Wjace normality sej zdobyć

štwórtk, 28. nowembera 2019 spisane wot:

Tež na 29. Choćebuskim filmowym festiwalu serbske přinoški pokazali

To hišće dožiwiła njejsym! Zastupich, kaž přeco, do měšćanskeje hale, do organizatoriskeho srjedźišća Choćebuskeho filmoweho festiwala, zo bych sej w tamnišim medijowym centrumje swoje žurnalistiske podłožki wotewzała – dokal pak so wobroćić? Jako jenička steju před snano dźesać přizjewjenskimi městnami. Rozhladuju so a so němsce prašam: „A na koho mam so nětko wobroćić?“ Na to mi młoda žona serbsce wotmołwi: „Pójće prosće ke mni!“

Chcedźa so dale profesionalizować

štwórtk, 28. nowembera 2019 spisane wot:

Mjeztym 9. zetkanje syće Łužycafilm wotmě so we wobłuku 29. Choćebu­skeho filmoweho festiwala 8. a 9. nowembra. Dohromady něhdźe 30 ludźi wobdźě­li so na najwšelakorišich diskusi­jach wo stawje łužiskeho filma, na dźěłarničce přichoda, na rozmołwje z producentom „Błótowskeje kriminalki“ Wolfgangom Esserom a na před­stajenju aktualnych projektow.

Syć łužiskich filmowcow su w lěće 2015 załožili. Mjeztym ma wona wjace hač 60 čłonow, kotřiž so prawidłownje zet­kawaja – jónu nazymu na Choćebuskim, jónu nalěto na Nysowym filmowym festi­walu. Nimo festiwalow je sej syć Załož­bu za serbski lud kaž tež Sakski filmo­wy zwjazk jako partnera zdobyła, ma štyrjoch čestnohamtskich rěčnikow a internetnu stronu. Zakładne dźěłowe struktury za wuměnu tuž su.

Tež lětsa bě wuměna mjez filmowcami – k tomu wězo słuša, jako zakład sej najnowše produkcije kolegow wobhladać – wažna a wunošna. Jasne je, zo wuměnjenja za tworjenje filmow we Łužicy hišće­ tajke njejsu, kaž měli być. Spěchowanje projektow w serbsko-němskej Łužicy pobrachuje – tele žałosćenje ćehnješe so kaž mantra po jednotliwych zetkanjach.

Žurle derje wućežene byli

štwórtk, 28. nowembera 2019 spisane wot:

Nazymskej koncertaj tež na nowymaj hrajnišćomaj wabiłoj

Budyšin (SN/bn). Rjad nazymskich koncertow je tež lětsa znowa tójšto zajimcow přiwabił. Cyłkownje něhdźe 700 ludźi je dohromady jědnaće zarjadowanjow – jedne z nich hižo nalěto we Worcynje – w Delnjej, srjedźnej a Hornjej Łužicy wopy­tało. „Hladajo na kapacitu žurlow, skićacych přerěznje 60 hosćom městno, woznamjenja to dosć dobre wućeženje. Sym jara spokojom – z ličbu wopytowarjow runje tak kaž programami wospjet wysokeho wuměłskeho niwowa“, roz­jimuje za koncerty w nadawku Załožby za serbski lud zamołwita Marija Swier­czekowa. Wosebite wjerški nochce wona wuzběhnyć, dokelž „bě kóždy swojorazny a jónkrótny. Wšitcy sobuskutkowacy su so z wulkej prócu a mě­sacy dołho na swoje programy přihotowali. Ći, kotřiž běchu tež hižo loni tajki předstajili, su na to dźiwali so njewospjetować. Jara mje wjeseli, zo su wopytowarjo noweho hrajnišća we Wulkich Ždźarach poskitk tak derje přiwzali. Tež wot tamnišich partnerow namjetowana wuměna Wo­jerowskeje Kulturneje fabriki z Krabatowym młynom w Čornym Chołmcu je so wudaniła.

Znowa w fokusu stałoj: narodna drasta a moda

štwórtk, 28. nowembera 2019 spisane wot:

Budyšin (CRM/SN). W zwisku z tučasnje aktualnej wosebitej wustajeńcu SORBIAN STREET STYLE w Budyskim Serbskim muzeju poskići wčera wječor docentka Eva Howitz z Lipska wědomostny přednošk na temu „Narodna drasta a moda“. W naslědnej diskusiji so wujewi, zo móhła so tale za nas Serbow wosebje zajimawa tema z palacym problemom stać, jeli so předołho dlijimy.

Docentka Eva Howitz je na renoměrowanej Wysokej šuli za wuměłstwo hród Giebichenstein w Halle design, fashion & make-up studowała. Tak wě wobłuki, kotrež su z drastu a modu wusko zwja­zane, z widom wuměłče tež w praksy na­ło­žować a zdobom z wědomostneje perspektiwy rozkłasć. Jako swobodnje dźěłacu wuměłču-designerku, kotraž je zdobom požadana přednošowarka, zaběraja ju tohorunja psychologiske aspekty nošerkow a nošerjow aktualneje mody kaž tohorunja nošerkow a nošerjow narodneje drasty we wšelakich regionach.

Zelena swěca

štwórtk, 28. nowembera 2019 spisane wot:

Berlin (SN). Kurator dr. Robert Lorenc je swoju wiziju nastupajo zhromadnu pućowansku wustajeńcu, kotruž zdźěłuja zastupjerjo štyrjoch awtochtonych narodnych mjeńšin a skupina rěčnikow delnjoněmčiny, na zetkanju minjene dny gremijej ekspertow a mjeńšinowej radźe w Berlinje předstajił. Jeho ideje běchu přeswědčiwe, kaž mjeńšinowy sekretariat w zwjazkowym ministerstwje nutřkowneho wčera zdźěli. Čłonojo mjeńšinoweje rady su so jednohłósnje za koncept přehladki wuprajili a zelenu swěcu dali, zo na projekće wobdźěleni pućowansku wustajeńcu klětu zeskutkownja.

Minjene tydźenje je so tójšto stało. Wuhotowarjo wustajeńcy wopytachu sydlenske kónčiny mjeńšin za rešerše. Dale su woni wotpowědny design wuwili a mysle za digitalne medije koncipowali.

Štož bě so před nimale połsta lětami z wołojnikowej rysowanku započało, pokazowaše w běhu połsta dnjow wuměłska instalacija FOR FOREST w stadionje Celovec/Klagenfurt. Na wšě 200 000 ludźi putnikowaše wot 9. septembra do 27. oktobra do stadiona, zo bychu sej tam wobhladali lěs w nazymskej pyše. Nastork za instalaciju dał bě Max Peintner ze swojej twórbu „Njewobmjezo­wana přićahliwosć přirody“ z lěta 1970/1971. Wón so tehdy prašeše: Kak drje by było, by-li lěs zhubjeny był abo by-li so jeničce wo wustajenišćo w stadionje jednało? Nětko je němsko-šwi­carski galerist Klaus Littmann swój són w Celovecskim stadionje zwoprawdźił a 299 štomow wopřijacu instalaciju na hrajnišću wutworił. Bul bu narunany ze šumjenjom lěsa, čičolenje ptačkow zwuraznja přiwysk ludźi. Najwjetše wužadanje bě, zestajeć přerězk wšitkich družin měšanych lěsow w Europje. Tak chcyše wuměłc kedźbnosć zbudźić na fakt, zo lěsna kultura mrěje. Na wopyće lěsa w stadionje mi bě, jako bych w špihelu naše socialne procesy widźał – eroziju mnohotnosće a rosćacu jenakorosć.

Wobkuzłacy swět bajkowych postawow a wobrazow z lodu móža wopytowarjo wot minjeneho kónca tydźenja w Drježdźanach dožiwić. Na Kinsporskej dróze na kromje města su mjezynarodni wuměłcy pod hesłom „Zymske bajki“ swojorazny bajkowy swět stworili. Předźěłali běchu za to 250 tonow lodu a 150 tonow sněha. Wužiwali su motorowe piły, błócka, fejny a žehli­dła. Wopytowarjo njeměli wšak čapku, rukajcy a šawl zabyć – w hali je wosom stopnjow pod nulu. Michał Law

Inowatiwne ideje zwoprawdźić

wutora, 26. nowembera 2019 spisane wot:

Wuslědki štyrjoch wobydlerskich dźěłarničkow předstajili

Hórnikecy (AK/SN). Hórnikecy a tamniši hórniski muzej Energijowa fabrika maja přichodnje žiwy a njedźělomny cyłk być. Móst mjez sydlišćom a muzejom móhł projekt „energijowe dwory“ być. To staj prokuristka Heike Pinkepank a jednaćel Choćebuskeho Instituta za nowe industrijowe kultury dr. Lars Scharnholz minjenu sobotu w Hórnikečanskim wobydlerskim centrumje potwjerdźiłoj. Wonaj předstajištaj wuslědki štyrjoch wobydlerskich dźěłarničkow, kotrež wot lěta 2016 skutkuja. Choćebuski institut je dźěłarnički fachowje přewodźał. Zakładna myslička projekta „energijowe dwory“ je: Wot muzeja hižo njewužiwane twarjenja maja so z dožiwjenskimi dźěłarnjemi stać. Škleńca, drjewo, hlina, tekstilije a dalše temowe wobsahi bychu móžne byli. Produkciju móhli tam originelnje a praktisce pokazać a rozłožić. Předstajomne su tež kofejownje, małe wobchody a pensije. Wopytowarjo Energijoweje fabriki bychu dlěje na městnje přebywali.

„Serbski rekwiem“ w Žitawje

póndźela, 25. nowembera 2019 spisane wot:
Na wčerawšej smjertnej njedźeli su spěwarki a spěwarjo cyrkwinskeju chórow z Lubija­ a Žitawy, chóra Budyšin kaž tež hudźbnicy Žitawskeho orchestra Collegium musi­cum „Serbski rekwiem“ Korle Awgusta Kocora w Žitawskej Janskej cyrkwi wuspěšnje přednjesli. Wjace hač 200 ludźi dožiwi předstajenje duchowneho oratorija klasikarja serbskeje wuměłstwoweje hudźby pod nawodom Lubijskeho kantora Christiana Kühny. 1894 skomponowanu twórbu su mjenowane spěwne a hudźbne ćělesa hižo před tydźenjomaj w Ketlicach z wulkim wothłosom zanjesli, hdźež bě Ko­cor mnohe lěta z kantorom był. Foto: SN/Maćij Bulank

Sinus a horbaj kamela

póndźela, 25. nowembera 2019 spisane wot:
Młodźina je dźensa „nadměru přiměrjena, rebelija je jej cuza“, rěkaše před třomi lětami w studiji instituta Sinus. Hač tele wuprajenje tak pawšalnje woprawdźe trjechi? Hladajo na situaciju tu namakamy znajmjeńša tezu podpěrace indicije. Dorost na polu hudźby je runja publi­kumej tuchwilu spokojom, hdyž stajnje samsne stare wotklepanki zas a zaso słyšimy. Tak nažel tež na lětušej schadźowance, hdźež wulce jako nowy cyłk připowědźena skupina Praskot mjenje abo bóle identiski program prezentowaše kaž kapały minjenych lět. Satiriske přinoški studentow drje běchu angažowane, ale znowa předušne. Zo so při tym snano tola jenož wo takrjec sinusowy zjaw z wjerškami a dołami jedna, za to móhł kabaret gymnaziastow pokaz­ka być: Čerstwje, absurdnje a znate motiwy wušiknje wariěrujo wěnowachu so woni chutnym našočasnym naležnosćam. Wódny muž trjeba włóžnu Łužicu – potajkim riće horje! Bosćan Nawka

nowostki LND