Dźensa před 80 lětami wobsadźi němske wójsko na přikaz Adolfa Hitlera litawske přibrjóžne město Klaipėda (němsce Memel) a wokolny bywši memelski kraj hač do Kuršćanskeho zaliwa. Po Prěnjej swětowej wójnje dyrbješe Němska 1919 tutón wuchodny teritorij Narańšeje Pruskeje Litawskej wotstupić. Litawske knježerstwo njeje so po 22. měrcu 1939 wobsadźenju bywšeje Memelskeje wobarało. Jeje okupacija bě poslednja bjezbojowa do nadpada na Pólsku 1. septembra 1939, po kotrymž wudyri Druha swětowa wójna.

Młode pjero

pjatk, 22. měrca 2019 spisane wot:
Budyšin (SN). Kóžde druhe lěto přewjedujetej Ludowe nakładnistwo Domowina a Załožba za serbski lud literarne wubě­dźowanje za serbski pisacy dorost. Wuběr zapodatych twórbow wozjewi LND w rjedźe Paternoster. Nětko je wosme wudaće zběrki wušło. W basnjach a powědančkach wěnuja so młodźi awtorojo najwšelakorišim temam dźensnišeho žiwjenja – lubosći a rozeńdźenju, njewočakowanym podawkam, rozwólnemu derjeměću, ćežkim rozsudam, njewšědnym dožiwjenjam. Wokřewjaca je młodźinska lochkosć, kotraž z tekstow prudźi a čitanske wjeselo budźi.

SLA ze štyrjomi nowačkami

pjatk, 22. měrca 2019 spisane wot:
Serbski ludowy ansambl je w minjenych tydźenjach wjacorych nowych sobudźěłaćerjow přistajił. Clemens Wöppel naslěduje na wuměnk rozžohnowaneho Jana Cyža a zamołwja wotnětka archiw. Jemu poboku je Tomaš Kreibich-Nawka. Sebastian Elikow­ski-Winkler chce so jako hudźbny dramaturg wo wuwažene programy starać. Prěni přikład bě wosebity koncert „Stysk a wysk“, na kotrymž je wón delnjoserbsce a němsce swojoraznosće zahratych twórbow rozłožił. Nowy koncertny mišter a naslědnik Karla-Heinricha Starkeho je husler Ling-Show Lee (wotlěwa). Jeho premjera bě lětuši wječorny ptačokwasny program „To tla wěrno njej’!“ Foto: Stefan Cuška

Lětuše Lipšćanske knižne wiki su wotewrjene. Wospjet wobdźělene je na nich tež Ludowe nakładnistwo Domowina ze swójskim stejnišćom. Zajim wopytowarjow bě hižo wčera dosć wulki. Mjez prěnimi hosćimi bě tež Serbam wusko zwjazany Berlinski basnik Peter Huckauf, kiž so w rozmołwje z jednaćelku LND Marku Maćijowej wo nowostkach wobhoni. Ćežišćo Budyskeho nakładnistwa su dopomnjenki Benedikta Dyrlicha „Doma we wućekach 1“. Jutře a zajutřišim chce so serbski awtor z knihi čitajo­ Lipšćanskemu publikumej prezentować. Foto: Tomaš Šołta

Łužica na swětowym niwowje

štwórtk, 21. měrca 2019 spisane wot:

Nowy festiwal ma k tomu přinošować, zo budźe Łužica po słowach iniciatora Daniela Kühnela „po cyłym swěće widźomna“. Loni bě Zwjazk štyri miliony eurow za projekt přizwolił. Nětko su zarjadowarjo prěnje naprawy předstajili.

Zhorjelc (dpa/SN). „Łužiski festiwal“ rěka nowy­ rjad zarjadowanjow, kotryž ma přichod­nje prawidłownje na wjacorych městnosćach region mjez Sprjewju a Nysu­ wuměłsce a kulturnje reprezentować. Prěnje tajke podawki budu zapřichodny kónc tydźenja koncert israel­skeho jazzoweho pianista Nitaija Hershkovitsa we Wojerowskej Łužiskej hali, wustup Zhorjelskeje Europskeje chóroweje akademije w Janskej cyrkwi w Ži­tawje a wopyt ruskeho wokalneho ansambla Intrada, kotryž so w Zhorjelskej Křižnej cyrkwi předstaji.

Předstaja serbsko-němsku zběrku serbiskeho basnika Mića Cvijetića na Lipšćanskich knižnych wikach

Wot 21. do 24. měrca wotměja so w Lip­sku­ lětuše knižne wiki, na kotrychž nakład­nistwa z kraja a wukraja swoje najnowše edicije předstaja. Tež Ludwigs­burgske nakładnistwo Pop, kotrež je hižo­ twórby serbskich literatow wozjewiło, budźe tam mjez druhim ze zběrku do serbšćiny a němčiny přełoženych basnjow serbiskeho poeta Mića Cvijetića zastupjene. Spisowaćelka Dorothea Šołćina je zběrku „Donjebjesspěće“ zestajała a basnje do serbšćiny přenjesła. Alfons Wićaz je so z njej rozmołwjał.

Čehodla je zběrka serbskim a němskim lubo­warjam poezije tak wažna?

Za demokratiju a solidaritu

srjeda, 20. měrca 2019 spisane wot:

Lipsk (SN/bn). Lětuše knižne wiki w Lipsku budu wot jutřišeho zajimowanym wopytowarjam oficialnje přistupne. Prěni raz změje akciska syć „Lipsk čita swětej wotewrjeny“ swójske wustajenišćo. Tam chcedźa so towarstwa a iniciatiwy prezentować, kotrež so aktiwnje přećiwo rasizmej a za tolerancu zasadźeja. „Wotmysł je, ludźom wuwědomić, zo stejimy za demokratisku, mnohostronsku a so­lidarisku towaršnosć. Mamy to hladajo na lětsa troje wólby w Sakskej za wosebje wažne“, rozłožuje Irena Rudolph-Kokot z akciskeje syće.

Projekt je reakcija na lońše wušpa­ranja wokoło nakładnistwow, šěrjacych tak mjenowane alternatiwne fakty, za­přisahanske teorije a prawicarskoekstremistiske pozicije.

Mjez druhim předstaja so w tym wobłuku za knižne myto wikow nomino­wany čěski spisowaćel Jaroslav Rudiš a zna­ty ilustrator Schwarwel.

Wčera je skupina Kafka kołowokoło spěwarja Jaromira 99 a spisowaćela Jaroslava Rudiša (srjedźa za mikrofonomaj), kotraž ma w domjacej Čěskej mjeztym kultowy status, w Drježdźanskim jazzowym klubje Tonne wustupiła. Band ma wotpohlad, literatu­ru na zynk a rytmus přetworić. Dźensa wječor koncertuja w Lipsku. Foto: Hanka Podhorska

Měrćinej Völkelej

Na łuce při klóštrje w Róžeńće

hrymzatej šumjelej zamjerznjenu wotawu,

zejhrawatej sej při zažnym ćmičkanju,

hwězdy chowaja so jimaj w hustych hriwach.

Wobkedźbuju jej z chłódka, ze stupaceje hórki,

ze starych wrotow serbskeho swjatnišća,

dołhož wokrjepuju so z wodu ze studnički,

sudźny napoju so z dłónje wěčnosće

a zasłyšu slubny hłós, šepot z hłubiny,

rozkaty w modlitwje, bójskich trunow zwuk.

Zejhrawachu sej šumjele, při měsačku so złote rjapy

błyskaja z wohnjom, z płomjenjemi z nózdrow a kopytow,

jich česa wóčko hospodarja, nana młodych křižerjow;

njebudu je sedłować na kwasach abo za wójnu,

ale zo bychu wotnowa wozjewjeli poselstwo: Horje stanył je Syn.

Jutry přinjesu křižerjo radosć do domow,

potom pojěchaja po Łužicy, pozběhnu so do mróčelow,

słyšeć budźe klepot pódkowow, hłosy njebjeskich jěcharjow,

za sobu zawostajejo samu swětłosć a běły slěd.

Mićo Cvijetić 28.11.1999

přełožk Dorothea Šołćina

Hotuja sona knižne wiki

wutora, 19. měrca 2019 spisane wot:

Na zhromadnej nowinarskej konfe­rency Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła a hornjołužiskich nakładnistwow wčera we foyeru NSLDź informowaše jewišćo wo přichodnych wjerškach­. Nakładnistwa předstajichu ćežišća na wot zajutřišeho wotewrjenych Lipšćanskich knižnych wikach a dachu dohlad do lětušeho programa.

Budyšin (SN/bn). „Mjeztym je naše zhromadne zarjadowanje z dobrej tradiciju. Dźakuju so za mjeztym 15 lět wobstejacu kooperaciju“, rjekny intendant NSLDź Lutz Hillmann. Mjez druhim skedźbni wón na lětuše lětnje dźiwadło na Budyskim hrodźe a na jewišćowy bal (wjace k tomu w jutřišim wudaću).

nawěšk

  • Spěchowanski kruh za serbsku ludowu kulturu je 16. a 17. měrca mjeztym 28. serbske jutrowne wiki w Budyskim Serbskim domje wuhotował. Wiki běchu jara wuspěšne, tež nastupajo ličbu wopytowarstwa. Tule smy wam někotre fotowe impresije z wikow zestajeli

nowostki LND