swoje jednanja wo etaće hakle nětko zahajiłoj. Ze schwalenjom etata ličitej wosrjedź lěta. Nachwilneho hospodarjenja dla je financne ministerstwo financne srědki – wosebje we wobłuku kultury – wobmjezowało. Hač na mało wuwzaćow su spěchowane kulturne zarjadnišća jenož 30 procentow financneje potrjeby lońšeho lěta přizwolene dóstali. Tež Budyski Thespis-centrum Němsko-serbskeho ludoweho dźiwadła je wopor tutych financnych wobmjezowanjow, tak zdźěli intendant dźiwadła Lutz Hillmann.

„Škoda za towaršnosć je hižo wulka a rosće dale, jeli hnydom njereagujemy“, praji čłonka frakcije Zwjazka 90/Zelenych Claudia Maicher. Frakcija namjetuje, zo zamołwići zarjadniski předpis k nachwilnemu hospodarjenju předźěłaja a wjace srědkow k dispoziciji staja.

Instalaciju Habecka skónčili

wutora, 07. januara 2025 spisane wot:

Mnichow (dpa/SN). Instalacija z portretom kanclerskeho kandidata Zelenych Roberta Habecka na Mnichowskich Wrotach dobyća zbudźa rozhorjenosć. Policija je akciju mjeztym skónčiła, dokelž njemóžachu zamołwići trěbnu dowolnosć města předpołožić. Firma bě zdźěliła, zo jedna w nadawku Zelenych a zo planuje dalše akcije tutoho razu w druhim městach. Generalny sekretar bayerskeje CSU Martin Huber mjenowaše wólbnu akciju „nowu dimensiju zeleneje arogancy“.

Kickl předstaja swoje plany

Wien (dpa/SN). Po tym zo je wot awstriskeho zwjazkoweho kanclera Alexandera van der Bellena nadawk k wutworjenju noweho knježerstwa dóstał, je nawoda prawicarskeje FPÖ Herbert Kickl dźensa swoje plany zjawnosći předstajił. Wotpowědnu lisćinu temow bě wón z konserwatiwnej ÖVP hižo zestajał. K tomu słuša razniša azylowa politika. W septembru bě FPÖ wólby parlamenta dobyła. Pospyty, knježerstwo bjez prawicarjow wutworić, běchu zwrěšćili.

Wopory lěpje podpěrować

Z dobrej naladu na sněhakach reaguje tónle wobydler města Annapolis w staće USA Maryland na zymski wichor, kiž je tam ­nadróžny wobchad a zjawne žiwjenje w dalokej měrje zlemił. Dróhi su zalodźene, zarjadnišća njedźěłaja. Tež w bliskim ­Washingtonje maja problemy. Cyłkownje 60 milionow ludźi w USA je potrjechenych. Foto: dpa/Susan Walsh

Krawny nadpad wopominali

wutora, 07. januara 2025 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Dźesać lět po islamistiskim nadpadźe na francoski satiriski časopis „Charlie Hebdo“ w Parisu je zwjazkowy kancler Olaf Scholz (SPD) wopory wopominał. Hashtag #JesuisCharlie bu po „barbariskim nadpadźe“ po wšěm swěće znaty, piše Scholz na platformje X. „Smy dźensa kaž tehdy ze swojimi francoskimi přećelemi zwjazani. Nadpad měrješe so na swobodu a demokratiju – tole nihdy njeakceptujemy.“ Při njeskutku 7. januara 2015 je cyłkownje 17 ludźi žiwjenje přisadźiło. Do pomjatka zarył je so wosebje nadpad na redakciju časopisa „Charlie Hebdo“. Tam běchu islamisća dwanaće redaktorow a sobudźěłaćerjow runjewon wotprawili. Časopis je za swoje islam wusměšowace karikatury znaty.

Po 20 lětach z jastwa pušćeni

wutora, 07. januara 2025 spisane wot:
Washington (dpa/SN). Rozžohnowace so knježerstwo USA je jědnaće dalšich jatych ze zlě wuwołaneho lěhwa Guantánamo na Kubje pušćiło a do Omana wupokazało. Po informacijach zakitowanskeho ministerstwa USA pochadźeja mužojo z Jemena. Woni běchu wjace hač 20 lět bjez wobskóržby zajeći. Nětko je w lěhwje hišće 15 jatych. Lěhwo Guantánamo na kupje Kuba na tamnišim wojerskim zepěranišću USA Guantánamo Bay běchu po atentaće 11. septembra 2001 zarjadowali, zo móhli tam islamistiskich teroristow izolować. Z časami bě tam 800 ludźi zajatych. Wjetšina z nich njeje ni­hdy sudniski proces dožiwiła. Wobstejnosće jatby a formy přesłyšowanja zbudźichu wospjet mjezynarodnu kritiku.

Wólbne dobyće Trumpa wobkrućene

wutora, 07. januara 2025 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Kongres USA je dobyće republikana Donalda Trumpa při prezidentskich wólbach 5. nowembra 2024 oficialnje wobkrućił. Amtěrowaca wiceprezidentka Kamala Harris, kotraž bě při wólbach přećiwo Trumpej nastupiła a jemu podležała, je hamtski kónčny wuslědk na zhromadnym posedźenju wobeju komorow parlamenta wozjewiła. Trump bě wólby njewočakowano jasnje přećiwo Harris dobył.

Jako prezidentka senata měješe runje Kamala Harris nadawk, formalny proces wobkrućenja wólbneho wuslědka nawjedować. Certifikacija wólbneho wuslědka w parlamenće bě posledni wulki měznik do spřisahanja Trumpa za noweho prezidenta 20. januara we Washingtonje.

Formalny akt wobkrućenja wólbneho wuslědka bě so před štyrjomi lětami na dotal njesłyšany skandal wuwił. Po swojej wólbnej poražce bě Trump wo wólbnym wobšudnistwje rěčał a swojich přiwisnikow našćuwał. Tući na to kapitol namócnje nadběhowachu. Při rozestajenjach pjeć ludźi zemrěchu.

Dierks: Parlament móžnosćow

wutora, 07. januara 2025 spisane wot:

Prezident Sakskeho krajneho sejma namołwja k politiskim kompromisam

Drježdźany (dpa/SN). Prezident Sakskeho krajneho sejma Alexander Dierks je sej w swojej wčerawšej narěči na nowolětnym přijeću nowu politisku kulturu w parlamenće žadał. „Mój narok je, zo stanje so Sakski krajny sejm z parlamentom móžnosćow a natwara přichoda.“ Prezident krajneho sejma potwjerdźi, kak wažny kompromis za demokratiju je. Dwójny etat 2025/2026 je hnydom prěnje wužadanje w tymle nastupanju. ­Nimo toho wupraji so Alexander Dierks za nowy rozmach a wjetšu swobodu.

Před nimale 300 prošenymi hosćemi rjekny prezident krajneho sejma: „Wu­tworjenje noweho knježerstwa symbo­lizuje zdobom nowu dobu sakskeje demokratije a sakskeho parlamentarizma. Prěni króć w stawiznach swobodneho stata mamy statne knježerstwo, kotrež nima swójsku wjetšinu w Sakskim krajnym sejmje.“

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND