Cyrkej nětko samostatna

pjatk, 28. decembera 2018 spisane wot:

Kijew (ČŽ/K/SN). Po wjacorych nje­wuspěšnych pospytach toho razu, či­njenych wosrjedź 1990tych lět, je nětko k tomu dóšło, zo je so prawo­sławna cyrkej na Ukrainje zesamo­statniła. Na cyrkwinskim sejmje, wot­- mě­tym w sławnej Kijewskej katedrali swj. Sofije, wob­zamknychu wobdźělnicy synody, zwoprawdźić kročel, za kotruž je prezident Petro Porošenko cyły čas naležnje wabił, mějo ju za jedne z će­žišćow we wólbnym boju k prezidentskim wólbam klětu w nalěću. Hłowa stata – na synodźe najwuznamniši čestny hósć – syłam ludźi, demonstrowacych před katedralu za samostatnu ukrainsku prawosławnu cyrkej, na městnje wyskajcy wozjewi: „Tónle dźeń zańdźe jako swjaty dźeń do sta­wiznow Ukrainy.“ Nutřka wón přitomnym wuswědči: „Wy sće hłowni akterojo tohole historiskeho podawka, zakónča­ceho wotwisnosć wot Ruskeje.“

Prěnje biskopstwo reagowało

pjatk, 21. decembera 2018 spisane wot:

Polacy sej dale žadaja pady znjewužiwanja w katolskej cyrkwi wuswětlić

Waršawa. Pólski sejm kónči swoje dźěło lěta tradicionalnje ze „sejmowej pator­žicu“. Tón dźeń, kotryž zarjadowachu tónkróć 14. decembra, zetkawaja so zapósłancy wšitkich stron, zo bychu sej ruku zawdali a sej wjesołe hody a strowe nowe lěto wupřeli. Při tym sej mjez sobu wulke oblaty dźěla, kaž to w Pólskej hody tež w swójbach činja. Po starym wašnju sej kóždy wot susoda kusk oblaty wot­łama. Zarjadowanje ma tomu słužić, na­jebać­ wšitke politiske rozestajenja znajmjeńša tón dźeń harmoniju a zhromadnosć w sejmje pěstować.

Lětsa běchu na swjatočnosć z kulturnym programom ansambla „Mazowsze“ tež Waršawskeho metropolita Kazi­mie­rza Nycza přeprosyli. Zapósłanča noweje­ małeje strony „Nětko!“ Joanna Scheurig-Wielgus wuži składnosć a přeprosy wulcerjadneho duchowneho na přichodne posedźenje sejmoweho wuběrka, kotryž pady seksualneho znjewužiwanja přez duchownych přepytuje. Scheurig-Wielgus we wuběrku jako zastupnica znjewužiwanja přepytowaceje załožby „Njebojće so“ sobu skutkuje.

Karel Gott na złotej medali

štwórtk, 20. decembera 2018 spisane wot:

Jablonec nad Nisou (ČŽ/K/SN). Swěto­znaty čěski šlagrowy spěwar Karel Gott je nětko tež na złotej medali zwěčnjeny. Ražernja­ pjenjez w Jablonecu nad Nisou wuda składnostnje klětušich 80. na­rodnin legendy čěskeje popularneje hudźby seriju jemu wěnowanych me­daljow w třoch wariantach.

Prěnju złotu medalju su tele dny w Jablonecskej statnej ražerni pjenjez w přitomnosći česćeneho zhotowili. Wona pokazuje portret Karela Gotta z 1960tych lět, tak na prědnim boku jeho wobličo, na zadnim pokazku z „Lady Carneval“. Na druhej medali budźe wuměłc jako moler předstajeny a na třećej jako fenomen, kiž je generacije ludźi w mnohich krajach swěta zahorjeć zamóhł. Tež w NDR bě Gott často z witanym hosćom a wokřewješe publikum na přikład w zabawnych programach kaž we woblubowanym „Kotole pisaneho“ jako „Praski sołobik“.

Złotych medaljow budźe 500 a slěbornych 1 000 raženych. Skazarjo dóstanu prěnje złotaki hišće do hód. Na předań budu wone kónc decembra a w januaru. Serija třoch medaljow płaći přibližnje 100 000 krónow (4 000 eurow).

Ludnosć přibywa

srjeda, 19. decembera 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Ludnosć Čěskeje repuliki přibywa a bliži so pomału ličbje jědnaće milionow. Kónc třećeho kwartala měješe susodny kraj 10 637 974 wobydlerjow, něhdźe 27 000 wjac hač kwartal do toho. Wo přirost postarali su so hłownje migranća, předewšěm z Ukrainy a Słowakskeje. Z prěnjeho mjenowaneho kraja přićahny něhdźe 8 900 ludźi, z tamneho 3 900. Ale tež z Rumunskeje (1 500) a Bołharskeje (1 400) je tójšto přisydlencow. 16 999 čěskich staćanow je w prěnich třoch kwartalach domiznu wopušćiło.

Pozitiwnje wuskutkowała je wšak so tež wobstejnosć, zo bě wjac nowonarodźenych hač zemrětych. Hač do kónca septembra je 86 636 dźěći na swět přišło – 46,5 procentow z nich zwonka mandźelstwa. Zemrěło je w prěnich dźewjeć měsacach lěta cyłkownje 84 957 wosobow, tak 43 000 muži a 42 000 žonow. Mužojo běchu přerěznje 72,6 lět stari, žony pře­rěznje 79,7 lět. Zmandźelenjow registrowachu stawnistwa 47 793, dobrych tysac wjac hač wot januara do septembra 2017. Kwasowali su pory najčasćišo w juniju, mjenujcy wjace hač 10 000 razow, štož je za cyły lětdźesatk najwjace w jednym měsacu.­ Rozwodow bě 17 515, něhdźe tysac mjenje hač w samsnym času loni.

Ariel Żurawski wojować přestał

srjeda, 19. decembera 2018 spisane wot:
Waršawa (dpa/SN). Dwě lěće po terorowym nadpadźe na hodowne wiki na Berlinskim Breitscheidowym naměsće je pólski wobsedźer spedicije Ariel Żurawski najprjedy raz přestał, wo wotškódnjenje z Němskeje wojować. „To je bój Dawida přećiwo Goliatej“, rjekny wón němskej powěsćerni dpa. Polak ze Sobiemyśla pola­ Szczecina je so pola zamołwitych w Berlinje mjez druhim wo zarunanje za nakładne awto prócował, kotrež bě atentatnik Anis Amri 19. decembra 2016 jako terorowu bróń wužiwał a je zešrotował. Amri bě do toho kuzenka Żurawskeho, šofera Lkw-ja, zatřělił a po tym z awtom do ludźi na hodownych wikach jěł. Při tym wón jědnaćoch mori. Wjace hač 70 wosobow so zrani. Dotal bě Żurawski wot Němskeje 10 000 eurow dóstał. Woprawdźe nastata pjenježna škoda pak wučinja 90 000 eurow, Żurawski trochuje. Toho nimale nowe nakładne awto dyrbjachu po atentaće zešrotować. „Poprawom dyrbjało wotškódnjenje woporow bohatemu krajej kaž Němskej wěc česće być“, wón rjekny. „Doniž pak njejsu přepytowanja skónčene, nimam žanu šansu něšto docpěć, su mi rjekli.“

Pedofilna zańdźenosć rjeka Pólskeje ludźi njesměrnje rozhorja

Waršawa. Pólska zjawnosć je šokowana. Narodny rjek kraja, prelat Henryk Jankowski (1936–2010), centralna wosobina dźěłarnistwa Solidarność a dźěłaćerskich protestow w Gdańsku spočatk 80tych lět, bě pedofilny a je dźěći kaž tež młodostnych znjewužiwał. Wot minjeneje póndźele wisaja na jeho pomniku w Gdańsku transparenty z napisami kaž „Pomnik hańby katolskeje cyrkwje“ abo „Pomnik za wopory a nic za katow“.

Euro hišće njezawjedu

pjatk, 14. decembera 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Płaćić drje móžeš w Čěskej z eurom wšudźežkuli, zhromadnu měnu mjeztym 19 statow Europskeje unije sami zawjesć pak tam w blišim přichodźe­ prawdźepodobnje nochcedźa. Tele dny je knježerstwo přihłosowało zhromadnemu poručenju ministerstwa za financy a Čěskeje narodneje banki, njepostajić žadyn datum přistupa k euro- pasmu.

„Na žane wašnje nochcemy so wustajić riziku wothódnoćenja lutowankow našich wobydlerjow. Minjeny čas su so k tomu prawidła europasma bytostnje změnili a je ćežko rjec, kajke winowatosće by to Čěskej republice wunjesło“, financna­ ministerka Alena Schillerová poručenje wopodstatnja.

Přiwšěm je so tež Čěska z přistupom k EU zawjazała přewjesć naprawy za to, być na přistup k europasmu ručež móžno přihotowana. Maastrichtske kriterije za financy nastupajo ratu inflaciju, zadołženje kaž tež hospodarsku stabilnosć wona bjez problemow spjelnja. Loni mějachu zjawne financy 1,5 procentow rozrosta bruttosocialneho produkta tak jednu z najlěpšich hódnotow po cyłej EU.

„Zaměr Porošenka je ludźi pačić“

štwórtk, 13. decembera 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Wulka čěska nowina Mladá fronta dnes je publikowała interview z ukrainskim nowinarjom Ruslanom Kocabu, hdźež podawa wón swoje nazhonjenja a widy nastupajo wuwiće, situaciju a perspektiwu kraja.

Na prašenje za jeho poziciju Kocaba praji, zo je spočatnje za Petra Porošenka hłosował. Widźeše w nim bohateho a wupruwowaneho čłowjeka z politiskimi nazhonjenjemi, a tuž njewotwisneho. A hłownje bě wón přilubił, zo postara so wo měr, kotryž su wšitcy Ukrainjenjo chcyli. „Nadźijachmy so, zo miliardar, přede­wzaćelacy tež w Ruskej, nańdźe snano wěste pućiki k Putinej. Ani w hroznych sonach so mi tehdy njeby wuzdało, zo přesłapi wón jónu miliony ludźi, zo wo­limy někoho hišće hóršeho, hač je to Janukowič był“, Kocaba powěda.

Wałęsa ma sozjawnje zamołwić

srjeda, 12. decembera 2018 spisane wot:

Gdańsk (JBR/SN). W procesu Kaczyński kontra Wałęsa je sudnistwo nětko na dobro Kaczyńskeho rozsudźiło: Lech Wałęsa dyrbi so „za ranjenje česće“ nawody knježaceje strony PiS pola Jarosława Ka­czyńskeho zamołwić. Činić ma to w medijach z tekstom, kotryž sudnistwo wobdźěła, prjedy hač jón wozjewić da.

Wałęsa bě wjele lět twjerdźił, zo je Ka­czyński sam wina na lětadłowej katastrofje lěta 2010 a na smjerći 96 pasažěrow. To je njesměrna wobskóržba bjez solidnych dopokazow, ze sudnistwa rěkaše. Wałęsa njetrjeba nětko tola 30 000 złotych płaćić – zamołwjenje dosaha. Bywši pólski prezident so do toho wohlada a zapoda apelaciju w Strasbourgu, kaž jeho nowinarski rěčnik zdźěli.

Lech Wałęsa bě 6. decembra na sudnistwo přišoł w košli z napisom KONSTYTUCJA (Zakładny zakoń), kotruž noša přećiwnicy knježerstwa. Swoje stejišćo pokaza tež za mjezu. Na pohrjebje Georgea Busha w USA bě podobnu košlu woblečeny. We Washingtonje jeho mandźelskaj Clinton a Barack Obama wutrobnje witachu. Medije su jeho outfit, hinak hač pólske, jara pozitiwnje komentowali.

Přerězna mzda dale přiběrała

srjeda, 12. decembera 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Přerězna brutto mzda w Čěskej je w třećim kwartalu wo 2 158 krónow (něhdźe 83 eurow) přiběrała, tak zo wučinješe kónc septembra 31 516 krónow (1 220 eurow). To je kónc minjeneho tydźenja Čěski statistiski zarjad wozjewił.

Wot julija do septembra je so pře­rězna mzda wo cyłych 8,5 procentow powyšiła. Dźiwajo na wyše płaćizny mnohich­ tworow kaž tež na ratu inflacije bě jeje realny přirost přiwšěm šěsć procentow. Najbóle rostli su mzdy we wobłukach, w kotrychž stat dominuje, potajkim w šulstwje a kubłanju, w zjawnym zarjadnistwje, wójsku a strowotnistwje resp. socialnym hladanju. W industriji powjetši so přerězna mzda najbóle w Praze a w južnych Čechach, najmjenje w Plzeňskim wobwodźe. Region z najnišim mzdowym niwowom wostawa Karlovarski wobwod.

Mzda přiběra w Čěskej republice njepřestajnje wot lěta 2014, hłownje dźakowano spomóžnemu wuwiću hospodarstwa a z tym zwisowacym ćišćom na mzdy. Ekonomojo warnuja wšak před nadměrnym róstom přerězneje mzdy, móhło dźě to konkurencnej kmanosći zeškodźeć.­

nawěšk

  • Sernjany su swoju róčnicu prěnjeho naspomnjenja wsy před 600 lětami z wosebitym wjesnym swjedźenjom wuspěšnje woswjećili. Tule nańdźeće někotre fotowe impresije wo tym:
Zerna feierte unlängst die Ersterwähnung des Ortes vor 600 Jahren mit einem beson

nowostki LND