Čěski premier USA wopytał

srjeda, 13. měrca 2019 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). Na wurazne přeprošenje prezidenta USA Donalda Trumpa bě čěski premier Andrej Babiš na třidnjowskim wopyće Washingtona. Wosebita česć hosćej bě, zo zetka so z Trumpom w owalnej dźěłarni Běłeho domu. Jednałoj staj wonaj wo wzajomnych poćahach, problemach wikowanja a mjezynarodnych naležnosćach. Dźěše tohorunja wo migraciju, wo bój přećiwo terorizmej kaž tež wo wěstotu. Po wuprajenjach čěskich wobdźělenych su Američenjo hłownje zhonić chcyli, na kotrej stronje Čěska woprawdźe steji, hdyž dźě so prezident Miloš­ Zeman po jich měnjenju z Ruskej a Chinu nasadźa. Babiš je tež hłowny kwartěr CIA wopytał a wopory terora z 11. septembra 2001 z wěncom wopomnił. Nimo prezidenta Trumpa z dźowku Ivanku přeprosy wón na wopyt Prahi tež dwanaće zapósłancow kongresa, republikanow kaž demokratow, mějacych wosebity poćah k Čěskej. „Čěski ,Trump‘ so z woprawdźitym Trumpom zetkał“, titlowaše ameriski magacin Forbes njewšědny podawk. Britiski The Guardian konkretizuje jón ze zwěsćenjom: „Trumpa a Babiša zwjazuja skandale a miliardy.“

Třinaćo nastupja k wólbam

srjeda, 13. měrca 2019 spisane wot:
Bratislava (SŽ/K/SN). Cyłkownje 13 mjenow wobsahuje kandidatna lisćina, a wobydlerjo Słowakskeje maja zamołwity nadawk, z nich wuzwolić noweho prezidenta, dokelž dźě dotalny – Andrej Kiska – hižo njenastupi. Woprawnjene wuhlady na najwyše statne zastojnstwo kiwaja wšak po naprašowanjach zwěsćowarnjow zjawneho měnjenja jeničce štyrjom wosobam. Najlěpje móhła w prěnim kole prezidentskich wólbow přichodnu njedźelu adwokatka Zuzana Čaputová wobstać, kotruž faworizuje dobra pjećina wolerjow. Wočakowane wurisanske koło 30. měrca docpěje najskerje pak městopředsyda Europskeje komisije Maroš Šefčovič pak dwělomny sudnik najwyšeho sudnistwa Štefan Harabin, kiž je w minjenym času njenadźicy sylnje na přichilnosći přibył. Wuwołany wjednik ekstremistiskich prawicarjow, šef Ludoweje strony Naša Słowakska Marian Kotleba, drje tež prědku „sobu měša“, zo pak do wurisanja zaćehnje, za to hłosy prawdźepodobnje za njeho njebudu dosahać. Wostatnym dźewjeć kandidatam – bjezwu­wzaćnje su to lědma znate wosoby – drje hrozy poražacy wuslědk.

„Władysław Bartoszewski Spjećowanje–dopominanje–wujednanje“ je titl pućowanskeje wustajeńcy, kotraž je wot minjeneho pjatka w Zhorjelskej měšćanskej bibliotece přistupna. Po Berlinje, Magdeburgu, Hamburgu a Drježdźanach je tale zawěsće tež Serbow zajimowaca ekspozicija nětko w tym měsće widźeć, hdźež bě Bartoszewski (1922– 2015) w lěće 2002 Myto Brücke-Most městow Zhorjelca/Zgorzeleca přijał.

Zhorjelc (SN/at). Jadriwe a wuprajiwe su informacije wo stawiznarju, publicisće a politikarju, kiž ćerpješe w koncentraciskim lěhwje Auschwitz, kotrehož běchu w Ludowej Pólskej antikomunistiskeho zmyslenja dla do jastwa tyknyli, pozdźišeho wonkowneho ministra w knježerstwomaj Józefa Oleksyja a Jerzyja Buzeka, a wo lawreaće Myta Brücke-Most.

Njepowalnych wopominali

pjatk, 08. měrca 2019 spisane wot:

Pólska česći něhdyšich jako banditow zatamanych wojakow Armeje krajoweje

Waršawa. Z mnohimi zarjadowanjemi a swjatočnosćemi je Pólska dźens tydźenja wopominała wojakow něhdyšeje Armeje krajoweje (AK) – wójsko to, kotrež steješe za čas Druheje swětoweje wójny pod rozkaznistwom eksiloweho knježerstwa w Londonje. Při wopominanju dźe pólskemu knježerstwu w prěnim rjedźe wo to, historiski wid na wojowarjow AK změnić, wšako běchu za čas socializma jako „bandića“ zatamani. Sejm bě lěta 2011 zakoń schwalił, z kotrymž skut­kowanje wojakow jako „rjekowske“ zastopnjuje. Tak su dróhi a šule po wojowarjach pomjenowali abo na jich česć wopominanske běhi zarjadowali.

„Majdan politiski Černobyl był“

pjatk, 08. měrca 2019 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Dźenik Mladá fron­ta dnes měješe z něhdyšej zapósłanču ukrainskeho sejma a wicepředsydku wuběrka za swobodu měnjenja a informacije, nětčišej šefinu Centruma za swobodne słowo Jelenu Bondarenko, interview. Serbske Nowiny z njeho tule někotre wurazne pasaže publikuja.

Pjeć lět po krawnych podawkach na Majdanje nowinarja zajimuje, kajke ma Bondarenko dopomnjenki na kraj rozbudźace namócnosće z wjele dźesatkami mortwych. „Majdan bě politiski Černobyl“, wona hódnoći. Dodawa, zo drje zamołwitych nihdy njewotkryja a njepochłostaja, přetož zamołwići „přepytowanja za zamołwitymi sami wjedu“. Štož bě so stało, mjenuje wona „brutalny statny přewrót“. Zrozumjenje pak ma za to, zo w zapadźe tute woznamjenjenje njeje popularne, su dźě „zapadne struktury při tutym přewróće jara złu rólu hrali, schwalejo a podpěrujo jón“.

Milion firmow

pjatk, 08. měrca 2019 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). W Čěskej republice je ličba ludźi znowa přibyła, kotřiž sej swój wšědny chlěb ze samostatnej činitosću zasłužeja. W minjenym lěće zrodźi so tak na wšěch 20 000 nowych předewzaćow najwšelakorišich profesijow, z čimž jich cyłkowna ličba na nětko 1 011 000 rozrosće. To wuchadźa z wotpowědnych informacijow Čěskeho zarjada socialneho zawěsćenja. (K přirunanju: w decembru 2005 wupokazowaše statistika 911 000 předewzaćow, w decembru 2012 přibližnje 994 000).

„Trend wuwića jasnje pokazuje, zo je naš kraj w dobrym hospodarskim połoženju“, ma předsyda Asociacije małych a srěnich předewzaćow Čěskeje republiki Karel Havlíček za to. Zdobom wón na to skedźbnja, zo w žanym druhim staće Europskeje unije žiwnosćerjo na hospodarstwo kraja nimaja tak wulki wliw kaž w Čěskej. Firmy, kotrež maja jednoho hač do dźewjeć dźěławych, wučinjeja dźě dobrych 95 procentow wšeho firmownistwa kraja a su z najwjetšim dźěłodawarjom. Najwjace předewzaćow je ze 181 000 re­gistrowanymi w stolicy. Na druhim městnje sćěhuje ze 140 000 firmami Srjedźo­čěski wobwod a na třećim ze 111 000 firmami Južnomorawski region.

Rozdźělnosć w Čěskej najmjeńša

štwórtk, 07. měrca 2019 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Čěska je w Europskej uniji tón kraj, w kotrymž su dochodowe rozdźěle najmjeńše. Pjećina najbohatšich ma „jeno“ 3,4 króć wjac hač pjećina najchudšich. Čěska republika je zdobom stat z najmjeńšej měru chudoby a socialneho wumjezowanja, štož přerěznje 2,2 procentomaj wobydlerstwa hrozy. To wuchadźa z aktualneje rozprawy Europskeje komisije a z podłožkow instituta Eurostat. Wobě městnje złožujetej so na daty z lěta 2017. Po hódnoćenju Europskeje komi­sije je dochodowa rozdźělnosć w Čěskej dlěšodobnje snadna – wot 2005 njeje so wona wulce změniła.

Runje tajka kaž w Čěskej je dochodowa rozdźělnosć tež w Słowjenskej, hdźež ma pjećina najbohatšich tohorunja 3,4 króć wjac hač pjećina najchudšich. Z 3,5krótnym rozdźělom sćěhujetej Słowakska a Finska. W Madźarskej, Awstriskej a Šwedskej je dochodowa rozdźělnosć 4,3 króć wjetša, w Francoskej 4,4 króć, w Němskej 4,5 króć, w Pólskej 4,6 a w Grjekskej­ 6,1. Najwjetša rozdźělnosć wobsteji w tym nastupanju w Bołharskej, hdźež přesahuja dochody najbohatšich te najchudšich wo wosom króć.

Słowaksku změnjace lěto

póndźela, 04. měrca 2019 spisane wot:

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske Nowiny

Před lětom bě žałostny njeskutk cyłu Słowaksku rozbudźił. Zamordowanje pře­pytowaceho nowinarja Jána Kuciaka a jeho slubjeneje Martiny Kušníroveje wuskutkowa lawinu politiskich aktiwitow, kotrež w našim kraju k wulkim změnam wjedli. Za zymnokrejne zatřělenje dweju młodeju čłowjekow – wobaj 27lětnaj – njebu dotal oficialnje nichtó wobwinowany. Po někotrych měsacach přepytowanjow zaja policija drje štyrjoch akterow, wulce podhladnych na wob­dźělenju a zwoprawdźenju njesłyšaneho złóstnistwa. Wosoba pak, w kotrejež nadaw­ku je mordar jednał, dotal namakana njeje.

Za čisty wobswět

póndźela, 04. měrca 2019 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Čěska a Pólska chcetej za čisćiši wobswět přichodnje skutkownišo hromadźe dźěłać. Ministraj za wobswět wobeju krajow Richard Brabec a Henryk Kowalczyk staj w Praze wo tym konkretne dojednanje podpisałoj. Nic naposledk reagujetaj na aktualny problem, zo leža na składźišću w Starym Měsće pola Frýdeka-Místeka sudy ze 650 000 litrami škódnych maćiznow, kotrež je prawdźepodobnje pólska firma tam ilegalnje zawostajiła.

Z přezhraničnym wotstronjowanjom wotpadkow ma tež Pólska problemy, rjekny Kowalczyk. Wjele pokazuje na to, zo su wšelke wotpadki čěskeho pochada. Mnohe hromady pak su tež transportne firmy z Němskeje a samo z Wulkeje Britaniskeje přiwjezli.

Pólska załožba přećiwo pedofilnosći w cyrkwi na awdiency pola bamža

Waršawa/Vatikan. W zwisku z wulkej konferencu we Vatikanje, na kotrejž bě bamž Franciskus minjeny kónc tydźenja wo padach seksualneho znjewužiwanja w katolskej cyrkwi z kardinalemi wšeho swěta wuradźował, dóńdźe k zetkanju, wo kotrymž njejsu mjezynarodne medije wulce rozprawjeli. Za to so pólske „sen­saciji“ ćim bóle wěnuja. Pólska załožba „Njebojće so!“, kotraž po wšěm kraju pady pedofilnosće w cyrkwi dokumentuje, chcyše konferencu wužić, zo by swoju rozprawu wo znjewužiwanju zjawnosći spřistupniła. Pola pólskich biskopow njebě­chu minjene pjeć lět najebać mnohe próstwy žadyn termin dóstali. Na­woda załožby Marek Lisiński je so tuž měsac do konferency pisomnje we Vatikanje přizjewił, njewěrjo sam tak prawje do wuspěcha swojeho předewzaća.

nawěšk

  • Sernjany su swoju róčnicu prěnjeho naspomnjenja wsy před 600 lětami z wosebitym wjesnym swjedźenjom wuspěšnje woswjećili. Tule nańdźeće někotre fotowe impresije wo tym:
Zerna feierte unlängst die Ersterwähnung des Ortes vor 600 Jahren mit einem beson

nowostki LND